Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) eylül ayı enflasyon rakamları, İstanbul Ticaret Odası (İTO) ve Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) verileriyle büyük benzerlikler gösterdi. Bu durum, TÜİK’in eylülde enflasyon hesaplama sistemini güncellemesiyle dikkat çekti. Ekonomistler, bu değişikliklerin emekli zamlarının düşük belirlenmesine sebep olup olmadığını sorguluyor.
Prof. Dr. Ercan Uygur, T24’te yayımladığı yazısında, hanehalkı tüketiminin reel gelir içindeki payının arttığını belirterek, bunun TÜİK’in hesaplama yönteminde değişikliğe yol açtığını ifade etti. Uygur, tüketimde oluşan köpüğe dikkat çekerek, “Belli ki ‘özel tüketim deflatörü’nde aşağı doğru bir sapma vardı” dedi.
TÜİK’İN HESAPLAMALARI GÖZDEN GEÇİRİLDİ
Uygur, özel tüketim deflatörünün, cari fiyatlarla yapılan tüketim harcamasını fiyat etkisinden arındırmak için kullanıldığını vurguladı. Deflatördeki sapmaların, TÜİK’in tüketici fiyat endeksine (TÜFE) yansıdığını belirten Uygur, “Düşük olan TÜFE, aslında diğer fiyatlarla kıyaslandığında sapmaların olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Türkiye’deki enflasyon rakamlarının yer aldığı yazıda, “TÜFE’nin düşük olduğu gerçeği sıkça dile getirildi, mahkemelere gidildi ama sonuç değişmedi. TÜİK şimdi yaptığı düzeltmelerle, dolaylı olarak TÜFE’nin hatalı olduğunu kabul etmiş oluyor. Ancak hanehalkı tüketimindeki köpüğü hala tamamen ortadan kaldırmadı” değerlendirmesi yapıldı.
GERİYE DOĞRU DÜZELTME İHTİYACI
TÜİK’in hesaplamasında yaptığı değişiklikle geçmiş verilerin hatalı olduğunu kabul eden Prof. Dr. Uygur, “Emeklilerin, ücretlilerin ve sabit gelirli bireylerin ücretleri TÜİK’in hesapladığı TÜFE’ye dayanmaktadır. Eğer geçmişte TÜFE düşüktü ise, bunun geriye dönük bir düzeltmeye gidilmesini gerektirip getirmediği sorusu gündeme geliyor” şeklinde bir sorgulama gerçekleştirdi.
