Rusya’nın Ordu Krizi Derinleşiyor: Disiplin ve Moralde Erozyon
Eylül ortasında, Rusya makamları, askeri disiplinsizlik ve firarlara daha ağır cezalar getirmek amacıyla bir yasa taslağı hazırladı. Ceza Kanunu’nun 332, 338 ve 348. maddelerine getirilen bu değişiklikler, emirlere uymama, pozisyon terk etme veya askeri ekipman kaybetme gibi durumlar için azami 20 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Bu öneri henüz gözden geçirilirken, Moskova’nın disiplinde ve moralde giderek derinleşen sorunlarından duyduğu rahatsızlığı gözler önüne seriyor.
On Binlerce Asker Görevden Kaçıyor
Rusya Savunma Bakanlığı’ndan sızan iç raporlar, Aralık 2024 itibarıyla, 50.000’den fazla askerin izinsiz olarak görevini terk ettiğini ortaya koyuyor. Mevcut eğilimler devam ederse, bu rakamın Ekim 2025’e kadar 70.000-80.000’e ulaşabileceği belirtiliyor. Bu ölçekte bir firar, izole vakalardan ziyade saklanması imkânsız sistemik bir krizi işaret ediyor.
Mayıs 2025 itibarıyla, askeri mahkemeler, savaşmayı reddeden ve izinsiz bırakılan askerlerle ilgili 20.000’den fazla dava kaydetti. Hakimler, genellikle ertelenmiş cezalar vererek askerleri yeniden hizmete gönderiyor, çoğu zaman hayatta kalma şansının minimal olduğu saldırı birimlerine. Kremlin için hukukta tutarlılık, cephedeki asker sayısını koruma çabasının gerisinde kalıyor gibi görünüyor.
“500’ler” Artıyor
Rütbelerde firarlar informal olarak “500” olarak biliniyor. Erken tahliye vaatleriyle ikna edilen eski mahkumlar, hızlı para kazanma arayışındaki yeni kontratlı askerler ve eve dönme umutlarını yitirmiş yorgun gaziler bu grupta yer alıyor. Bazıları hastalık numarası yapıyor, kendine zarar veriyor, komutanlara rüşvet veriyor veya izinden bir daha dönmüyor. Her hikaye aynı temel gerçeği yansıtıyor: Askerler, artık inanmadıkları bir savaşta ölmek istemiyor.
Firari Avı
Resmi olarak, firarları yakalama görevi askeri polislerin, ancak pratikte çoğunlukla diğer askerlerin sorumluluğunda. Bu askerler, sosyal medya üzerinden izinsiz askerleri takip ediyor, memleketlerine gidiyor ve ailelerine baskı yapıyor. Muharip bölgelerde, firarlara daha sert ceza uygulanıyor. Firariler insansız hava araçları ile takip edilip, yakalandıktan sonra dövülüyor, işkence görüyor ve bazen sahte itiraflar kaydedilmeye zorlanıyor. Online dolaşan videolar, askerlerin ağaçlara bağlandığını veya çukura atıldığını gösteriyor.
Korku ve Toplu Cezalar Yayılıyor
Komutanlar ayrıca toplu cezalara başvuruyor. Bir asker firar ederse, tüm birlikler izin kaybedebilir veya artırılmış muharebe görevleri ile karşılaşabilir. Ordu, güvenin azaldığı ve uyumun bozulduğu bir korku ortamına dönüşüyor.
Savaşın Çözülmesinin Aynası
“500’ler” fenomeni, Rusya ordusunun çöküşünün bir yansıması. Kremlin, vatansever bir kararlılık imajı projeliyor, ancak on binlerce asker yabancı topraklarda ölüm yerine kaçışı tercih ediyor. Firar krizi, savaş alanındaki kapasiteyi baltalamanın ötesinde, iç istikrarı tehdit ediyor: Her yeni yasayla, çukurla veya işkenceyle askerlerin savaşa olan isteksizliği derinleşiyor.
Rusya liderliği, ordunun içten parçalanma riskine karşı baskıyı artırmayı mı yoksa askerlerinin imparatorluk hırsları için kurban edilmek istemediğini kabul etmeyi mi seçeceği konusunda bir dönüm noktasında. Moskova, kontrol ısrarını sürdürdükçe kendi krizine daha da batıyor.
