Rusya Adalet Bakanlığı, İtalya’daki Özgür Ruslar Derneği’ni ve beş yabancı kuruluşu “istenmeyen kuruluşlar” siciline ekledi. Karar, İtalya merkezli derneğin savaş karşıtı ve muhalif faaliyetleriyle, Rusya’daki siyasi baskılara yönelik eleştirileri nedeniyle Moskova’nın hedef aldığı kuruluşlar arasına girmesi anlamına geliyor.
Rusya’daki devlet medyasının 15 Ağustos 2026 tarihli haberine göre bakanlık, altı yabancı yapıyı resmî sicile dahil etti. Listede Gürcistan’da faaliyet gösteren Rus göçmen topluluğu “Batum Rusları” ile İtalya’daki Özgür Ruslar Derneği’nin yanı sıra ABD merkezli Komünizm Kurbanları Anma Vakfı ve The Remembrance Society de yer aldı.
Almanya’daki Bremen Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Doğu Avrupa Bağımsız Edebiyat ve Toplumsal Hareketler Araştırma Merkezi de aynı kararla listeye eklendi. Human Rights Foundation’ın adı da sicile alınan kuruluşlar arasında bulunuyor.
Rusya Başsavcılığı, Human Rights Foundation’ı 6 Ağustos’ta “istenmeyen kuruluş” ilan etmişti. Adalet Bakanlığı’nın son işlemi, bu kararın ilgili kuruluşun resmî siciline işlenmesini sağladı. Diğer kuruluşlar bakımından ise bakanlığın kararı, Rusya’da “istenmeyen” statüsünün doğurduğu hukuki sonuçları yürürlüğe sokuyor.
Derneğin faaliyetleri
İtalya’daki Özgür Ruslar Derneği, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşa karşı çıkan Rus muhalif ve sivil toplum çevreleri arasında yer alıyor. Kaynak metinde derneğin Ukrayna’ya destek verdiği, Rusya’daki siyasi baskıları kınadığı ve Rusya’daki yönetim karşıtı faaliyetleri nedeniyle Kremlin’e açık biçimde muhalefet ettiği belirtiliyor.
Dernek ayrıca Rusya Savaş Karşıtı Komitesi’nin üyeleri arasında bulunuyor. Bu yapı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askerî eylemlerine karşı çıkan Rus muhalif isimleri ve kamuya mal olmuş kişileri bir araya getiren oluşumlar arasında gösteriliyor.
İtalyan kuruluşunun Rus makamlarınca “istenmeyen” ilan edilmesiyle, derneğin Rusya içindeki faaliyetleri ve Rusya’daki kişilerle bağlantıları açısından yeni hukuki riskler oluşuyor. Rus mevzuatına göre bu statüdeki kuruluşların faaliyetlerine katılmak ya da bu kuruluşlarla bağlantılı çalışmaları sürdürmek idari yaptırımlara yol açabiliyor. İhlalin tekrarlanması durumunda ceza sorumluluğu da gündeme gelebiliyor.
“Batum Rusları” da listede
Rusya Adalet Bakanlığı’nın kararında yer alan “Batum Rusları”, Gürcistan’da yaşayan Rus göçmenlerin oluşturduğu bir topluluk. Kaynakta, topluluk üyelerinin Gürcistan’a gelen Ukraynalı yerinden edilmiş kişilere yardım ettiği belirtiliyor.
Topluluğun listeye alınması, Rus makamlarının ülke dışında faaliyet gösteren ve Rusya’nın resmî politikalarına açıkça destek vermeyen Rusça konuşan veya Rus göçmen çevrelerine yönelik uygulamalarının bir parçası olarak sunuluyor. Ancak kararın gerekçesine ilişkin ayrıntılı açıklama kaynak metinde yer almıyor.
Rusya’nın “istenmeyen kuruluşlar” mekanizması, ülke dışında kayıtlı sivil toplum kuruluşları, vakıflar, araştırma merkezleri ve diğer yapılara uygulanıyor. Bir kuruluş bu listeye alındığında Rusya’daki faaliyetleri, finansal ilişkileri ve kişilerle temasları ciddi hukuki sınırlamalara tabi tutuluyor. Rus makamları, bu statüyü kuruluşların Rusya’nın güvenliğine, anayasal düzenine veya siyasi sistemine tehdit oluşturduğunu değerlendirdikleri durumlarda kullanıyor.
Son listeye alınan yapılar arasında insan hakları alanında çalışan bir vakıf, komünizm döneminin kurbanlarını anmaya yönelik kuruluşlar, akademik bir araştırma merkezi ve Rusya dışındaki göçmen toplulukları bulunuyor. İtalya’daki Özgür Ruslar Derneği’nin eklenmesiyle birlikte, savaş karşıtı ve Rusya’daki siyasi baskıları eleştiren faaliyetler de kararın doğrudan etkilediği alanlar arasında yer aldı.
Karara ilişkin haber, Echo FM’nin Rusya Adalet Bakanlığı kararına dair haberinde yayımlandı. Rus makamlarının sicile eklediği kuruluşlar ve bu kuruluşlarla bağlantılı kişilere uygulanacak işlemler, Rusya’daki ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülecek.
