Rusya’nın, Ukrayna’ya yönelik saldırılarda kullanılan uzun menzilli insansız hava araçları için Belarus ve Ukrayna sınırlarına yakın bölgelerde yeni üsler ve fırlatma alanları kurduğu bildirildi. The Telegraph’ın haberine göre, yeni tesislerin bazıları konumları nedeniyle Rus İHA’larının NATO ülkelerinin topraklarına, aralarında Polonya’nın başkenti Varşova’nın da bulunduğu noktalara ulaşmasına imkân verebilecek mesafede bulunuyor.
Gazetenin incelediği belgeler ve uydu görüntüleri, Rusya’da en az 10 yeni İHA üssünde fırlatma altyapısı oluşturulduğunu ortaya koydu. Belarus ve Ukrayna sınırı boyunca en az 59 yeni fırlatma rayının tespit edildiği, bunlardan yaklaşık 20’sinin ise daha uzun olarak inşa edildiği belirtildi. DroneSec tarafından yapılan analiz, bu uzunluğun daha yeni ve uzun menzilli Rus İHA’larının kullanılması için hazırlık anlamına gelebileceğine işaret etti.
Uydu görüntülerindeki genişleme
DroneSec’in kurucusu Mike Monnik, Rusya’nın insansız hava araçları için kullandığı altyapı ağını önemli ölçüde genişlettiğini doğruladı. Monnik’e göre söz konusu tesisler hem Ukrayna’ya yönelik saldırılarda kullanılıyor hem de konumları bakımından NATO ülkeleri açısından potansiyel bir risk oluşturuyor.
The Telegraph’ın aktardığı uydu görüntülerinde, bazı İHA komuta merkezlerinin mevcut askeri üsler ile sivil havaalanlarında kurulduğu görülüyor. Diğer bazı noktalar ise kırsal alanlarda oluşturuluyor. Yeni üslerde modern Rus İHA’larının sayısında da belirgin bir artış kaydedildi.
İncelenen tesislerden birinde aynı anda 1.000’den fazla insansız hava aracının depolanabileceği değerlendirildi. Bazı önemli merkezlerde ek fırlatma sistemleri için inşaat çalışmalarının sürdüğü, bunun da Rusya’nın uzun menzilli İHA kullanımına yönelik altyapıyı genişletmeye devam ettiğini gösterdiği bildirildi.
Haber, yeni üs ağının doğrudan NATO topraklarına yönelik bir saldırı hazırlığı olduğunu ileri sürmüyor. Ancak bazı tesislerin coğrafi konumu, Rusya’nın yeni nesil İHA’larının Varşova’ya kadar ulaşabileceği değerlendirmesine dayanıyor. Bu durum, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik hava saldırılarında kullandığı kapasitenin Avrupa’nın doğu kesimlerine daha yakın noktalarda konuşlandırıldığı anlamına geliyor.
NATO’dan savunma açıklaması
NATO’dan bir yetkili The Telegraph’a yaptığı açıklamada, İttifak’ın müttefiklerinin topraklarının “her bir karışını” savunmaya hazır olduğunu söyledi. Yetkili ayrıca NATO’nun insansız hava araçlarından kaynaklanan tehditlere karşı hazırlık seviyesini artırmayı sürdürdüğünü belirtti.
İttifakın açıklaması, Rusya’nın İHA altyapısındaki genişlemeye ilişkin haberlerin ardından geldi. Kaynak materyalde, NATO’nun doğu kanadındaki hava savunma kapasitesine ilişkin yeni bir konuşlandırma ya da belirli bir operasyonel karar açıklanmadı. Ukrayna’ya Rusya’daki bu tesisleri vurma kapasitesi sağlandığına ilişkin bir bilgi de yer almadı.
Rusya’nın yeni fırlatma alanlarını askeri üslerin yanı sıra sivil havaalanları ve kırsal bölgelere yayması, İHA operasyonları için kullanılan noktaların çeşitlendiğini gösteriyor. Fırlatma raylarının sayısındaki artış ve bazı rayların daha uzun inşa edilmesi, tesislerin farklı tiplerdeki insansız hava araçlarını kullanabilecek şekilde tasarlandığı yönündeki değerlendirmeleri beraberinde getirdi.
Yeni İHA modellerine ilişkin değerlendirmeler
Kaynakta, Rusya’nın “Geran” adıyla kullandığı İHA’ların taktik ve teknik özelliklerinde iyileştirmeler yaptığı, jet motorlu modifikasyonların da ortaya çıktığı belirtildi. Daha yüksek hız ve menzile sahip sistemlerin yanı sıra daha büyük savaş yükü taşıyabilen modellerin geliştirilmesi, bu araçların tespit edilmesi ve önlenmesi için gereken süreyi kısaltabilir.
Bu tür değişiklikler, Avrupa’daki hava savunma sistemlerinin farklı hız ve menzil özelliklerine sahip insansız hava araçlarına karşı hazırlanmasını gerektiriyor. Kaynakta, yeni sistemlerin Avrupa ülkelerindeki kritik altyapı açısından ek risk oluşturabileceği, özellikle hava savunma unsurlarının kısa sürede karar vermesini ve müdahale etmesini zorlaştırabileceği ifade edildi.
Rusya’nın yeni tesislerinde yüksek sayıda İHA depolayabilecek alanlar oluşturması da altyapının yalnızca sınırlı sayıda saldırı için değil, düzenli ve geniş ölçekli kullanım için planlandığı yönündeki değerlendirmelerde yer aldı. Bununla birlikte, üslerin fiilî kapasitesi, depolanan araçların kesin sayısı ve her bir tesisteki operasyonel hazırlık düzeyi hakkında bağımsız olarak doğrulanmış ayrıntılar paylaşılmadı.
Uzun menzilli İHA’ların görece düşük maliyetli olması, bunlara karşı kullanılan önleyici füzeler ve diğer hava savunma unsurlarının kaynak kullanımını gündeme getiriyor. Kaynakta, çok sayıda İHA’nın eş zamanlı kullanılması hâlinde Avrupa hava savunma sistemlerinin mühimmat ve operasyonel kaynak yönetimi açısından baskı altında kalabileceği değerlendirildi. Bu değerlendirme, Rusya’nın yeni fırlatma rayları ve depolama alanları inşa etmesine ilişkin uydu görüntülerine dayanıyor.
Yeni üslerin önemli bölümünün Belarus ve Ukrayna sınırına yakın bölgelerde bulunması, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik hava operasyonlarında kullandığı coğrafi ağı genişlettiğine işaret ediyor. Bazı tesislerin NATO sınırlarına olan mesafesi ise doğu kanadındaki ülkelerin insansız hava araçlarına karşı erken uyarı, tespit ve önleme kapasitesini gündemde tutuyor.
The Telegraph’ın haberinde yer alan bulgular, Rusya’nın insansız hava araçları için kurduğu üs ve fırlatma altyapısına ilişkin uydu görüntüleriyle desteklenen bir genişleme tablosu sunuyor. NATO’nun bu gelişmeye karşı hazırlık çalışmaları sürerken, yeni tesislerdeki inşaat faaliyetlerinin devam ettiği bildiriliyor.
Rusya’nın İHA ağındaki yeni unsurların kullanımına ilişkin ayrıntılar, Ukrayna’daki saldırılar ve uydu görüntülerinden elde edilen veriler üzerinden izlenmeye devam ediyor.
