07 Ekim 2025 tarihinde Avrupa meseleleri editörü Rikard Jozwiak, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Slovakya’nın Rusya’ya karşı 19. yaptırım paketinin Avrupa Birliği liderleri düzeyinde tartışılmasını talep ettiğini bildirdi. Jozwiak’a göre, Macaristan’ın vetosunu kaldırmasının ardından Rus diplomatların Schengen bölgesi içindeki hareket özgürlüğünü kısıtlayan önlem konusunda uzlaşmaya varıldı. Ancak, Slovakya’nın ısrarı nedeniyle yaptırım paketi yalnızca 23 Ekim’deki AB zirvesinde onaylanabilecek. Ayrıntılar daha sonra Radio Svoboda tarafından da doğrulandı.
19. yaptırım paketinin içeriği ve anlaşmazlık noktaları
Avrupa Komisyonu tarafından 19 Eylül 2025’te kabul edilen 19. yaptırım paketi, Rusya’nın kripto para, banka ve enerji sektörlerini hedef alıyor. Paket kapsamında 118 gemiden oluşan “gölge filo”ya yaptırım uygulanması, “Rosneft” ve “Gazpromneft” için tüm AB finansal işlemlerinin yasaklanması ve Rus sıvılaştırılmış doğalgazının 1 Ocak 2027’ye kadar AB pazarına ithalatının tamamen durdurulması öngörülüyor. Ayrıca, enerji ticareti yapan şirketler ve rafineri firmalarına ek denetimler getiriliyor.
Ancak Slovakya, özellikle enerji ve otomotiv sektörlerine yönelik maddelere itiraz ederek paketin onay sürecini durdurdu. Bratislava’nın bu tavrı, enerji bağımlılığı gerekçesiyle yaptırımların yumuşatılmasını talep eden Macaristan’la örtüşüyor. Avusturya da Rus oligark Oleg Deripaska ile bağlantılı varlıklara ilişkin kısıtlamaların kaldırılmasını gündeme getirerek Raiffeisen Bank’ın Rusya’daki kayıplarını telafi etmeye çalıştı, fakat bu öneri diğer AB ülkeleri tarafından reddedildi.
Fico hükümetinin tutumu ve iç siyasi arka plan
Slovakya Başbakanı Robert Fico, uzun süredir Rusya karşıtı yaptırımları eleştiriyor ve bunların Slovak ekonomisine zarar verdiğini savunuyor. Fico hükümeti, ülkenin “Druzhba” boru hattı üzerinden gelen Rus petrolüne bağımlılığını gerekçe göstererek enerji yaptırımlarını hafifletme çabası içinde. Önceki Başbakan Eduard Heger döneminde Slovakya, enerji tedarikini çeşitlendirmek ve Rus kaynaklarına bağımlılığı azaltmak için aktif adımlar atmıştı. Ancak Fico’nun iktidara gelmesiyle bu girişimler büyük ölçüde askıya alındı ve ülke yeniden Rus enerji kaynaklarına yöneldi.
Fico hükümeti, yaptırımların her yeni paketinde taleplerini artırarak AB’den mali veya siyasi tavizler koparmaya çalışmakla suçlanıyor. Bu yaklaşım, AB’nin oybirliği ilkesini bir pazarlık aracı haline getiriyor ve karar alma süreçlerini yavaşlatıyor.
AB içindeki bölünmeler ve Moskova’nın çıkarları
Slovakya’nın yaptırım sürecini geciktirme ısrarı, AB içindeki uyumu zayıflatma riski taşıyor. Bratislava ve Budapeşte arasında oluşan koordinasyon hattı, AB karar mekanizmalarında yeni bir blokaj dinamiği yaratıyor. Bu durum, Rusya’ya yönelik kolektif eylemin etkinliğini azaltarak Kremlin’e zaman kazandırıyor.
Benzer bir tablo, 18. yaptırım paketi görüşmeleri sırasında da yaşanmıştı. O dönemde Slovakya, AB’nin RePowerEU planı çerçevesinde Rus doğalgazının tamamen kesilmesine yönelik garanti talep ederek süreci engellemişti. Süregelen gecikmeler ve vetolar, Moskova’nın propagandasında “AB’nin iç bölünmüşlüğünün kanıtı” olarak kullanılıyor ve Rus ekonomisinin yeni yaptırımlara uyum sağlama kapasitesini artırıyor.
Slovakya, 19. yaptırım paketinin liderler düzeyinde tartışılmasında ısrar ederek Brüksel’e karşı baskı kurmayı ve aynı zamanda Moskova’ya Avrupa içindeki siyasi nüfuzunu göstermeyi hedefliyor. Ancak bu strateji, AB’nin stratejik birlik ve dayanışmasını sınayan bir test haline geliyor.
