Yaptırım uygulanan Rus yük gemisi Mihail Britnev, Batı Afrika ülkesi Togo üzerinden Mali’ye askeri araç ve teçhizat taşıdı. Gemi 9 Temmuz’da Togo’nun başkenti Lomé’deki limana yanaştı. Mali devlet televizyonunun aktardığı bilgilere göre kamyonlar, zırhlı personel taşıyıcılar ve hafif piyade araçları daha sonra Togo ve Burkina Faso üzerinden Mali’ye gönderildi.
Sevkiyat, Rusya’nın Mali’deki askeri yönetimle yürüttüğü iş birliğinin sürdüğünü gösteren gelişmelerden biri olarak kayda geçti. Mihail Britnev, ABD tarafından 2024 yılında yaptırım listesine alınmıştı. Geminin Togo’ya ulaşmadan önce izlediği rota ve Manş Denizi’ndeki seyri, deniz trafiği takip verileri üzerinden incelendi.
Gemi Baltık’tan yola çıktı
Takip verilerine göre gemi 18 Haziran’da Rusya’nın Baltık kentindeki limandan ayrıldı. Kuzey Denizi’ni geçen gemi daha sonra Manş Denizi’ne girdi. BBC’nin haberinde yer verilen izleme bilgilerine göre gemiye Manş Denizi geçişi sırasında bir Rus savaş gemisi eşlik etti.
Mihail Britnev’in, Manş Denizi’ni geçtikten sonra transponderini kapattığı ve Togo’daki limana yanaşmaya hazırlanırken yeniden görünür hale geldiği belirtildi. Geminin seyri ve taşıdığı yükle ilgili ayrıntılar BBC’nin haberinde deniz takip verileri ve yerel kaynaklara dayandırıldı.
Geminin Togo’ya varışından sonra askeri araçların kara yoluyla Mali’ye taşındığı bildirildi. Mali devlet televizyonunun verdiği bilgiye göre sevkiyat Togo ve Burkina Faso güzergâhı kullanılarak gerçekleştirildi. Kaynakta araçların hangi tarihte Mali’ye ulaştığına ya da sevkiyatın toplam miktarına ilişkin ayrıntı yer almadı.
Mali’de Rusya’nın askeri yapılanması
Kremlin, Fransa’nın Mali’den askerlerini çektiği 2022 yılından bu yana ülkedeki askeri hükümeti destekliyor. Bu iş birliği kapsamında Rusya’nın mali kazanımlar elde ettiği ve altın madenleri ile yataklarına ayrıcalıklı erişim sağladığı aktarılıyor.
Rusya’nın Mali’deki ilk askeri varlığı Wagner özel askeri şirketi üzerinden şekillendi. Wagner’in kurucusu Yevgeni Prigojin’in ölümünün ardından askeri operasyonların Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı Afrika Kolordusu tarafından yürütülmeye başlandığı bildirildi. Afrika Kolordusu, Rusya’nın Sahel bölgesindeki askeri varlığının başlıca unsurlarından biri olarak Mali’de faaliyet gösteriyor.
Mali hükümeti uzun süredir cihatçı gruplar ve Tuareg ayrılıkçılarıyla çatışıyor. Ülkedeki başlıca silahlı yapılardan biri, Arapça adıyla Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin, yani JNIM olarak bilinen grup. Son aylarda isyancıların düzenlediği saldırılar sonucunda Mali’nin kuzeyinde geniş bölgelerin ele geçirildiği belirtildi.
Rusya’nın askeri araç sevkiyatı, Mali’deki askeri yönetimin bu gruplarla yürüttüğü mücadele sırasında gerçekleşti. Kaynakta, teslim edilen araçların hangi birliklere verileceği veya Mali ordusunun operasyonlarında ne zaman kullanılacağı açıklanmadı.
Sahel’de devam eden Rusya varlığı
Rusya’nın Mali’deki konumunu koruması, Moskova’nın Sahel’deki askeri ortaklıklarını sürdürme çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Rusya, Wagner yapılanmasının ardından Afrika Kolordusu aracılığıyla bölgedeki askeri ilişkilerini devam ettiriyor. Mali’nin yanı sıra Burkina Faso ve Togo da sevkiyatın kara güzergâhında yer aldı.
Bu askeri ilişkiler, Fransa’nın bölgedeki askerî varlığının sona ermesinden sonra yeni bir dönemde gelişti. Mali’deki yönetim Rusya ile iş birliğini sürdürürken, Moskova da Afrika’daki askeri ve ekonomik bağlarını genişletmeye çalışıyor. Kaynakta, diğer Afrika ülkeleriyle yürütülen iş birliklerinin kapsamı veya bu ülkelerin belirli Rus girişimlerine verdiği destek konusunda ayrıntılı bilgi bulunmuyor.
Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı nedeniyle geniş kapsamlı uluslararası yaptırımlarla karşı karşıya olduğu bir dönemde yaptırım listesindeki bir geminin askeri araç taşıması, yaptırımların deniz taşımacılığı üzerindeki uygulanmasına ilişkin soruları da gündeme getiriyor. Geminin Rus savaş gemisi eşliğinde Manş Denizi’nden geçmesi ve ardından transponderini kapatması, sevkiyatın izlenmesine ilişkin bilgilerin deniz takip kayıtlarıyla sınırlı kalmasına yol açtı.
Manş Denizi, Birleşik Krallık ile Avrupa kıtasındaki ülkeler arasındaki yoğun deniz trafiğinin bulunduğu güzergâhlardan biri. Ancak geminin geçişi sırasında hangi makamların ne tür bir işlem yaptığına ilişkin kaynakta bilgi yer almadı. Geminin Togo’ya ulaştıktan sonra Mali’ye yapılan kara sevkiyatının da hangi kurumlar tarafından organize edildiği açıklanmadı.
Sevkiyatın duyurulması, Rusya’nın Afrika’daki askeri faaliyetlerinin yalnızca güvenlik anlaşmalarıyla değil, lojistik ve deniz taşımacılığı kanallarıyla da sürdürüldüğünü ortaya koyan bir gelişme olarak kayda geçti. Mali, Burkina Faso ve bölgedeki diğer ülkelerde Rusya’nın askeri varlığına ilişkin bilgiler izlenmeye devam ediyor.
