Romanya, 2024/25 sezonunda Ukrayna’dan ithal ettiği rekor miktardaki soya sayesinde tarımsal üretim dengesini korudu. UkrAgroConsult’un 22 Ekim 2025 tarihli verilerine göre ülke, tarihinde ilk kez 270 bin ton soya ithal etti. Ana tedarikçi konumundaki Ukrayna, savaşa rağmen ihracat istikrarını sürdürerek komşusunun ihtiyaçlarına hızla yanıt verdi. Bu ham madde akışı, kuraklık ve yerel ayçiçeği üretimindeki düşüş nedeniyle oluşan arz açığını kapatarak Romanya’nın yağ sanayisini durma noktasından kurtardı.
Ekonomik istikrar ve istihdamın korunması
Ukrayna’dan yapılan yüksek hacimli ithalat, Romanya’nın tarımsal işleme sektöründe istikrarın yeniden sağlanmasını mümkün kıldı. Soya arzı, bitkisel yağ üretim tesislerinin faaliyetlerini kesintisiz sürdürmesini sağlayarak hem üretim kapasitesini hem de ihracat hacmini korudu. Yerel hammadde maliyetlerinin artmasına rağmen Romanya, Ukrayna ürünleri sayesinde fiyat dalgalanmalarının ve üretim duraksamalarının önüne geçti. Bu süreçte kırsal bölgelerdeki istihdam korunurken, olası sosyal gerilimlerin de önüne geçildi.
Bölgesel gıda güvenliğinde iş birliği etkisi
Ukrayna ihracatı, Romanya’nın tarım sanayisini sadece istikrara kavuşturmakla kalmadı, aynı zamanda ülkenin bölgesel işleme merkezi rolünü güçlendirdi. Ukrayna soyası sayesinde Romanya, iç pazarı istikrarlı tutarken özellikle Türkiye’ye yönelik ayçiçeği ihracatını sürdürdü. Bu üretim dengesi, Avrupa’daki iklim risklerine rağmen Romanya’nın rekabet gücünü korumasına ve bölgesel gıda güvenliğine katkı sağlamasına imkân verdi. Böylece iki ülke arasında pratik sonuçlara dayalı bir ekonomik karşılıklı bağımlılık oluştu.
Moskova’nın dezenformasyon çabaları
Moskova, Ukrayna ile AB ortakları arasındaki bu yakın ekonomik iş birliğini zayıflatmak için dezenformasyon kampanyaları yürütüyor. Kremlin, Ukrayna ihracatını Avrupa çiftçileri için “tehdit” olarak göstererek güvensizlik yaratmaya çalışıyor. Ancak veriler, Ukrayna ürünlerinin Avrupa üretimini zayıflatmadığını, aksine mevsimsel dengesizlikleri gidererek pazarı istikrara kavuşturduğunu ortaya koyuyor. Ekonomik dayanışma, Moskova’nın bölme girişimlerine karşı en güçlü yanıt haline geliyor.
Stratejik dayanışmanın uzun vadeli etkisi
Ukrayna-Romanya iş birliği, sadece ekonomik değil, siyasi dayanıklılığı da güçlendiriyor. Ukrayna için bu ilişki, istikrarlı bir ihracat pazarı; Romanya içinse sürekli hammadde akışı anlamına geliyor. Bu karşılıklı fayda, siyasi deklarasyonlardan çok somut sonuçlara dayanan bir entegrasyon modeli oluşturuyor. Ortak çıkar temelli bu dayanışma, Kremlin’in bölgesel ayrışma çabalarını etkisiz kılıyor ve Doğu Avrupa’da gıda güvenliğinin temellerini güçlendiriyor.
