Rusya Ulaştırma Bakanlığı, ülkedeki yolculuklara ilişkin verilerin devlet veri tabanına daha kapsamlı ve daha kısa sürelerde aktarılmasını öngören bir karar taslağı hazırladı. 15 Ağustos 2026 tarihli haberlerde yer alan taslağa göre taşıma şirketleri yalnızca bilet satışlarını değil, yolculuğun fiilen gerçekleşip gerçekleşmediğini, yolcuların nereden bindiğini ve nerede indiğini de bildirmekle yükümlü olacak.
Havayolu ve demiryolu taşımacılığında bilgilerin yolcunun varış noktasına ulaşmasından sonraki 15 dakika içinde sisteme işlenmesi planlanıyor. Karayolu, deniz ve nehir taşımacılığında ise bu süre 30 dakika olarak öngörülüyor. Verilerin İçişleri Bakanlığı ve Federal Güvenlik Servisi (FSB) başta olmak üzere kolluk kurumlarının erişimine açılması taslağın en dikkat çekici unsurları arasında bulunuyor.
Rus basınında yayımlanan haberlere göre düzenleme, 2024’ten bu yana kullanılan merkezi yolcu ve mürettebat veri tabanlarının kapsamını genişletecek. Meduza’nın aktardığı bilgilere göre yeni sistemde biletin satın alınması kadar yolculuğun tamamlanması, aktarmalar ve bagaj hareketleri de izlenecek.
Her yolculuk için benzersiz kimlik
Taslakta her seyahate uçtan uca kullanılacak benzersiz bir tanımlayıcı verilmesi öngörülüyor. Bu kimlik, yolcunun bilet arama ve rezervasyon işlemlerinden bilet satın almasına, biletin iadesi veya yeniden düzenlenmesine, ödeme ve biniş işlemlerinden varış noktasında inişe kadar uzanan dijital kayıtları birbirine bağlayacak.
Devlet veri tabanına aktarılması planlanan bilgiler yalnızca taşımacılık işlemleriyle sınırlı kalmayacak. Pasaport bilgileri, elektronik posta adresleri, taşıyıcıların sistemlerindeki kullanıcı adları ve parola özetleri, bilet işlemlerinde kullanılan IP adresleri ile ödeme işlemlerinin ayrıntıları da veri setine dahil edilecek. Biletin gönderilmesi, ücret iadesi, yeniden düzenlenmesi, yolcunun uçağa, trene, otobüse veya gemiye binmesi ve seyahat sonunda araçtan inmesi de ayrı kayıtlar olarak tutulacak.
Bu düzenleme, bilet alma aşamasındaki bilgilerin toplanmasından yolcunun fiili hareketinin takip edilmesine geçiş anlamına geliyor. Verilerin ulaşım türünden bağımsız biçimde tek bir seyahat geçmişinde birleştirilmesi amaçlanıyor. Böylece aynı kişinin farklı güzergâhlar veya farklı taşıma araçları kullanarak gerçekleştirdiği yolculuklar ortak bir sistem üzerinden görülebilecek.
Kolluk birimlerine daha hızlı erişim
Proje, İçişleri Bakanlığı ve FSB’nin yolculara ilişkin bilgilere kısa süre içinde ulaşabilmesini sağlayacak şekilde hazırlanıyor. Uçak ve tren yolculuklarında varıştan 15 dakika sonra, otobüs ve su taşımacılığında ise 30 dakika sonra verilerin erişilebilir olması planlanıyor.
Kaynak metinde, bu kapsamın askere çağrılabilecek kişiler, ceza soruşturmalarında adı geçenler, hükümlüler, şüpheliler ve tanıkların hareketlerinin gerçeğe yakın zamanlı olarak izlenmesine imkân sağlayabileceği belirtiliyor. Verilerin doğrudan kolluk birimlerinin kullanımına açılması, ulaşım sistemlerinde toplanan kişisel bilgilerin güvenliği ve özel hayatın korunması bakımından yeni bir kontrol alanı oluşturuyor.
Rusya’da ulaşım şirketlerinin bilet ve yolcu kayıtlarını merkezi sistemlere iletmesi hâlihazırda uygulanıyor. Yeni taslakla birlikte sistemin, işlemin yapılıp yapılmadığını gösteren statik bir kayıt olmaktan çıkarak yolculuğun bütün aşamalarını takip eden bir yapıya dönüştürülmesi planlanıyor. Rezervasyon, satın alma, ödeme, biniş, aktarma, iniş ve bagaj hareketleri aynı kayıt zinciri içinde değerlendirilecek.
Seferberlik denetimiyle bağlantı
Kaynakta yer alan değerlendirmelere göre genişletilmiş ulaşım veri tabanı, askerlik yükümlülerine ilişkin kayıtlarla birleştirildiği takdirde seferberlik dönemlerinde ek bir denetim aracı olarak kullanılabilir. Bu durumda askerlik çağındaki kişilerin hareketleri otomatik biçimde askerlik kayıtlarıyla karşılaştırılabilecek; arama, bildirim veya mevzuatta öngörülen diğer işlemler için ulaşım verilerinden yararlanılabilecek.
Bu değerlendirme, Kremlin’in 2026 sonbaharında yeni bir seferberlik hazırlığı yaptığı yönündeki iddialarla birlikte aktarılıyor. Ancak karar taslağının kendisinde yeni bir seferberlik ilan edildiğine ilişkin bir hüküm bulunmuyor. Taslağın doğrudan amacı, taşıyıcıların yolcu ve seyahat bilgilerini hangi kapsamda ve hangi sürelerde devlete aktaracağını düzenlemek olarak ortaya konuyor.
Kaynakta ayrıca askerlik yükümlüleri için hâlihazırda uygulanan bazı kısıtlamalara dikkat çekiliyor. Bunlar arasında yurt dışına çıkış yasakları ile sürücü belgesi alma veya kullanma hakkına getirilen sınırlamalar yer alıyor. Ulaşım kayıtlarının bu uygulamalarla birlikte kullanılması hâlinde havalimanları, tren istasyonları ve otogarlar, askerlik yükümlülerinin tespiti ve kendilerine bildirim yapılması açısından daha yoğun kontrol noktalarına dönüşebilir.
Her seyahate verilen benzersiz kimlik ve ödeme, hesap, IP adresi ile güzergâh bilgilerinin bir arada tutulması, kişinin farklı ulaşım türleri arasında geçiş yaparak hareketlerini gizlemesini zorlaştıracak bir yapı oluşturabilir. Kaynak değerlendirmelerinde bu sistemin, biniş veya aktarma sırasında kontrollerin yapılması, belirli hizmetlere erişimin sınırlandırılması ya da varış sonrasında işlem uygulanması için kullanılabileceği belirtiliyor.
Ulaştırma Bakanlığı’nın taslağı, yolcu bilgilerinin devlet kurumlarına aktarılması konusundaki mevcut çerçeveyi genişletmeyi hedefliyor. Taslağın ne zaman yürürlüğe gireceği, hangi teknik standartların uygulanacağı ve taşıma şirketlerinin yeni yükümlülüklere nasıl uyum sağlayacağına ilişkin ayrıntılar ise haberlerde ayrıca açıklanmadı.
