Balıkçılık sektöründe, kaptan ve yardımcıları dışında yer alan tayfa, geminin düzenli ve güvenli çalışması için kritik görevler üstlenmektedir. Rota planlamasından ekipman bakımına kadar birçok fonksiyonu yerine getiren bu iş gücü, balıkçılığın sürdürülebilirliğinde önemli bir rol oynamaktadır.
Eylül’de başlayan balık avı sezonu nisan ayına kadar sürecek şekilde, tayfa hava koşulları elverdiğince denizde geçirmekte, akşam saatlerinde gemilere açılarak avlanma faaliyetine katılmaktadır. Ağları denize sererek balık takibi yapan işçiler, avlanan balığın teknelere alınmasını, ayrıştırılmasını ve kıyıya taşınmasını yapmaktadır.
Balıkçı tayfası, binlerce zamandır süregelen bir çalışma kültürünü sürdürürken, sezon sonunda elde edilen gelir üzerinden prim alma imkanına da sahip olmaktadır. Gemi temizliği ve ağların hazırlanması gibi görevlerin ardından, yoğun mesai saatlerinden sonra dinlenme fırsatı bulmaktadırlar.
Ancak Ege’deki balıkçılar, tayfa temininde giderek artan zorluklarla karşı karşıyadır. Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Merkez Birliği Başkan Vekili Mehmet Aksoy, sektördeki en büyük sorunlardan birinin işci sıkıntısı olduğuna dikkat çekti.
“MEVCUT BALIKÇILAR İSE ADETA FUTBOLCU GİBİ BAŞKA TEKNELERLE TRANSFER OLUYOR”
Aksoy, “Tayfalar bir teknenin olmazsa olmazı; maaşlar oldukça iyi seviyede. Gençler ise masabaşı iş tercih ettikleri için tayfalığı sevmiyor,” dedi. Asgari ücretin 3-4 katı maaş teklif eden işverenler, talebi karşılayamamaktan şikayetçi. “Mevcut tayfalar adeta futbolcu gibi başka teknelere transfer oluyor,” diyen Aksoy, sorun çözülmediği takdirde sektörde büyük sıkıntılar yaşanacağını vurguladı.
İzmir Güzelbahçe Balıkçı Barınağı’ndan Mustafa Baran, balıkçılığın dededen kalma bir meslek olduğunu belirtti. Güzel bir av sezonu geçirdiklerini, fakat tayfa bulmakta zorlandıklarını ifade etti. “Bulsak bile elemanlar kalifiye değil. Elemanları eğitmek için vakit harcıyoruz. Maaşlar 80 bin liraya dayandı,” diye ekledi.
Gırgır balıkçılığı yapan Hüseyin Cambaz ise 50 yıllık deneyimiyle tayfa sorununu sıkça gündeme getirdi. “Gençler teknede çalışmak istemiyor. Ayrıca, yüksek maaş vermemize rağmen işi beğenmiyorlar,” dedi ve sektördeki tayfa sıkıntısının sadece Ege ile sınırlı olmadığını vurguladı.
Salih Peşmen, 30 yıllık tayfa olarak çalıştığını belirterek, gemide çalışmanın zorluğuna dikkat çekti. Maaşların 70 bin liradan başlayarak 100 bin liraya kadar yükseldiğini kaydetti.
