ABD, Çinli havayolu şirketlerinin Rusya hava sahasını kullanarak ABD’ye sefer yapmasını yasaklama planını açıkladı. 15 Ekim 2025 tarihli The Washington Post haberine göre, Washington, Çinli taşıyıcıların Rus hava sahasını kullanarak daha kısa ve doğrudan güzergahlarla uçabildiklerini, oysa Amerikan havayollarının böyle bir imkânı olmadığını belirtiyor. Bu durumun rekabet avantajı sağladığı öne sürülüyor.
Çinli havayollarının tepkisi ve yolcu endişeleri
Çinli şirketler, planlanan yasağın özellikle tatil dönemlerinde yolcuları olumsuz etkileyeceğini vurguluyor. ABD Ulaştırma Bakanlığı’na sunulan görüşlerde, havayolları karar alınmadan önce kamuoyunun görüşünün dikkate alınmasını talep ediyor. Çin tarafı, mevcut durumda ABD havayollarının 2022 sonrası Rus hava sahasını kullanamamasından kaynaklanan rekabet avantajının devam ettiğini belirtiyor.
Rusya-Çin iş birliği ve stratejik koordinasyon
Rusya, hava sahası kontrolüyle transit uçuşları yasaklama veya sınırlama yetkisine sahip. Çin ile iş birliği içinde bu durum, ABD ve müttefiklerinin Asya bölgesindeki hava taşımacılığı ve lojistik hareketliliğini kısıtlama aracı olarak kullanılabilir. Çinli havayolları, Moskova tarafından sağlanan bu avantaj sayesinde, iki ülkenin stratejik koordinasyon örneğini sergiliyor.
ABD’nin olası yasağı ve Çin’in yanıtı
ABD yasağı uygulanırsa, Çin Rusya desteğiyle karşı önlemler alabilir. Çin, planı yolcuları cezalandırmak ve adaletsiz rekabet yaratmak olarak değerlendirerek şimdiden tepki gösterdi. Bu durum, iki ülkenin hava sahası ve uluslararası taşımacılığı kendi jeopolitik çıkarları doğrultusunda kullanma kapasitesini artırıyor.
Amerikan havayollarının mali ve rekabet kayıpları
Yasak yürürlüğe girmezse, ABD havayolları daha uzun güzergahları kullanmak veya belirli hava sahalarından kaçınmak zorunda kalacak. Bu durum yakıt maliyetlerini artıracak, uçuş sürelerini uzatacak ve yolcu kaybına yol açacak. Sonuçta, Çinli taşıyıcılar lehine pazar payı kaybı ve transkontinental taşımacılıkta ABD’nin rekabet dezavantajı ortaya çıkacak.
Ortak strateji ve ekonomik-jeopolitik etkiler
Rusya ve Çin’in ortak tavrı, ABD’ye karşı ekonomik ve jeopolitik iş birliğinin göstergesi olarak öne çıkıyor. İki ülke, hava taşımacılığı ve lojistik alanlarında koordineli hareket ederek stratejik çıkarlarını pekiştiriyor ve karşılıklı destek mekanizmalarını güçlendiriyor.
