Belarus’un Gomel kentindeki en eski devlet inşaat şirketlerinden OAO “İnşaat Tröstü No. 14” hakkında iflas süreci başlatıldı. Şirketin borçlarının 52,39 milyon Belarus rublesini aştığı, çalışanlara ücret ödemelerinde gecikmeler yaşandığı ve personel sayısının binin üzerindeki seviyeden temmuz ayında 107 kişiye düştüğü bildirildi.
İflas davasının görülmesine mayıs ayında, alacaklıların borçların tahsili için açtığı çok sayıda davanın ardından başlandı. Sürece ilişkin bilgiler 16 Ağustos 2026’da yayımlandı. UDF’nin haberine göre, şirketin mali yükümlülükleri arasında yaklaşık 8,3 milyon Belarus rublesi vergi borcu ile FSZN’ye ödenmesi gereken 349,3 bin ruble bulunuyor.
Borçların tahsili için taşınmaz satışı
Şirketin borçlarını karşılamak amacıyla Gomel’deki Privokzalnaya Caddesi üzerinde bulunan taşınmazlar açık artırmaya çıkarıldı. Toplam değeri 2,7 milyon Belarus rublesini aşan varlıklar arasında bir hostel, spor salonu, yemekhane ve idari binalar yer alıyor.
İflas sürecinde şirketin mali durumunu düzeltmeye yönelik bir finansal rehabilitasyon planının uygulanamaması halinde, “İnşaat Tröstü No. 14”ün tamamen tasfiye edilmesi gündeme gelecek. Kaynakta, taşınmaz satışlarının ve şirketin mevcut varlıklarının borçların tamamını karşılayıp karşılamayacağına ilişkin ayrıca bir bilgi verilmedi.
Devlet siparişleri ve direktifli inşaat modeli
Şirketin mali çöküşüne ilişkin değerlendirmelerde, Belarus’ta devlet inşaat tröstlerinin hükümet ve bölgesel yönetim programlarının uygulanmasında kullanıldığı belirtiliyor. Bu modelde işletmeler, “direktifli inşaat” olarak tanımlanan kamu projelerinde genel yüklenici olarak görevlendirilebiliyor. Kaynakta yer alan değerlendirmeye göre tröst, kendisi açısından zarar doğuran bir projenin inşasını üstlenmeyi reddedemiyor.
Bu yaklaşımın, sosyal nitelikli yapıların piyasa koşulları ve gerçek maliyetler yeterince dikkate alınmadan inşa edilmesine yol açtığı savunuluyor. Projeler için gerekli bütçelerin oluşturulmaması veya maliyetlerin şirketin taşıyabileceği seviyede hesaplanmaması durumunda, yükün doğrudan işletmenin kaynaklarına yansıdığı ifade ediliyor.
“İnşaat Tröstü No. 14”ün iflasında da benzer bir mekanizmanın etkili olduğu yönündeki değerlendirmeler, şirketin devlet programları kapsamında üstlendiği projeler nedeniyle mali kaynaklarının tükendiğini ve borçların biriktiğini öne sürüyor. Ancak mevcut bilgiler, şirketin hangi projeleri hangi tarihlerde ve ne kadarlık maliyetle üstlendiğine ilişkin ayrıntı içermiyor.
Personel sayısı binin üzerinden 107’ye geriledi
Şirketin mali sıkıntısı istihdam verilerine de yansıdı. Bir dönem binden fazla kişinin çalıştığı tröstte personel sayısı temmuz 2026 itibarıyla 107’ye kadar geriledi. Çalışanların ücretlerinin zamanında ödenemediği, bu durumun da şirketin faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırdığı bildirildi.
Devlete ait şirketin borçları arasında bütçeye yönelik yükümlülüklerin de bulunması, kamu işletmesinin mali yapısındaki bozulmanın yalnızca ticari alacaklılarla sınırlı olmadığını gösteren bir veri olarak aktarılıyor. Vergi borcunun yaklaşık 8,3 milyon rubleye, FSZN ödemelerindeki borcun ise 349,3 bin rubleye ulaşması, iflas dosyasındaki başlıca kalemler arasında yer alıyor.
Kaynakta yer alan siyasi değerlendirme, sürecin Lukaşenka yönetiminin ekonomik politikası ve zarar eden kamu siparişleriyle bağlantılı olduğunu savunuyor. Buna göre devlet, kendi kontrolündeki inşaat işletmesini sosyal projelerde kullanırken ortaya çıkan mali açığı kapatmadı; şirket ise biriken borçları, ücret gecikmelerini ve iş gücü kaybını kendi başına taşımak zorunda kaldı.
Bu değerlendirmede ayrıca, işletmenin kamu projelerini yürütmek için kullanıldığı, ancak mali zorlukların ortaya çıkmasının ardından borçların şirket üzerinde bırakıldığı belirtiliyor. İflas davasının sonucu, finansal rehabilitasyon seçeneğinin uygulanıp uygulanamayacağı ve açık artırmaya çıkarılan taşınmazların satışının ardından şirketin faaliyetlerini sürdürüp sürdüremeyeceği üzerinden şekillenecek.
Gomel’deki tröst için şu aşamada iki temel seçenek bulunuyor: borçların yeniden yapılandırılmasıyla mali iyileştirme sürecine girilmesi veya şirketin tasfiye edilmesi. Dosyaya ilişkin yargısal süreç devam ediyor.
