Almanya’nın Saksonya-Anhalt eyalet parlamentosunda 14 Ekim 2026’da görüşülmesi planlanan bir karar tasarısı, Rusya’dan dizel tedarikinin yeniden başlatılması çağrısı yapacak. Tasarıyı, siyasi yelpazenin karşıt uçlarında yer alan aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif (AfD) ile Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) birlikte sunacak.
Ancak eyalet parlamentosunun böyle bir anlaşmayı yürürlüğe koyma, Almanya’nın dış politikasını değiştirme ya da Avrupa Birliği yaptırımlarını kaldırma yetkisi bulunmuyor. Bu nedenle girişimin doğrudan sonucu enerji ticaretini yeniden başlatmak değil, Rusya politikası üzerinden Berlin üzerindeki siyasi baskıyı artırmak olacak.
Yetkisi olmayan bir parlamentodan federal hükümete çağrı
Girişime ilişkin haberler 11 Ekim 2026’da yayımlandı. AfD ve BSW, federal hükümetten Rusya ile dizel tedarikine ilişkin bir anlaşma müzakere etmesini isteyecek. Partiler, önerilerini Rusya ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yakın zamanda bildirilen benzer bir anlaşmayı örnek göstererek savunuyor.
İki parti, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarının etkisiz kaldığını ve aynı zamanda birlik üyesi ülkelerin ekonomilerine zarar verdiğini öne sürüyor. Bu ifadeler, tasarıyı destekleyen siyasi değerlendirmeler. Önerilen kararın kendisi yaptırımların etkisiz olduğunu kanıtlamıyor.
Saksonya-Anhalt parlamentosu, federal hükümete siyasi bir çağrı yapabilir ve bu konudaki tutumunu kayda geçirebilir. Fakat dış politika, uluslararası anlaşmalar ve Almanya’nın Rusya ile ilişkilerinin ana çerçevesi federal yönetimin yetkisinde. Eyalet düzeyindeki bir oylama, Berlin’i Moskova ile görüşmeye zorlayamaz; Rusya’dan yakıt ithalatını da tek başına yeniden başlatamaz.
Yaptırımların Avrupa Birliği içindeki ortak kararlarla bağlantılı olması, girişimin sınırlarını daha da belirginleştiriyor. Bir eyalet parlamentosu, Avrupa yaptırım rejimini askıya alamaz veya kendi kararıyla bu çerçeveyi aşamaz. Tasarı kabul edilse bile hukuki etkisi sınırlı kalacak; asıl sonucu siyasi görünürlük ve federal hükümete yöneltilen baskı oluşturacak.
Karşıt partiler için ortak bir sahne
AfD ile BSW, Almanya siyasetinde birbirinden oldukça farklı konumlarda duruyor. AfD aşırı sağcı bir parti olarak öne çıkarken BSW, aşırı sol kökenden gelen bir siyasi hareket olarak tanımlanıyor. Dizel önerisi, iki parti arasında genel bir ittifak kurulduğu anlamına gelmiyor. Ancak Rusya’ya yönelik yaptırımlar ve ekonomik ilişkilerin yeniden kurulması konusunda belirli bir kesişim yarattığını gösteriyor.
Bu ortaklık, iki partiye aynı anda kullanabilecekleri bir siyasi zemin sağlıyor. AfD, federal hükümetin ekonomi ve dış politika tercihlerini hedef alabilir. BSW ise yaptırımların işletmeler ve haneler üzerindeki maliyetini öne çıkararak mevcut çizgiye itirazını güçlendirebilir. Farklı siyasi programlara sahip olmalarına rağmen iki parti, bu başlıkta Berlin’e karşı ortak bir parlamento girişimi sergiliyor.
Öneriyle birlikte tartışmanın ağırlık merkezi de değişiyor. Konu yalnızca Rusya üzerindeki siyasi ve ekonomik baskının sürdürülmesi olmaktan çıkıp enerji maliyetleri, işletmelerin rekabet gücü ve tüketicilerin yükü üzerinden ele alınıyor. Böylece dış politika tartışması, iç politikada ekonomik kaygılara hitap eden bir kampanya başlığına dönüştürülüyor.
Almanya’nın Rusya ile enerji işbirliğini yeniden başlatması halinde mesele yalnızca Saksonya-Anhalt’la sınırlı kalmayacak. Böyle bir adım, Avrupa Birliği’nin ortak yaptırım politikası ve üye ülkeler arasındaki koordinasyonla doğrudan bağlantılı olurdu. Eyalet parlamentosu bu tartışmayı gündeme taşıyabilir, fakat Almanya’nın veya Avrupa Birliği’nin politikasını kendi kararıyla değiştiremez.
Berlin, Rusya-Amerika Birleşik Devletleri anlaşmasını model almıyor
Alman hükümetinden bir temsilci, Rusya ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yakın zamanda bildirilen “dizel anlaşması” hakkında yaptığı değerlendirmede, Almanya’nın yürürlükteki Rusya yaptırımlarını kaldırmayacağını söyledi. Bu açıklama, Berlin’in söz konusu anlaşmayı Almanya’nın izlemesi gereken bir model olarak görmediğine işaret ediyor.
Federal hükümetin tutumu, Saksonya-Anhalt’taki girişimin kısa vadede pratik bir sonuca ulaşma ihtimalini sınırlıyor. Berlin, dış politika yetkisinin federal düzeyde bulunduğunu ve yaptırımların korunacağını savunabilir. AfD ile BSW ise aynı karşı duruşu, hükümetin ekonomik itirazları görmezden geldiği ve Moskova ile yeniden müzakereyi reddettiği iddiasını güçlendirmek için kullanabilir.
Bu nedenle tasarının önemi, Saksonya-Anhalt’ın Rusya’dan dizel ithalatına karar verebilmesinde yatmıyor. Asıl mesele, federal ve Avrupa düzeyinde alınan bir kararın eyalet parlamentosu üzerinden yeniden tartışmaya açılması. Yetkisi sınırlı bir oylama, Berlin’i hukuken bağlamasa da federal hükümeti yanıt vermeye zorlayabilir, iki partiye ortak bir siyasi platform sunabilir ve yaptırımlar konusundaki ayrışmayı görünür kılabilir.
Girişime ilişkin haber bu bağlantıda yayımlandı. Tasarının kaderi, dizel sevkiyatını gerçekten başlatıp başlatamayacağından çok, sembolik bir eyalet hamlesi olarak mı kalacağına yoksa AfD ile BSW’nin federal hükümetin Rusya politikasına karşı daha geniş bir kampanyasına mı dönüşeceğine bağlı olacak.