Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev, ülkesinin Kuzey Kore’nin ekonomik modelinden ders alması gerektiğini savundu. 3 Şubat 2026 tarihinde TASS, Reuters ve Wargonzo’ya verdiği bir röportajda Medvedev, Kuzey Kore’nin ‘küçük ekonomik imkanlara ve total bir blokaja rağmen kayda değer sonuçlar elde ettiğini’ ve bunun ‘saygı uyandırdığını’ ifade etti. Medvedev, Pyongyang yönetiminin ‘ekonomik kapasitelerin hızlı ve etkili seferber edilmesini nasıl organize ettiğinden’ öğrenilebileceğini belirtti.
Medvedev’in Kuzey Kore Övgüsü ve Ekonomik Model Tavsiyesi
Rus yetkili, Kuzey Kore’nin savunma sanayisini inşa etmeyi başardığını ve ulusal güvenliği sağladığını vurgulayarak, bu başarının takdir edilmesi gerektiğini söyledi. TASS ajansına verdiği demeçte Medvedev, ‘Kuzey Kore’nin az kaynakla büyük işler başardığını’ ve Rusya’nın bu deneyimden faydalanabileceğini kaydetti. Medvedev’in bu açıklamaları, Rusya’nın uluslararası yaptırımlar altındaki ekonomik politikalarına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Kremlin’in eski başkanı olan Medvedev, son yıllarda giderek daha milliyetçi ve sert söylemleriyle öne çıkıyor. Uzmanlar, bu son açıklamaların Rusya’nın batılı ülkelerden giderek izole olması ve alternatif ekonomik modeller arayışı içinde olduğunun bir göstergesi olarak yorumluyor. Medvedev’in Kuzey Kore modeline yönelik övgüsü, Moskova’nın geleneksel olarak Batı ekonomileriyle kıyaslama yapmaktan vazgeçtiğine işaret ediyor.
Medvedev’in açıklamaları Rus medyasında geniş yer bulurken, uluslararası gözlemciler bu söylemlerin Rusya’nın ekonomik beklentilerindeki radikal düşüşü yansıttığını belirtiyor. Rus yetkilinin, dünyanın en yoksul ülkelerinden birinin modelini örnek göstermesi, Moskova’nın artık küresel ekonomik liglerde rekabet etmek yerine temel hayatta kalma stratejilerine odaklandığını gösteriyor.
Kuzey Kore’nin Ekonomik Gerçekleri: Yoksulluk ve Açlık
Medvedev’in övgüyle bahsettiği Kuzey Kore ekonomisi, uluslararası verilere göre dünyanın en zayıf ekonomileri arasında yer alıyor. Ülkenin gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yaklaşık 26,7 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Kişi başına düşen GSYİH ise yaklaşık 1.100 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, Güney Kore’deki kişi başına düşen gelirin sadece yüzde 3-4’üne denk geliyor.
Kuzey Kore’de ortalama bir işletme yöneticisinin aylık maaşının 10 dolar civarında olduğu bildiriliyor. Ülke, 1990’ların sonunda büyük bir kıtlık yaşadı ve bu dönemde farklı tahminlere göre 3 milyona kadar insan hayatını kaybetti. 2020-2023 yılları arasında, kapalı sınırlar ve pandemi koşulları altında ülke yeniden ciddi bir gıda kriziyle karşı karşıya kaldı. Uluslararası organizasyonlar ve ülkeden kaçan mülteciler, açlığa bağlı çok sayıda ölüm vakası bildirdi.
Güney Kore Merkez Bankası’nın verilerine göre, Kuzey Kore ekonomisi 2023’te yüzde 3,1, 2024’te ise yüzde 3,7 büyüme kaydetti. Bu oranlar, 2016’dan bu yana görülen en yüksek büyüme hızları olarak kayıtlara geçti. Analistler, bu büyümenin arkasında Rusya ile artan ticaret ve askeri-sanayi işbirliğinin olduğunu belirtiyor. Moskova’nın sağladığı yakıt ve gıda yardımlarının, Kuzey Kore’deki fiyatları kısmen stabilize ettiği ve iç piyasayı desteklediği ifade ediliyor.
İnsan Hakları İhlalleri ve Totaliter Kontrol
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin yeni bir raporu, Kuzey Kore’deki insan hakları ihlallerinin artarak devam ettiğini ortaya koydu. Son 10 yılda 300’den fazla mülteciyle yapılan görüşmelere dayanan rapor, ülkede idam cezalarının arttığını ve yabancı film veya dizi izlemenin bile ölümle cezalandırılabildiğini belgeledi. 2015’ten bu yana ülkede en az altı yeni yasanın idam cezası içerdiği kaydedildi.
BM raporuna göre, Kuzey Kore vatandaşları yabancı medya içeriği izlemek veya dağıtmak gibi ‘suçlar’ nedeniyle çalışma kamplarına gönderiliyor. Bu kamplarda işkence, zorla çalıştırma ve yüksek ölüm oranları kayıt altına alındı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, değişiklik olmaması halinde Kuzey Kore halkının daha sert baskılarla karşılaşma riski altında olduğu uyarısında bulundu.
Kuzey Kore’deki totaliter kontrol mekanizmaları, nüfusun her hareketinin izlenmesi ve sıkı bir sansür sistemi üzerine kurulu. Ülkedeki ekonomik seferberlik modeli, askeri harcamalara öncelik verirken temel insani ihtiyaçların göz ardı edilmesiyle karakterize ediliyor. İnsan hakları örgütleri, Kuzey Kore’deki yaşam koşullarının uluslararası standartların çok altında olduğunu ve sistematik baskıların devam ettiğini vurguluyor.
Rusya-Kuzey Kore İşbirliği ve Ekonomik Bağımlılık
Medvedev’in Kuzey Kore modelini övmesi, iki ülke arasında derinleşen askeri ve ekonomik işbirliğinin de bir yansıması olarak görülüyor. The Moscow Times’ın analizine göre, Kuzey Kore’nin son dönemdeki ekonomik büyümesi büyük ölçüde Rusya’dan gelen siparişler, yakıt ve gıda tedariki sayesinde mümkün oldu. Moskova’nın Ukrayna’daki savaş nedeniyle artan askeri ihtiyaçları, Kuzey Kore’den silah ve mühimmat alımını hızlandırdı.
Uzmanlar, Kuzey Kore ekonomisinin aslında dış yardımlara bağımlı olduğuna dikkat çekiyor. Önce Sovyetler Birliği, ardından Çin ve şimdi de Rusya’nın sağladığı destek olmadan ülkenin istikrarlı bir ekonomik performans sergilemesinin mümkün olmadığı belirtiliyor. Bu bağımlılık ilişkisi, Medvedev’in ‘kendi kendine yeterlilik’ vurgusuyla çelişiyor gibi görünüyor.
Rusya’nın Kuzey Kore’ye yönelik artan ilgisi, Moskova’nın uluslararası yalnızlığının da bir göstergesi. Batılı ülkelerden gelen yaptırımlar nedeniyle izole olan Rusya, geleneksel olarak ‘sorunlu’ rejimlerle ilişkilerini güçlendiriyor. İki ülke arasındaki ticaret hacminin son bir yılda önemli ölçüde arttığı, Kuzey Kore’den silah ve mühimmat ithalatının ise onlarca kat büyüdüğü bildiriliyor.
Analistlerden Tepkiler ve Jeopolitik Yansımalar
Medvedev’in açıklamaları uluslararası analistler ve ekonomi uzmanları tarafından şaşkınlık ve endişeyle karşılandı. Batılı gözlemciler, Rus yetkilinin dünyanın en yoksul ve en baskıcı rejimlerinden birini model olarak göstermesini, Moskova’nın ekonomik ve siyasi beklentilerindeki radikal düşüşün işareti olarak yorumluyor. Telegram kanallarında paylaşılan analizlere göre, Medvedev’in sözleri Rusya’nın artık Batı standartlarında bir yaşamı hedeflemediğini, bunun yerine ‘kuşatılmış kale’ zihniyetiyle hareket ettiğini gösteriyor.
Ekonomistler, Kuzey Kore modelinin Rusya gibi büyük bir ekonomi için sürdürülebilir olmadığını vurguluyor. Rusya’nın doğal kaynak zenginliği ve nispeten gelişmiş sanayi altyapısı göz önüne alındığında, Pyongyang’ın ekonomik stratejilerini taklit etmenin mantıksız olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, Medvedev’in açıklamalarının daha çok iç kamuoyuna yönelik bir propaganda mesajı olabileceğini düşünüyor.
Jeopolitik analistlere göre, Rusya’nın Kuzey Kore’ye yakınlaşması uluslararası dengeleri etkileyebilir. İki ülke arasındaki askeri işbirliğinin artması, bölgedeki gerilimleri yükseltebilir. Özellikle Güney Kore ve Japonya, Kuzey Kore’nin Rusya’dan aldığı teknolojik destek ve askeri işbirliği konusunda endişelerini dile getiriyor. Bu gelişmeler, Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengesini değiştirebilecek potansiyele sahip.
Medvedev’in Kuzey Kore övgüsü, Rusya’nın ekonomik izolasyonunun derinleştiğine dair önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Uluslararası yaptırımlar altında alternatif yol arayan Moskova, geleneksel müttefiklerinden uzaklaşırken, benzer şekilde izole olmuş rejimlerle yakınlaşıyor. Bu durumun uzun vadede Rusya’nın küresel konumunu daha da zayıflatabileceği ifade ediliyor.
