Polonya Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün (PISM) analizine göre, Polonya’nın Lehçe bilgi alanında Ukrayna karşıtı içeriklerin sayısı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin 26 Mayıs’ta bir Ukrayna askerî birliğine “UPA Kahramanları” adını verme kararının ardından yüzde 345 arttı. PISM, Rusya’ya bağlı bot ağları, trol hesapları ve Rusya yanlısı siyasi çevrelerin en radikal anlatıların bir bölümünü yaydığını, bu içeriklerin Rusya tarafından 2027’de yapılması beklenen Polonya parlamento seçimleri öncesinde ve seçim sürecinde kullanılabileceğini belirtti.
23 Ağustos 2026’da yayımlanan bilgilere göre, PISM analistlerinin incelemesi mayıs-temmuz döneminde Polonya’nın Lehçe bilgi alanında yayımlanan yaklaşık 500 bin Ukrayna karşıtı materyali kapsadı. Günlük paylaşım ve anılma sayısı, başlangıçta 1.000’in altındayken yaklaşık 10.000 seviyesine çıktı. Analizde başta X olmak üzere Facebook ve TikTok’taki içerikler ele alındı.
Analizin sonuçları, PISM tarafından Polonya-Ukrayna ilişkilerindeki tarihî ve siyasi hassasiyetlerin çevrim içi ortamda yoğun biçimde kullanıldığı bir süreç olarak değerlendirildi. En sert anlatıların bir kısmının bot ağları ve trol hesapları tarafından dolaşıma sokulduğu, bu hesapların Rusya ile bağlantılı olduğu ve bazı içeriklerin Rusya yanlısı siyasi çevrelerle ilişkili bulunduğu kaydedildi. Bununla birlikte, söz konusu paylaşımların altındaki yorumların çoğunun sıradan kullanıcılar tarafından yapıldığı belirtildi.
İncelemenin kapsamı
PISM’nin değerlendirmesinde, içeriklerdeki ani ve çok büyük artışın dışarıdan yönlendirilen bir etki ihtimaline işaret ettiği ifade edildi. Kurum, Rusya’nın Polonya toplumu açısından en hassas tarihî ve siyasi konuları öne çıkararak Ukrayna karşıtı mesajların yayılmasına katkı sağladığını belirtti. Analize göre bu yöntem, iki ülke halkları arasındaki tarihî anlaşmazlıkları güncel siyasi tartışmalarla birleştiriyor.
İçeriklerin temelinde, Ukrayna’ya ilişkin tarihî meseleler ile Polonya’nın Ukrayna’ya yönelik siyasi yaklaşımına dair tartışmalar yer aldı. PISM, bu konuların sosyal medya platformlarında yüksek görünürlük kazanmasının, farklı siyasi çevreler ve kullanıcılar arasındaki çatışmalı söylemi artırabildiğini değerlendirdi. Kurumun çalışmasında, çevrim içi ortamda yayılan düşmanlığın protestolar ve toplumdaki diğer gerilim biçimleri aracılığıyla fiziksel alana taşınmaya çalışıldığı da belirtildi.
Rusya’nın bu tür bir bilgi kampanyasıyla Polonya’daki iç siyasi gündemi etkileyebileceği ve Ukrayna’yı destekleyen siyasi güçlerin konumunu zayıflatabileceği yönündeki değerlendirme, PISM’nin analizinde yer aldı. Kurum, Ukrayna karşıtı anlatıların yalnızca Polonya ile Ukrayna arasındaki ilişkiler çerçevesinde ele alınamayacağını, bu mesajların Polonya’daki siyasi tartışmalarla bağlantılı biçimde yayılabileceğini kaydetti.
2027 seçimleri uyarısı
PISM, Ukrayna karşıtı anlatıların Polonya’daki 2027 parlamento seçimleri öncesinde ve seçim döneminde daha etkin biçimde kullanılabileceğini belirtti. Analize göre Rusya, bu mesajlar üzerinden Polonya’nın iç siyasi gündemini etkilemeye, toplumdaki kutuplaşmayı artırmaya ve radikal ya da sağ popülist siyasi güçlerin faaliyet gösterebileceği koşulları genişletmeye çalışabilir.
Bu değerlendirme, seçimlere ilişkin bir sonuç öngörüsünden çok, mevcut bilgi kampanyasının ileride kullanılabileceğine dair bir risk tespiti olarak sunuldu. PISM’nin aktardığı veriler, Ukrayna karşıtı içeriklerin günlük sayısında kısa bir dönemde gerçekleşen artışa dayanıyor. Analizde, içeriklerin hangi hesaplar tarafından üretildiği ile bu içeriklere sıradan kullanıcıların verdiği tepkiler ayrı başlıklar olarak ele alındı.
Rusya bağlantılı olduğu belirtilen bot ve trol hesapları en radikal mesajların yayılmasında rol oynarken, bu mesajların çevrim içi ortamda geniş bir kullanıcı etkileşimiyle karşılaştığı ifade edildi. Bu durum, PISM’nin değerlendirmesinde, dış kaynaklı içeriklerin yerel tartışmalar içinde yeniden üretilmesi ve yaygınlaştırılması bakımından dikkate alındı.
Avrupa boyutu
PISM’nin değerlendirmesinde, Polonya’daki Ukrayna karşıtı eğilimin Avrupa Birliği içindeki siyasi tartışmalar açısından da sonuçları olabileceği belirtildi. Kurum, toplumların radikalleşmesi ve sağ popülist güçlere verilen desteğin artmasına ilişkin eğilimin yalnızca Polonya’da görülmediğini; Fransa ve Almanya’nın da bu çerçevede anıldığını kaydetti.
Analize göre, farklı Avrupa ülkelerinde iç siyasi çatışmaların artması ve Ukrayna’ya destek konusunda görüş ayrılıklarının derinleşmesi, Rusya’nın tek tek ülkelerdeki siyasi süreçler üzerinde etkide bulunabileceği alanı genişletebilir. PISM, bunun Avrupa ülkelerinin Rusya ve Ukrayna’ya ilişkin ortak politikalarının zayıflaması yönünde bir risk oluşturabileceğini değerlendirdi.
Bu çerçevede Ukrayna karşıtı mesajların Polonya’daki tarihî tartışmalar üzerinden yayılması, yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı bir sosyal medya olayı olarak ele alınmadı. PISM, söz konusu anlatıların Polonya’daki siyasi gündemi etkileyebileceğini ve Avrupa’daki Ukrayna politikası etrafındaki tartışmaları da besleyebileceğini belirtti.
Analize ilişkin ayrıntılar, Polonya basınında yayımlanan Bankier.pl haberinde yer aldı. PISM’nin incelemesi, mayıs-temmuz dönemindeki içerik hacmini ve bu içeriklerin yayıldığı başlıca sosyal medya platformlarını kapsıyor.
Polonya’daki Ukrayna karşıtı içeriklerin seçim dönemi öncesinde nasıl kullanılacağına ilişkin değerlendirme, PISM’nin mevcut analizinde risk alanı olarak kayda geçirildi.
