Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 20 yıldır sürdürülen üretici ve market fiyatları araştırmasını değerlendirdi. Bayraktar’ın yaptığı açıklamaya göre, 2025 yılı itibarıyla 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise azalış gözlemlendi.
TZOB, bu çalışmayla Türkiye genelindeki fiyat değişimlerini takip ederek hem üreticilerin emeklerinin karşılığını alıp almadığını hem de tüketicilerin yüksek fiyatlarla neden karşılaştığını açıklamayı hedefliyor.
Gerçekleştirilen araştırma, beş bölgede yapılan fiyat analizlerinin ortalamasına dayandırılıyor. Fiyatların belirlenmesinde rekolte, paketleme, depolama ve işçilik maliyetleri gibi etmenlerin yanı sıra nakliye giderleri, aracı kârları gibi unsurlar da etkili olmaktadır. Bu durum, üretici ile market arasındaki fiyat makasının varlığını açıkça ortaya koymaktadır.
YILLIK ÜRETİCİ VE MARKET FİYAT DEĞİŞİMLERİ
Bazı ürünlerdeki yıllık fiyat değişikliklerini aktaran Bayraktar, markette en fazla yükselişin limonda görüldüğünü belirtti. Geçtiğimiz yıl %133.4 oranında fiyat artışı yaşanan limonu, %110.4 ile elma ve %106.6 ile fındık takip etti. Öte yandan, markette en fazla fiyat düşüşü %40.6 ile beyaz lahana oldu.
Üreticiler arasında ise en fazla fiyat artışı %343.4 ile yine limon, en fazla düşüş %58.8 ile sivri biberde yaşandı. Bu yıl, 2025 yılı itibarıyla üretici ve market arasındaki en büyük fiyat farkı %324.1 ile havuçta görüldü.
MARKET FİYATLARI VE ÜRETİCİ FİYATLARI
Aralık ayında markette 41 ürünün 30’unda fiyat artışı meydana gelirken, 11’inde fiyat azalışı kaydedildi. En fazla fiyat artışı %97.5 ile kabakta, en fazla fiyat düşüşü ise %16.1 ile ayçiçek yağında gerçekleşti.
Üretici tarafından ise 33 ürünün 11’inde fiyat artışı görülürken, 15’inde fiyat düşüşü yaşandı. Beyaz lahana en fazla düşüş gösteren ürün oldu.
ARALIK AYI GİRDİ FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİMLER
Aralık ayında, girdi piyasalarında amonyum sülfat ve amonyum nitrat gübrelerinde artış gözlemlenirken, ÜRE ve DAP gübrelerinde ise azalış kaydedildi. Tarım ilaçlarındaki fiyat artışı %19.4 olarak belirlendi.
Bu durum, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği üzerine doğrudan etkide bulunmakta ve üreticilerin kar marjlarını daraltmaktadır.
