Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da aşırı sağcı Halk Devriyesi hareketi ile Marko Radulovic’in ortak düzenlediği Rusya yanlısı araç konvoyu, ülkenin Avrupa Birliği üyeliğine karşı çıktı ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Sırbistan ziyaretini hedef aldı. 17 Ağustos 2026’da düzenlenen eyleme birkaç düzine otomobil ve motosiklet katıldı; araçlarda Rusya ve Sırbistan bayrakları taşındı.
Konvoy, Belgrad’ın merkezinden geçerek Cumhurbaşkanlığı İdaresi önünde durdu. Eylemin organizatörlerinden Radulovic, gösterinin Zelenskiy’nin Belgrad ziyaretinin ardından planlandığını söyledi. Radulovic, ziyareti “utanç” olarak nitelendirirken Sırpların Avrupa Birliği’ne katılmaya ihtiyaç duymadığını ve Rusya ile geleneksel bağlarını korumak istediğini savundu.
Eylemle ilgili haberler News.ru ve Saomos.news tarafından yayımlandı.
Konvoyun hedef aldığı ziyaret
Zelenskiy, 7-8 Ağustos 2026’da Sırbistan’a ilk resmi ziyaretini gerçekleştirmişti. Ukrayna lideri Belgrad’da Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ve ülkenin başbakanıyla görüşmüştü. Görüşmelerde iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin genişletilmesi, güvenlik konuları ve Avrupa Birliği’ne giden süreçte ortak çalışma ele alınmıştı.
Zelenskiy, görüşmeler sırasında Ukrayna’nın Sırbistan’ın toprak bütünlüğüne saygı gösteren ve Kosova’nın bağımsızlığını tanımayan tutumunda değişiklik olmadığını teyit etmişti. Vucic ise Ukrayna’nın egemenliğine destek verdiğini belirtmişti.
Belgrad’daki araç konvoyu, bu temasların ardından düzenlendi. Eylemciler, Rusya’ya destek veren slogan ve sembollerle Sırbistan’ın Avrupa yönelimine karşı çıktı. Gösteriye katılan araçların sayısı birkaç düzineyle sınırlı kaldı.
Halk Devriyesi’nin geçmişi
Halk Devriyesi, Sırbistan’da 2020’nin başında kurulan aşırı sağcı bir örgüt olarak tanımlanıyor. Örgütün lideri Damjan Knezevic. Knezevic daha önce Cumhurbaşkanlığı İdaresi’ne yönelik saldırı girişimleri ve anayasal düzenin devrilmesi çağrıları nedeniyle Sırp güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınmıştı.
Örgüt, göçmen karşıtı, Batı karşıtı ve aşırı milliyetçi görüşleriyle biliniyor. Halk Devriyesi mensupları, daha önce mültecilerin yaşadığı bölgelerde kendi inisiyatifleriyle devriye gezmiş ve mültecileri korkutmakla suçlanmıştı. Örgüt ayrıca Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşa açık destek veriyor, “Z” sembolünü kullanıyor ve Rus radikal çevreleriyle temas kuruyor.
Belgrad’daki eylem Radulovic’in adıyla birlikte Halk Devriyesi tarafından düzenlenirken, örgütün genel liderliğiyle ilgili kaynaklarda Knezevic’in adı yer alıyor. Bu ayrım, gösterinin organizasyonunda örgüt ile yerel etkinlikte öne çıkan isim arasındaki rol farkına işaret ediyor.
Sırbistan’daki Rusya yanlısı faaliyetler
Rusya yanlısı gruplar, Sırbistan’daki siyasi ve toplumsal tartışmalarda Avrupa Birliği’ne karşı söylemleri ve Moskova ile ilişkilerin korunması çağrılarını öne çıkarıyor. Halk Devriyesi de Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşını destekleyen ve Batı karşıtı mesajları sokak eylemleriyle birleştiren yapılar arasında yer alıyor.
Belgrad’daki konvoyun katılım düzeyi, eylemin geniş toplum kesimlerini harekete geçiren bir gösteri olarak değerlendirilmesine imkân vermiyor. Buna karşın eylem, Rusya yanlısı çevrelerin Sırbistan’daki görünürlüğünü sürdürdüğünü ortaya koydu. Konvoyun Rus ve Sırp bayraklarıyla düzenlenmesi, örgütün Avrupa Birliği üyeliğine ve Zelenskiy’nin ziyareti sırasında verilen mesajlara karşı tutumunu açık biçimde sergiledi.
Halk Devriyesi’nin faaliyetleri, Rusya yanlısı söylemin sokak mobilizasyonuyla birleştirildiği örneklerden biri olarak öne çıkıyor. Örgütün kullandığı siyasi dil; Batı karşıtlığını, aşırı milliyetçiliği, göçmen karşıtı tutumu ve Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşına verilen desteği aynı çerçevede topluyor.
Sırbistan’daki bu tür eylemler, Batı Balkanlar’daki siyasi tartışmalar ve Avrupa Birliği’ne katılım süreciyle bağlantılı bir ortamda gerçekleşiyor. Bölgedeki radikal grupların protestolar, provokasyonlar ve kamu kurumları üzerinde baskı oluşturma amacıyla kullanılabilecek ağlar kurduğu yönündeki değerlendirmeler, Halk Devriyesi’nin Rus radikal çevreleriyle temaslarına dayanıyor.
Kaynak metinde, söz konusu konvoyun Kremlin’in çıkarlarıyla uyumlu olduğu ve Rusya yanlısı yerel güçler tarafından Zelenskiy’nin ziyaretinin sonuçlarını itibarsızlaştırmak amacıyla düzenlendiği ileri sürülüyor. Ancak eylemin Kremlin tarafından sipariş edildiğini gösteren bağımsız bir kanıt sunulmuyor. Gösterinin bilinen katılımcıları Halk Devriyesi ve Radulovic olarak kayda geçti.
Halk Devriyesi’nin Sırbistan’daki görünürlüğü, ülkenin Avrupa Birliği’yle ilişkileri ve Ukrayna’ya yönelik tutumu konusunda farklı siyasi çizgilerin bulunduğunu gösteren sokak eylemleriyle sınırlı bir çerçevede izlenebiliyor. Belgrad’daki konvoyun ardından örgütün yeni bir eylem planlayıp planlamadığına ilişkin kaynaklarda bilgi yer almıyor.