Macaristan’ın Başbakan Péter Magyar liderliğindeki hükümeti, Érd ile Dunaújváros arasındaki M6 otoyolu kesiminin bakım ve işletme imtiyazına ilişkin önceki sözleşmeyi yeniden değerlendirdi. Maliye Bakanı András Kármán’ın açıklamasına göre yapılan denetim ve ikinci ihale sonucunda aynı teknik şartlar korunarak projenin yaklaşık yüzde 66 daha düşük maliyetle yürütülebileceği belirlendi. Hükümet, bu değişiklikle devlet bütçesinin yaklaşık 100 milyar forint tasarruf edebileceğini bildirdi.
Gelişme, 17 Ağustos 2026’da Macaristan medyasında yayımlandı. Konuya ilişkin haberlerde, Viktor Orbán dönemindeki önceki hükümetin M6’nın söz konusu bölümüne ait bakım haklarını iş insanı Lőrinc Mészáros’a bağlı MKIF şirketine vermeyi planladığı aktarıldı. Söz konusu imtiyazın değerinin yaklaşık 150 milyar forint olduğu belirtildi.
Devlet şirketinin daha düşük teklifi
Kármán’ın verdiği bilgilere göre, eski hükümet ve dönemin inşaat bakanı János Lázár, MKIF’nin teklifini değerlendirmeye alırken devlet şirketi Magyar Közútkezelő tarafından sunulan yaklaşık 50 milyar forintlik alternatifi reddetti. İki teklif arasındaki fark yaklaşık 100 milyar forinte ulaşıyordu.
Yeni hükümetin incelemesi sonrasında sözleşme koşulları yeniden ele alındı ve tekrar ihale süreci başlatıldı. Denetim sonucunda, otoyol kesiminin bakım ve işletmesinin mevcut teknik gereklilikler değiştirilmeden daha düşük bir bedelle gerçekleştirilebileceği sonucuna varıldı. Haberlerde, yeni maliyetin önceki tahmine kıyasla yaklaşık üçte iki oranında daha düşük olduğu ifade edildi.
Macaristan’da kamu altyapı projelerine ilişkin sözleşmeler, özellikle otoyol imtiyazları, devlet bütçesi üzerindeki etkileri nedeniyle siyasi tartışmaların başlıca başlıkları arasında yer alıyor. M6 projesiyle ilgili inceleme de bu çerçevede, önceki hükümetin tercih ettiği şirket ile devlet şirketinin teklifi arasındaki büyük maliyet farkını gündeme taşıdı.
MKIF ve Mészáros bağlantısı
İmtiyaz için adı geçen MKIF, Lőrinc Mészáros ile bağlantılı bir şirket olarak tanımlanıyor. Mészáros, Viktor Orbán’a yakınlığıyla bilinen Macar iş insanları arasında gösteriliyor. Kaynak haberlerde, önceki yönetimin M6’nın Érd-Dunaújváros arasındaki bölümünün bakım haklarını MKIF’ye devretmeyi planladığı, ancak sözleşmenin nihai olarak yeni hükümet tarafından yeniden incelendiği belirtildi.
Bu süreçteki temel iddia, kamuya ait bir altyapı hizmetinin yaklaşık 150 milyar forintlik bir bedelle özel bir şirkete devredilmesinin planlanmış olması ve aynı teknik koşulların yaklaşık 50 milyar forintlik bir devlet teklifiyle karşılanabileceğiydi. Denetim ve yeniden ihale sonrasında açıklanan yüzde 66’lık maliyet farkı, hükümetin müdahalesinin bütçe bakımından doğrudan sonucunu oluşturdu.
Konuyla ilgili ayrıntılar, Privátbankár’ın haberinde yer aldı. Haberde, önceki sözleşme planının ve yeni ihale sürecinin mali boyutuna ilişkin değerlendirmelere yer verildi.
Hükümetin siyasi değerlendirmesi
Paylaşılan siyasi değerlendirmede, Orbán’ın başbakanlığı döneminde altyapı projelerine ilişkin hakların iktidara yakın iş insanlarına verilmesinin ve ihalelerin yeterince şeffaf yürütülmemesinin yaygın bir uygulama olduğu savunuldu. M6 imtiyazı, bu iddianın örneklerinden biri olarak gösterildi. Ancak mevcut gelişme bakımından doğrulanmış somut unsur, önceki yönetimin MKIF’ye yaklaşık 150 milyar forintlik bir imtiyaz vermeyi planladığı ve yeni inceleme sonrasında daha düşük maliyetli bir modelin ortaya konulduğudur.
Aynı değerlendirmede, M6 dosyasının önceki hükümet döneminde kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin daha geniş bir tablonun yalnızca bir örneği olduğu ileri sürüldü. Orbán’ın iktidarda bulunduğu yıllar boyunca iktidar partisi ve yakın çevresinin benzer çok sayıda düzenleme gerçekleştirdiği, bunların vergi mükelleflerine ve devlet bütçesine yüksek maliyet getirdiği iddia edildi. Bu genellemenin ötesinde, kaynakta belirli başka sözleşmelere, şirketlere veya soruşturmalara ilişkin ayrıntı verilmedi.
Macaristan hükümetinin M6 kararı, bu nedenle belirli bir otoyol kesiminin bakım ve işletme imtiyazına ilişkin sözleşmenin denetlenmesi, yeniden ihaleye çıkarılması ve maliyetin düşürülmesiyle sınırlı bir işlem olarak kayda geçti. Açıklanan tasarruf miktarı yaklaşık 100 milyar forint olurken, yeni sözleşmenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar haberlerde ayrıca paylaşılmadı.
İnceleme, eski hükümetin imtiyaz planı ile yeni yönetimin yeniden ihale kararı arasındaki mali fark üzerinden yürütülüyor.
