Türkiye, ABD ve Avrupa Arasındaki Rolüyle Dikkat Çekiyor
Brookings Enstitüsü’nden Dış Politika Uzmanı Philip Gordon, Davos’taki Dünya Ekonomi Forumu’nda ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını değerlendirdi. Gordon, Türkiye’nin, özellikle transatlantik ilişkilerin zayıfladığı bir dönemde, ABD ile Avrupa arasında kritik bir aktör olabileceğinin altını çizdi.
Gordon, Türkiye’nin çok yönlü bir dış politika izlediğine dikkat çekerek, “Başkan Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında her zaman olumlu ifadeler kullanıyor. Türkiye, Rusya’dan tamamen kopmamaya, Ukrayna ile Rusya arasında köprü rolü üstlenmeye ve ABD ile ilişkilerini dengede tutmaya çalışıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Trump’ın Davos Mesajları, Avrupa’da Endişe Yaratıyor
Trump’ın Davos’ta yaptığı konuşmanın Avrupalılar açısından sert ve eleştirel bulunduğunu belirten Gordon, ABD Başkanı’nın müzakere için bir alan bıraktığını kaydetti. Trump’ın Grönland konusunda askeri güç kullanmayacağını açıklaması ise Avrupa başkentlerinde kısmi bir rahatlama yaratmış durumda.
Gordon, “Avrupa, olası gümrük vergileri ve yaptırımlara karşı oldukça sert ve her iki taraf için de yıpratıcı önlemler hazırlıyordu. Şimdi ise bu tırmanışı durdurma ihtimali doğdu.” ifadesini kullandı.
Grönland Tartışması Ticaret Krizine Dönüşüyor
ABD Başkanı Trump, Davos’ta Grönland’ı askeri yollarla alma niyetinin olmadığını belirterek, Danimarka ile müzakere edilerek satın alma seçeneğinin masaya yatırılması gerektiğini ifade etti. Avrupa’nın ekonomik gidişatını eleştiren Trump, kamu harcamaları, göç ve ithalata bağımlılığın kıtayı zayıflattığını savundu.
Bu açıklamalar sonrasında Avrupa Parlamentosu, ABD’nin Grönland tutumu ve olası gümrük tarifeleri nedeniyle, Avrupa Birliği ile ABD arasında Temmuz 2025’te varılan ticaret anlaşmasının onay sürecini askıya aldı.
Gümrük Tarifeleri ve NATO Diplomasi
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yapılan görüşmeler sonucunda Grönland konusunda bir “çerçeve anlaşma” oluşturulduğunu ve bu çerçevede 1 Şubat’ta yürürlüğe girmesi planlanan bazı gümrük tarifelerinin durdurulacağını açıkladı.
ABD Başkanı, Grönland’ın satın alınmasına karşı çıkan Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’ya yönelik olarak 2026’dan itibaren yüzde 10 ila yüzde 25 arasında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Bu oranların, Grönland konusunda kapsamlı bir anlaşmaya varılana kadar geçerli olacağı ifade edildi.
Türkiye’ye Dikkat Çeken Vurgu
Gordon, Türkiye’nin hem ABD ile doğrudan temas kurabilen hem de Avrupa tarafından ciddiyetle dinlenen nadir aktörlerden biri olarak, Grönland krizi ve daha geniş transatlantik gerilimler açısından önemli bir pozisyona sahip olduğunu vurguladı.
