Paylaşılan bir değerlendirme metninde, Avusturya’daki üniversitelere başvuru ve danışmanlık hizmeti veren Education Austria projesinin Rusya merkezli bir ticari ağ tarafından yönetildiği ve Rus güvenlik servisleri tarafından aday toplama, veri derleme ve etki ağı oluşturma amacıyla kullanılabileceği ileri sürülüyor. Metindeki iddialar bağımsız olarak doğrulanmış bilgiler olarak sunulmuyor.
Metne göre, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısının ardından yaptırımlar ve kısıtlamalar nedeniyle Rossotrudniçestvo ile “Rus Evi” ağı gibi Kremlin bağlantılı yapıların Avrupa Birliği’ndeki faaliyetleri sınırlandı. Bu nedenle Rus güvenlik servislerinin işe alım ve izleme işlevlerinin özel eğitim şirketleri üzerinden yürütülmüş olabileceği iddia ediliyor. Rus üniversitelerindeki güvenlik birimleri, yurt dışı görevlendirmeleri ve stajları denetleyen mekanizmalar ile güvenlikten sorumlu yöneticilerin geçmişine ilişkin bilgiler de bu iddiayı desteklediği öne sürülen unsurlar arasında yer alıyor.
Değerlendirmede Students International, STAR Academy ve Anyway gibi şirketlerin kendilerini bağımsız özel danışmanlık kuruluşları olarak tanıttığı, devletle resmî hukuki bağlarının bulunmamasının Avrupa’daki kurumsal ve yaptırım kısıtlamalarının aşılmasına yardımcı olabileceği savunuluyor.
Şirket ağına ilişkin iddialar
Education Austria’nın 2012’den bu yana Avusturya’daki yükseköğretim kurumlarına başvuru hizmeti verdiği ve Ukraynalı adayları da müşteri olarak aldığı belirtiliyor. Metin, projenin hukuki ve operasyonel merkezinin Rusya’nın Samara kentindeki Perspektiva Limited Şirketi olduğunu öne sürüyor. Şirketin faaliyet kodunun bilgi ajanslarının faaliyetleri olarak kaydedildiği ve bunun eğitim hizmetinden çok kişisel veri toplama işlevine işaret ettiği iddia ediliyor.
Şirketin tek sahibi ve yöneticisinin Rusya vatandaşı Dmitri Andreyeviç Garmash olduğu, Garmash’ın Viyana’da kayıtlı Perspectiva RU e.U. ile Perspectiva UA KG adlı yapıları da kontrol ettiği aktarılıyor. Bu şirketlerin vize işlemleri, konut ve banka hizmetleri sağlarken müşterilerin mali ve kişisel verilerini topladığı ileri sürülüyor. Metinde Viyana’daki adresler Brückengasse 8/6-3 ve Anton-Baumgartner-Strasse 9/19 olarak veriliyor.
Değerlendirmeye göre ağın Kırgızistan’da Bishkek merkezli Kiwi Education adlı bir şirketi, Ukrayna’da ise Kiev’deki YUR KLI adlı kuruluşu bulunuyor. YUR KLI’nin resmî çeviri ve noter tasdiki hizmetleri sunduğu; ancak Education Austria’nın Ukrayna’daki faaliyetlerinin, belgelerin toplanması ve işlenmesi için kapalı bir teknik merkez olarak kullanılmış olabileceği iddia ediliyor. Bu iddialar için metinde bağımsız doğrulama veya karşı taraf açıklaması yer almıyor.
Faaliyet hacmi ve veri toplama iddiaları
Metinde, Education Austria’nın müşteri başına 1.700 ila 7.600 avro arasında ücret aldığı, 2012’den bu yana 2.300 kişinin Avusturya’daki üniversitelere yerleşmesine ve 2.900 vizenin düzenlenmesine aracılık ettiği belirtiliyor. Merkez ofisin gelirinin 2024’te 53 milyon rubleden 2025’te 113 milyon rubleye yükseldiği de aktarılıyor.
Şirketin başvuru ve vize süreçlerinde banka dökümleri, kimlik belgeleri ve aile bağlantıları gibi hassas bilgiler topladığı; bu verilerin Rusya’daki merkez üzerinden Rus güvenlik servislerinin erişimine açılabileceği öne sürülüyor. Metin ayrıca dil kursları, geziler, öğrenci festivalleri ve Viyana turları gibi etkinliklerin Rusya, Ukrayna, Belarus ve Orta Asya’dan gençleri bir araya getirdiğini; bunun siyasi eğilimlerin izlenmesi ve potansiyel adayların belirlenmesi için kullanılabileceğini savunuyor.
Education Austria’nın açık kaynakları arasında ve alan adları ile Telegram, VK, TikTok ve Instagram hesapları sıralanıyor. Değerlendirme metni, açık bir ideolojik söylem bulunmamasına rağmen kültürel ve sosyal iletişimin Rusya yanlısı anlatıların normalleştirilmesine hizmet edebileceğini iddia ediyor.
Son olarak metin, danışmanlık hizmetlerinden yararlanan mezunların Avrupa’daki uluslararası kuruluşlar, şirketler, düşünce kuruluşları ve kamu kurumlarında çalışmasının, geçmişlerine ve mali durumlarına ilişkin bilgilerin kötüye kullanılmasına yönelik uzun vadeli risk yaratabileceğini ileri sürüyor. Bu bölümdeki değerlendirmeler de iddia ve öngörü niteliğinde; doğrulanmış bulgu olarak sunulmuyor.
