Fiala Dönemi Sona Eriyor
6 Kasım 2025’te Başbakan Petr Fiala, hükümetinin istifasını sunduğunu açıkladı. Fiala kabinesi, Cumhurbaşkanı Petr Pavel’in yeni hükümeti atamasına kadar görevine devam edecek. Yeni hükümeti kurma görevi, seçimleri kazanan Andrej Babiš’e verildi. Babiš’in liderliğindeki Avrupa şüphecisi ANO partisi, aşırı sağcı “Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi” (SPD) ve “Motoristler” partileriyle birlikte bir koalisyon kurmak istiyor. Üçlü koalisyonun alt mecliste 200 sandalyeden 108’ine sahip olması bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Pavel, Babiš’in olası çıkar çatışmalarını çözmesini istedi. Babiš’in sahip olduğu şirketler, özellikle Agrofert, milyonlarca avro değerinde devlet ve AB sübvansiyonu alıyor. Pavel ayrıca, Çekya’nın AB ve NATO taahhütlerini tehlikeye atabilecek isimlerin hükümete girmesine karşı olduğunu belirtti. Bu durum, SPD’nin talep ettiği savunma bakanlığı pozisyonu açısından önem taşıyor.
Yeni Koalisyonun Hedefleri ve Politikaları
Koalisyon ortakları, vergileri artırmama, AB’nin “yeşil ekonomi” girişimlerini reddetme ve göç politikasını sıkılaştırma sözü verdi. Ayrıca, yurt dışından fon alan sivil toplum kuruluşlarını kayıt altına alacak bir sistem kurmayı planlıyorlar. Koalisyon, avro birliğine katılmaya ve AB düzeyinde bir Avrupa ordusu kurma girişimlerine de karşı çıkıyor.
Ukrayna konusunda ise yeni hükümetin tutumu belirsiz. Koalisyon anlaşmasında, “savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabaların destekleneceği” belirtiliyor, ancak bu çabaların Ukrayna’nın koşullarına uygun olup olmayacağı net değil. Ayrıca, Slovakya ve Macaristan gibi ülkelerle iş birliği vurgulanıyor – bu ülkeler Ukrayna’ya desteği sınırlı tutan bir çizgide duruyor.
Ukrayna’ya Desteğin Geleceği Belirsiz
Fiala hükümeti, Ukrayna’ya güçlü desteğiyle tanınıyordu ve “Mermi Girişimi” olarak bilinen uluslararası mühimmat tedarik projesini başlatmıştı. Ancak Babiš’in pragmatik yaklaşımı, bu desteğin azaltılabileceği endişelerini doğurdu. Yeni hükümet, askeri yardımı azaltıp daha çok insani yardıma yönelebilir. Bu ise Çekya’nın uluslararası imajına zarar verebilir.
Moskova’nın da hükümet değişikliğini fırsat bilerek Çekya’daki propaganda faaliyetlerini artırabileceği tahmin ediliyor. Rus yanlısı medya, “Avrupa’nın Ukrayna’dan yorulduğu” mesajlarını yayarak, Prag’daki değişimi Kiev’e desteğin zayıflaması olarak göstermeye çalışıyor.
