Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova’nın en büyük havalimanı olan Şeremetyevo Uluslararası Havalimanı’nı stratejik anonim şirketler listesinden çıkaran kararnameyi imzaladı. 7 Ağustos 2026’da basına yansıyan düzenleme, havalimanındaki devlet payının satışına yönelik hukuki engeli kaldırırken, satış sonrasında şirketin temel faaliyet alanının korunmasını ve tesislerin modernizasyonu için gerekli koşulların sağlanmasını şart koşuyor.
Kararnamede, satışa konu olacak hisselerin yabancıların veya yabancıların kontrolündeki kişi ve kuruluşların mülkiyetine geçmemesi gerektiği de belirtiliyor. Düzenlemenin ayrıntıları Vedomosti’nin haberinde yer aldı.
Devletin payı yüzde 30,46
Şeremetyevo, altı yolcu terminalinden oluşuyor ve Rusya’nın başkenti çevresindeki hava ulaşım sisteminin en büyük merkezini oluşturuyor. Havalimanının ana taşıyıcısı Aeroflot Grubu. Şeremetyevo 2025’te 43,4 milyon yolcuya hizmet verdi. 2026 yılı için yolcu sayısının 43,1 milyona gerilemesi öngörülüyor.
2025 yılına ilişkin ortaklık verilerine göre havalimanının yüzde 66,06’sı Şeremetyevo Holding’e ait. Holdingin tek sahibi, Kaliningrad bölgesindeki özel idari bölgede kayıtlı TPS Avia Holding Ltd. şirketi. Bu yapı, 2022’de Kıbrıs’tan Rusya’ya yeniden tescil edilmeden önce TPS Avia Holding adını taşıyordu.
Şirketin geçmişteki ortaklık yapısına ilişkin verilen bilgilere göre, TPS Avia Holding’in yüzde 65,22’si iş insanları Aleksandr Ponomarenko, Aleksandr Skorobogatko ve Arkadi Rotenberg’in aileleri lehine hareket eden bir tröstün kontrolündeydi. Kalan yüzde 34,78’lik payın sahipliği ise farklı bir yapı üzerinden gösteriliyordu. Havalimanının nihai faydalanıcıları resmi olarak açıklanmıyor.
Rus devleti, Federal Mülk Yönetim Kurumu Rosimushchestvo aracılığıyla havalimanında yüzde 30,46 paya sahip. Aeroflot Grubu ile VEB Capital ise toplam yüzde 3,48 oranında azınlık hissesini elinde bulunduruyor. Devlet payının satışının tamamlanması halinde, mevcut özel ortakların kontrolündeki payların toplam ağırlığı yüzde 96,52’ye ulaşabilecek.
Bütçe açığı ve özelleştirme kararı
Şeremetyevo’nun stratejik anonim şirketler listesinden çıkarılması, Rusya’da federal bütçe açığının büyüdüğü bir döneme denk geliyor. Paylaşılan verilere göre bütçe açığı 2026’nın ilk yarısında 5,73 trilyon rubleye ulaştı. Havalimanının listeden çıkarılması, devletin sahip olduğu payın satış yoluyla nakde çevrilmesine imkân veriyor.
Kararname, satışın hangi bedel üzerinden yapılacağını veya ihalenin nasıl yürütüleceğini açıklamıyor. Ancak yabancı yatırımcıların ve onların kontrolündeki yapıların dışlanması, potansiyel alıcı çevresini Rusya’daki mevcut ortaklar ve diğer yerli yatırımcılarla sınırlıyor. Bu nedenle işlemin açık ve geniş katılımlı bir uluslararası rekabet süreci şeklinde yürütülmesi beklenmiyor; bu ifade, satış koşullarına ilişkin mevcut kısıtlamaların doğrudan sonucunu tanımlıyor.
Kaynakta yer alan değerlendirmelerde, bütçe açığının artması ve kamu harcamalarının yükselmesi karşısında Moskova yönetiminin stratejik kamu varlıklarının satışına yöneldiği belirtiliyor. Aynı değerlendirmelerde, devletin havalimanındaki payını elden çıkarmasının gelecekteki temettü gelirlerinden vazgeçme anlamına gelebileceği ifade ediliyor. Bununla birlikte, kararname devletin satıştan elde etmeyi hedeflediği geliri açıklamıyor.
Şeremetyevo ve Rus sivil havacılığı
Şeremetyevo’nun satış kararı, Rus sivil havacılığının yaptırım kısıtlamaları ve uçak tedarikindeki sorunlarla karşı karşıya olduğu bir dönemde alındı. Kaynak metindeki değerlendirmelere göre, mevcut uçak filosunun parça ve bakım ihtiyaçlarının karşılanmasında yaşanan güçlükler ile MS-21 ve SJ-100 tipi Rus yapımı uçakların seri teslimatlarındaki gecikmeler, havayollarının ve havalimanlarının işletme koşullarını zorlaştırıyor.
Bu çerçevede, devletin altyapıdaki payını azaltmasıyla havalimanının finansal ve operasyonel yüklerinin daha fazla özel yatırımcının sorumluluğuna geçebileceği öne sürülüyor. Özel yatırımcının yatırımın geri dönüşünü hızlandırmak istemesi halinde, işletme giderlerinde azaltma, personel sayısının yeniden düzenlenmesi ve ticari hizmetlerin fiyatlandırılmasında değişiklik yapılması mümkün olabilecek tedbirler arasında sayılıyor. Bunlar, kaynakta satışın muhtemel sonuçlarına ilişkin yer verilen değerlendirmeler; kararname bu tür uygulamaları zorunlu kılmıyor.
Havalimanının başlıca kullanıcısı ve ana taşıyıcısı olan Aeroflot açısından da ortaklık değişikliği önem taşıyor. Şeremetyevo, şirketin temel bağlantı merkezlerinden biri. Devletin sermayedeki payının azalması, havalimanının ticari kararlarında özel ortakların ağırlığını artırabilir. Tarife politikası, havayollarına sunulan hizmetlerin koşulları ve terminal işletmeciliği bu kararların başlıca alanlarını oluşturuyor.
Rusya’da kamu mülkiyetindeki stratejik varlıkların satışına ilişkin kararlar, özellikle yabancı sermayenin sınırlandığı mevcut düzenlemeler altında yürütülüyor. Şeremetyevo için imzalanan kararname, havalimanının faaliyetlerinin sürdürülmesini ve modernizasyon imkânlarının korunmasını açıkça şart koşuyor. Satış takvimi, değerleme yöntemi ve devlet payının hangi yatırımcıya devredileceği ise henüz açıklanmış değil.
