Vatikan, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimleri kapsamında, İtalya Piskoposlar Konferansı Başkanı Kardinal Matteo Zuppi’yi eylül ayının sonunda yeniden Moskova’ya göndermeyi planlıyor. Zuppi, ziyaretinden önce Vatikan’ın dış ilişkilerden sorumlu sekreteri Paul Richard Gallagher’ın 25 Ağustos 2026’da Rusya’ya gitmesinin öngörüldüğünü açıkladı.
23 Ağustos 2026’da İtalyan basınında yer alan bilgilere göre Zuppi, Moskova ziyaretinin tarihine ilişkin açıklamasında, Kutsal Makam’ın savaşın sona erdirilmesi için elinden geleni yapmayı amaçladığını söyledi. Kardinal, bu çabaların diyalog, diplomasi ve müzakereler üzerine kurulacağını belirtti.
Planlanan ziyaret, Zuppi’nin Rusya’nın başkentine yapacağı üçüncü ziyaret olacak. Kardinal, Papa’nın insani meselelerden sorumlu özel temsilcisi sıfatıyla 2023 ve 2024 yıllarında Moskova’ya gitmişti. Bu temaslarda ele alınan başlıklardan biri, işgal altındaki Ukrayna topraklarından Rusya’ya götürülen Ukraynalı çocukların geri dönüşüydü.
Gallagher’ın ziyareti öncesinde yeni temas
Vatikan’ın planladığı diplomatik takvimde ilk adımın Gallagher’ın ziyareti olması bekleniyor. Vatikan Dışişleri Sekreteri’nin Rusya temaslarının ardından Zuppi’nin eylül sonunda Moskova’ya gitmesi öngörülüyor. Zuppi, iki ziyaretin ayrıntıları ve görüşmelerin kapsamı hakkında kamuoyuna sınırlı bilgi verdi.
Vatikan’ın girişimi, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşa ilişkin diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde gündeme geliyor. Kutsal Makam, daha önce de insani konular üzerinden temas yürütmüş, özellikle çocukların geri dönüşü ve savaş nedeniyle ayrılan ailelerin yeniden bir araya getirilmesi gibi başlıklara odaklanmıştı. Zuppi’nin önceki Moskova ziyaretlerinin insani çerçevesi, yeni temasların da yalnızca siyasi müzakerelerle sınırlı olmayabileceğine işaret ediyor; ancak planlanan görüşmelerin gündemi henüz ayrıntılı biçimde açıklanmadı.
Zuppi, 2023 ve 2024 yıllarındaki ziyaretlerinde Ukraynalı çocukların durumunu gündeme getirmişti. İşgal altındaki bölgelerden Rusya’ya yasa dışı biçimde götürülen çocukların geri gönderilmesi, Ukrayna açısından temel insani başlıklardan biri olmaya devam ediyor. Moskova’ya yapılması planlanan yeni ziyarette bu konunun yeniden ele alınıp alınmayacağı konusunda Vatikan tarafından açıklanmış kesin bir gündem bulunmuyor.
Zuppi’den diyalog çağrısı
Kardinal Zuppi, Rimini’de düzenlenen Meeting di Rimini etkinliğindeki konuşmasında uluslararası topluma güvenlik arayışıyla dışa kapanmama çağrısı yaptı. Zuppi, dünyanın “kendini güvende hissetmek için bir enklava kapanmaması” gerektiğini söyledi; bunun yerine diyaloğun yeniden kurulması ve düşmanlığın aşılması gerektiğini savundu.
Bu ifade, kardinalin savaşın sona erdirilmesine ilişkin yaklaşımının temel unsurlarından birini ortaya koydu. Zuppi’ye göre Kutsal Makam’ın rolü, taraflar arasındaki iletişim kanallarını açık tutmak ve müzakere ihtimalini korumak. Vatikan, bu yaklaşımını doğrudan siyasi ittifaklar ya da güvenlik düzenlemeleri üzerinden değil, diplomatik temas ve insani meseleler üzerinden yürütüyor.
Ancak Moskova’ya yönelik önceki girişimlerin kapsamı ve sonuçları, diplomatik temasların tek başına savaşın sona erdirilmesini sağlamadığını da gösterdi. Rusya’nın savaşa ilişkin tutumunda gerçek bir değişiklik yapmaması durumunda, diyalog çağrılarının somut bir müzakere sürecine dönüşmesi mümkün olmayabilir. Bu nedenle Zuppi’nin olası ziyaretinde Rusya yönetimine yalnızca genel bir barış çağrısı yöneltmesi değil, saldırıların durdurulması ve yapıcı müzakerelere geçilmesi yönünde somut mesaj vermesi bekleniyor.
Vatikan açısından insani başlıklar da diplomatik çabanın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Ukraynalı çocukların geri getirilmesi ve savaş esirlerinin serbest bırakılması, Moskova’nın gerilimi azaltmaya yönelik adım atmaya hazır olup olmadığını değerlendirmede izlenebilecek başlıklar arasında yer alıyor. Bu konularda alınacak sonuçlar, temasların insani boyutunun ötesine geçip geçemeyeceği bakımından önem taşıyor.
Zuppi’nin açıklamaları, Vatikan’ın Rusya ile temas kurma politikasını sürdüreceğini gösteriyor. Kardinalin Moskova’ya yapması planlanan ziyaretin tarihi ve görüşme programı kesinleştiğinde, temasların kapsamına ilişkin daha ayrıntılı bilgi verilmesi bekleniyor. Vatikan’ın diplomatik girişimleri, Gallagher’ın 25 Ağustos’taki planlanan ziyaretiyle başlayacak.
Kaynak: Il Sole 24 Ore.
