Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan Yapay Zeka Destekli Vergi Denetimi
Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi adaletini sağlamak ve kamu maliyesini daha verimli hale getirmek amacıyla yapay zeka sistemlerini entegre etmeye devam ediyor. Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, transfer fiyatlandırması ve ilişkili kişiler arasındaki fiyatlama yoluyla gerçekleşen kazanç aktarımına yönelik risklerin belirlenmesini VDK-MİHENK Sistemi ile güçlendirecek.
Açıklamalara göre, Başkanlıkça geliştirilen bu sistem, merkezi risk analiz çalışmalarında kullanılmaya başlandı. VDK-MİHENK, mali verilerin yapay zeka ve büyük veri analitiği yöntemleriyle değerlendirilmesine olanak tanıyor. Sistem, ekonomik işlemleri birlikte analiz ederek, mal ve hizmetlere ilişkin fiyat, maliyet ve satış hacmi gibi göstergeler arasındaki ilişkileri ortaya koyuyor.
E-Belgelerle Veri Analizi
VDK-MİHENK, öncelikli olarak e-belgeleri radara alarak kapsamlı bir veri analizi yapıyor. Emsal analizlerini yalnızca belirli örnekler üzerinden değil, çok sayıda gerçek ekonomik işlem verisiyle gerçekleştirebiliyor. Bu yaklaşım, vergi denetimindeki etkinliği artırmayı hedefliyor.
Risk Kapasitesinin Artırılması
Sistemin bir diğer avantajı, risk analiz kapasitesini güçlendirmesi. Başkanlık, transfer fiyatlandırması ve emsallere uygunluk konularında riskleri daha etkin bir şekilde belirleyebilecek. Yüksek veya düşük fiyatlanan işlemler üzerinde ayrıntılı analizler yapabilmesi, bu sistemin sağladığı önemli bir katma değer.
Coğrafi ve Sektörel Karşılaştırmalar
Geliştirilen sistem, Türkiye genelinde il, ilçe ve bölge düzeyinde karşılaştırmalar yapma imkânı sunmasıyla da dikkat çekiyor. Bu özellik, transfer fiyatlandırması analizlerinde coğrafi ve ekonomik şartların karşılaştırılabilirlik üzerindeki etkilerini değerlendirerek, daha doğru sonuçlar elde edilmesini sağlayacak.
İkinci Fazda Sektörel Analizler
VDK-MİHENK projesinin ikinci aşamasında sektörel kâr marjı analizleri devreye alınacak. Bu gelişme, analizlerin işlem fiyatları ile sınırlı kalmayarak mükelleflerin kârlılık göstergeleri üzerinden de gerçekleştirilmesine olanak tanıyacak.
Yapay zeka ve büyük veri teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilecek bu analizler, vergisel risk taşıyan işlemlerin belirlenmesinde daha isabetli sonuçlar sağlanmasına yardımcı olacak. Bu sayede denetim kaynaklarının riskli alanlara odaklanması teşvik edilecek.
VDK-MİHENK tarafından üretilen analiz ve göstergeler, merkezi risk analiz çalışmalarına veri sağlayan analitik çıktılar niteliğinde olacak. İşlemlerin emsallerinden farklılaşmasının ekonomik veya ticari gerekçeleri olabileceği gözetilerek, her bir işlemde tüm özellikler dikkate alınacak.
