Rusya’nın Tümen bölgesinde yetkililer, hayvanlarda görülen bulaşıcı hastalık nedeniyle beş belediyede domuzların zorunlu olarak toplanıp itlaf edilmesini ve et ürünlerinin bölge dışına çıkarılmasını yasakladı. 13 Ağustos 2026’da Rus ve uluslararası basında yer alan bilgilere göre, bölge yönetimi karantina uygulaması kapsamında kontrol noktaları kurdu ve tedbirlerin uygulanması için polisi görevlendirdi. Veterinerlik makamları hastalığın adını açıklamazken, ilgili bilgileri “erişimi kısıtlı bilgi” olarak sınıflandırdı. Konuya ilişkin ayrıntılar Euronews haberinde yer aldı.
Karantinanın merkezinde, nüfusu 23 binden fazla olan Golışmanovskiy belediye ilçesi bulunuyor. İlk vakaların ağustos ayının başında Skarednaya köyünde tespit edildiği, ardından kısıtlamaların Golışmanovo yerleşimi ile Abatskoye, Omutinskoye ve diğer köylere yayıldığı bildirildi. Bu bölgelerde domuz ve domuz eti ürünlerinin taşınmasına izin verilmiyor. Hayvan sahiplerinden sürülerini teslim etmeleri istenirken, uygulamaya karşı çıkanların 30 bin ila 35 bin ruble arasında para cezasıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.
Hastalığın adı açıklanmadı
Tümen Bölgesi Veterinerlik İdaresi, hayvanlarda enfeksiyon tehdidi bulunduğunu doğruladı ancak hastalığın türünü kamuoyuna açıklamadı. Yerel halk, vakaların Afrika domuz vebasıyla (ASF) bağlantılı olduğuna inanıyor. ASF insanlara bulaşmıyor; ancak hayvanlar için etkili bir aşı veya tedavi bulunmadığı için salgın görülen ve risk bölgesinde kalan domuzların itlaf edilmesi uygulanıyor.
Yetkililer, karantina alanlarında sağlık kontrol noktaları kurdu, araçların dezenfeksiyonunu başlattı ve insanların hareketleriyle hayvan ve et ürünlerinin taşınmasını denetim altına aldı. Ancak hastalığın kesin teşhisine ilişkin laboratuvar protokollerinin hayvan sahipleriyle paylaşılmadığı aktarılıyor. Bu durum, hangi işletmelerin risk bölgesine dahil edildiği ve itlaf kararlarının hangi ölçütlerle alındığı konusunda yerel halkın bilgi talebini artırdı.
Rusya’da benzer vakalarda uygulanan prosedür gereği, hastalık riski bulunan bölgelerdeki domuzların tümünün ortadan kaldırılması gündeme gelebiliyor. Tümen’de bazı özel çiftliklerden 22 hayvanın aynı anda alındığı bildirildi. Hayvancılıkla geçinen aileler için bu uygulama yalnızca mevcut sürünün kaybı anlamına gelmiyor; aynı zamanda et satışıyla elde edilen mevsimsel gelirin ve hane tüketiminin de ortadan kalkması anlamına geliyor.
Tazminat miktarı ve ödeme takvimi belirsiz
Bölge yönetimi, itlaf edilen hayvanlar için piyasa değeri üzerinden bölgesel bütçeden tazminat ödeneceğini açıkladı. Fakat resmi hesaplama yöntemi, ödeme tutarı ve paranın ne zaman aktarılacağı kamuoyuna duyurulmadı. Hayvan sahipleri, gerçek ödemenin kilogram başına 90-95 ruble düzeyinde kalmasından endişe ediyor. Bu rakamın, özel çiftliklerdeki hayvanların ve etin piyasa değerinin altında olduğu belirtiliyor.
Yerel kaynaklara göre bazı aileler, ağustos ve eylül aylarında satmayı planladıkları etten 80 bin ila 150 bin ruble arasında gelir elde etmeyi bekliyordu. Tazminatların gecikmesi veya hayvanların değerinin düşük hesaplanması, bu ailelerin gelir kaybını artırabilir. Benzer olaylarda ödemelerin altı aya kadar gecikebildiği ve tazminatların piyasa fiyatına kıyasla daha düşük belirlenebildiği yönündeki değerlendirmeler de bölgedeki endişeleri besliyor. Tümen yönetimi ise bu iddialara ilişkin ayrıntılı bir ödeme takvimi açıklamadı.
Özel hayvancılık, iş imkanlarının sınırlı olduğu kırsal yerleşimlerde birçok aile için hem gıda kaynağı hem de dönemsel gelir kapısı olarak görülüyor. Bu nedenle zorunlu itlaf kararları, hayvan sahiplerinin doğrudan ekonomik kayıplarıyla birlikte uygulanıyor. Teslim kararına uymayanlara para cezası uygulanacağı yönündeki uyarılar da sürecin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. 25-30 bin ruble civarında aylık gelire sahip haneler açısından 30-35 bin rublelik ceza, tek aylık geliri aşan bir yük oluşturabiliyor.
Tümen’de daha önce de ASF vakası görülmüştü
Bölgedeki gelişmeler, Tümen’de daha önce yaşanan Afrika domuz vebası vakalarını da yeniden gündeme getirdi. Eylül 2024’te Vikulovskiy ilçesinde ASF nedeniyle olağanüstü hal ilan edilmişti. 2026’daki yeni vakalar ise beş belediyeyi kapsayan daha geniş bir karantina uygulamasına yol açtı. Kaynak metinde, önceki salgın döneminden sonra hayvan hareketlerinin denetimi ve biyogüvenlik uygulamalarının yeterliliği konusunda soru işaretleri bulunduğu belirtiliyor.
Bununla birlikte, mevcut uygulamanın kapsamı ve hastalığın kaynağı konusunda Tümen bölge makamları tarafından ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Yetkililer, enfeksiyon riskine karşı kısıtlamaların sürdüğünü ve et ürünlerinin taşınmasının yasak olduğunu bildirirken, hayvan sahipleri tazminatların hangi esaslara göre hesaplanacağını bekliyor.
Tümen bölgesi, Hantı-Mansi ve Yamalo-Nenets özerk bölgeleriyle birlikte Rusya’nın petrol ve doğal gaz gelirlerinde önemli paya sahip alanlar arasında yer alıyor. Buna karşın kırsal kesimdeki hayvan sahipleri, itlaf edilen sürüler karşılığında zamanında ve yeterli ödeme yapılmasını talep ediyor. Bölgedeki karantina uygulaması, hastalığın adı ve tazminat koşulları açıklanana kadar devam edecek.
