Rusya’da balık işleme sektörünün önde gelen şirketleri, Kremlin’den gelen tek bir siyasi mesajın ardından ciddi bir hukuki ve mali baskıyla karşı karşıya kaldı. 20 Ocak 2026’da yayımlanan bilgilere göre, Rusya Başsavcılığı Murmansk ve Uzak Doğu’daki balıkçılık ve balık işleme şirketlerine karşı dava süreçleri başlattı ve bu süreçlerin fiili kamulaştırmayla sonuçlanabileceği belirtiliyor. Resmî gerekçe, Vladimir Putin’in Rusya’da balık tüketiminin artırılması gerektiğine dair açıklaması oldu.
Başsavcılıktan milyarlarca rublelik talepler
Başsavcılık, Moskova Tahkim Mahkemesi’ne altı şirkete karşı iki ayrı dava açarak toplamda yaklaşık 45 milyar rublelik zarar tazmini talep etti. Soruşturmaların merkezinde, bu şirketlerin yönetim yapılarında yabancı uyruklu kişilerin bulunması yer alıyor. Mevzuata göre, yabancı yatırımcıların kontrolündeki ya da yabancı unsurların dâhil olduğu şirketlerin, Rusya için stratejik öneme sahip faaliyetlerde ve su biyolojik kaynaklarının çıkarılmasında yer alması yasaklanıyor.
Murmansk ve Habarovsk dosyaları
Davaların ilk ayağı Murmansk merkezli “Murmanseld 2”, “Zorya” balıkçı kolhozu ve “Kompaniya Andromeda”yı kapsıyor. Savcılığa göre bu şirketlerin nihai faydalanıcısı olan iş insanı Yuriy Zadvornıy’ın Almanya’da oturum izni bulunuyor ve sürekli olarak Avrupa Birliği’nde yaşıyor. İkinci dava ise Habarovsk Krayı’ndaki “Soniko-Çumikan”, “UD-Uçur” ve “Suşçevskiy” şirketlerini hedef alıyor; bu yapıların başındaki Andrey Aydarov’un 2023’te Kırgızistan vatandaşlığı aldığı, ancak bunu Rus makamlarına bildirmediği ileri sürülüyor.
Kamulaştırmaya giden yol
Başsavcılık, şirketlerin talep edilen meblağı karşılayacak mali güce sahip olmadığını savunarak, hisselerin devlet lehine devredilmesini istiyor. Bu adım, fiilen kamulaştırma anlamına geliyor. Sektör temsilcileri ve gözlemciler, yüksek tazminat taleplerinin baştan ödenemez şekilde kurgulandığını, bunun da işletmelerin devlet kontrolüne geçirilmesinin önünü açtığını değerlendiriyor. Sürecin ayrıntıları ve hukuki çerçevesi ilgili paylaşımlarda kamuoyuna yansıdı.
İş dünyasına verilen mesaj
Yaşananlar, Rusya’da mülkiyet hakkının kırılganlığına dair endişeleri yeniden gündeme getirdi. Devletin, yasal düzenlemeleri ve siyasi talimatları birlikte kullanarak kârlı işletmeleri kısa sürede hedef alabileceği algısı güçleniyor. Uzmanlara göre, liderlikten gelen tek bir açıklamanın ardından başlatılan bu süreç, iş dünyasına kimin belirleyici olduğu konusunda açık bir mesaj niteliği taşıyor ve ekonomik faaliyetin siyasi iradeye mutlak bağımlılığını bir kez daha ortaya koyuyor.
