ABD Yüksek Mahkemesi, Türkiye’nin kamu bankası Halkbank’ın açılan davayı durdurma talebini reddetti. Bu karar, Manhattan’daki federal savcılık tarafından 2019’da başlatılan soruşturmanın yeniden başlamasını sağladı.
Mahkeme, alt mahkemenin Halkbank üzerindeki cezai soruşturmanın devamı kararını onaylayarak bankanın itirazını geri çevirdi.
İRAN’A YAPTIRIM DELME SUÇLAMASI
ABD’li savcılar, Halkbank’ı İran’a yönelik Amerikan yaptırımlarını delmesine yardımcı olmakla suçluyor. İddialara göre bankanın, İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri üzerindeki aracılar aracılığıyla yaklaşık 20 milyar dolarlık fonu gizlice transfer ettiği, petrol gelirlerini altın ve nakit olarak dönüştürdüğü ve sahte gıda ticareti belgeleri düzenlediği belirtildi.
Halkbank, bu suçlamaların tamamını reddederek masum olduğunu savunuyor.
TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİNDE GERİLİM KONUSU
Dava, 2019’dan bu yana Ankara ile Washington arasındaki diplomatik ilişkilerde gerginliğe yol açan en büyük meselelerden biri haline geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, davayı “hukuksuz ve çirkin bir adım” olarak nitelendirmişti.
DOKUNULMAZLIK ARGÜMANI İKİNCİ KEZ REDDEDİLDİ
Halkbank, Türkiye’nin bir kamu kurumu olduğu iddiasıyla yabancı devlet dokunulmazlığı kapsamında yargılanamayacağını savunmuştu. Ancak Yüksek Mahkeme, 2023’te bu savunmayı reddederek davayı alt mahkemeye iade etmişti.
Manhattan’daki İkinci Temyiz Mahkemesi, bankanın “ortak hukuk” kapsamında dokunulmaz olduğunu belirtmemişti. Yüksek Mahkeme’nin son kararıyla bu durum kesinlik kazanmış oldu.
ABD Adalet Bakanlığı, Yüksek Mahkeme’ye sunduğu görüşte “ortak hukuk ilkelerinin, yabancı devlet bankalarını cezai kovuşturmadan korumadığı” ifade edilmişti.
DAVA SÜRECİ DEVAM EDECEK
Bu gelişmeyle birlikte Halkbank davası, New York’taki federal mahkemede yeniden ele alınacak. Yargı süreci, hem ABD-Türkiye ilişkilerini hem de uluslararası hukukta devlet kurumlarının dokunulmazlık sınırlarını etkileyen önemli bir emsal niteliği taşıyor.
