Çinli araştırmacılar, domuz spermi ile geliştirdikleri özel göz damlasının, farelerde retina kanseri tümörlerini durdurmayı başardıklarını duyurdu. Science Advances dergisinde yayınlanan çalışma, çocuklarda sıklıkla görülen retinoblastoma kanserinin tedavisinde daha az invaziv yöntemlerin kullanılmasına olanak tanıyabilir.
Retina kanseri olan retinoblastoma, günümüzde genellikle göz iğneleri, yoğun kemoterapi veya lazer tedavisi ile tedavi edilmeye çalışılıyor. Ancak bu geleneksel yöntemler, sağlıklı dokulara zarar verme riski taşıyor. Shenyang Eczacılık Üniversitesi’nden Yu Zhang ve ekibi, göze zarar vermeden doğrudan tümöre ulaşabilen “akıllı” bir taşıyıcı sistem geliştirmeyi başardı.
SIRRI “SPERM” HÜCRELERİNDE SAKLI
Araştırmacılar, spermin dişi üreme sisteminde ilerleme yeteneğini inceleyerek ilham aldılar. Spermin hücreler arası bariyerleri aşabilmesini sağlayan eksozom adlı küçük parçacıklar, bu damlanın ana taşıyıcısını oluşturuyor.
Yapılan testlerde, domuz sperminden elde edilen eksozomların, göz yüzeyindeki “sıkı bağlantıları” geçici olarak açıp kapatabildiği ve ilacın retinanın derinliklerine ulaşmasına olanak tanıdığı kanıtlandı.
KANSER HÜCRELERİNİ SEÇEN “NANOZİM” SİSTEMİ
Ekip, bu taşıyıcılara kanser hücrelerini yok etmeye yönelik karmaşık bir “nanozim” sistemi yükledi. İlacın sadece hastalıklı hücrelere yönelmesini sağlamak amacıyla folik asit molekülleri kullanıldı:
Hassas Hedefleme: Kanserli hücreler, sağlıklı hücrelere kıyasla çok daha fazla folik asit tüketiyor. Bu özellik sayesinde eksozomlar, sağlıklı dokulara zarar vermeden doğrudan tümör hücrelerine bağlanabiliyor.
Görmeyi Koruyan Sonuçlar: Fareler üzerinde gerçekleştirilen 30 günlük testlerde, damla uygulanan hayvanlarda tümör büyümesinin durduğu ve görme yetilerinin sağlıklı farelerle aynı seviyede kaldığı gözlemlendi.
ALZHEİMER TEDAVİSİ İÇİN DE UMUT IŞIĞI OLABİLİR
Bu teknik sadece göz hastalıklarıyla sınırlı kalmayabilir. Adelaide Üniversitesi’nden nanomedisin uzmanı Chunxia Zhao, bariyerleri aşabilen bu yöntemin ilacın ulaşmasının zorlu olduğu kan-beyin bariyerine de etkili olabileceğini belirtiyor. Bu durum, gelecekte Alzheimer gibi beyin hastalıklarının tedavisinde devrim niteliğinde gelişmelere yol açabilir.
Henüz fareler üzerinde test edilen bu yöntemin, insanlarda klinik kullanıma geçebilmesi için kapsamlı araştırmaların devam edeceği bildirilmektedir.
