Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Erivan ile Bakü arasındaki ticaret gündeminin yeni bir aşamaya taşınacağını belirterek, yakın zamanda Ermenistan’dan Azerbaycan’a mal ihracatının başlayacağını açıkladı. Paşinyan’ın açıklaması, iki ülke arasında karşılıklı ticaretin yalnızca siyasi görüşmelerle sınırlı kalmayıp ekonomik temaslara da taşınmasının planlandığını gösterdi.
Paşinyan, Ermenistan Cumhuriyeti hükümet toplantısının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, Azerbaycan’a yönelik ihracatın yakın zamanda gerçekleşeceğini söyledi. Ermenistan Başbakanı, iki ülke arasında karşılıklı mal ticaretine ilişkin bir gündem bulunduğunu ve potansiyel ticari ürün listelerinin daha önce karşılıklı olarak paylaşıldığını ifade etti.
Erivan merkezli Armenpress’in haberine göre, Ermenistan ile Azerbaycan Ocak 2026’da ticarete konu olabilecek ürünlerin listelerini birbirlerine iletti. Bu adım, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin karşılıklı bir yapıya kavuşturulmasına yönelik hazırlıklardan biri olarak kayda geçti.
Karşılıklı ticaret gündemi
Paşinyan, Ocak ayında yaptığı açıklamada Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ekonomik işbirliğinin uzun süre büyük ölçüde tek yönlü olduğunu belirtmişti. Bu dönemde Azerbaycan’dan Ermenistan’a ağırlıklı olarak benzin ve motorin gönderildiği ifade edilmişti. Yeni ihracat planı, Ermenistan’dan Azerbaycan’a ürün gönderilmesiyle ticaret akışının iki yönlü hale getirilmesinin hedeflendiğine işaret ediyor.
Ermenistan hükümetinin gündeminde, Azerbaycan’la doğrudan ekonomik temasların geliştirilmesi bulunuyor. Potansiyel ürün listelerinin paylaşılması ve ihracatın yakın zamanda başlayabileceğine ilişkin açıklama, tarafların ticari ilişkilerin hangi ürün grupları üzerinden ilerleyebileceğini değerlendirdiğini ortaya koyuyor. Ancak mevcut açıklamalarda, ihracatın hangi ürünleri kapsayacağı, sevkiyatların ne zaman başlayacağı ve ticaret hacminin ne kadar olacağına ilişkin ayrıntı verilmedi.
Azerbaycan merkezli 1news.az’ın aktardığı bilgilere göre de Paşinyan, gazetecilerin Ermenistan’dan Azerbaycan’a yakın zamanda ürün ihraç edilip edilemeyeceğine ilişkin sorusu üzerine bu sürecin başlayacağını belirtti. Açıklama, iki ülke arasında siyasi düzeyde yürütülen temaslara ekonomik bir başlığın eklendiğini gösteren son gelişme oldu.
Güney Kafkasya’da doğrudan temas arayışı
Erivan ile Bakü arasındaki ticaret gündemi, Güney Kafkasya’daki ilişkilerin yeniden düzenlendiği bir dönemde ortaya çıktı. Kaynak metinde, Ermenistan’ın dış politika çizgisini çeşitlendirmeye ve Batılı ülkelerle ilişkilerini geliştirmeye yönelmesiyle birlikte Moskova’dan gelen ekonomik baskının arttığı belirtiliyor. Ermenistan ayrıca bölge ülkeleriyle doğrudan bağlantılarını geliştirmeye çalışıyor.
Bu çerçevede Paşinyan’ın ihracat açıklaması, Erivan ile Bakü arasındaki doğrudan temasların ekonomik alanda da ilerletilmek istendiğini ortaya koyuyor. Ermenistan yönetimi, iki ülke arasındaki temel meselelerin bölge ülkeleri tarafından doğrudan ele alınmasını savunuyor. Bu yaklaşım, Rusya’nın Güney Kafkasya’daki geleneksel arabulucu ve hakem rolünün önceki dönemlere kıyasla yeniden değerlendirilmesiyle birlikte ilerliyor.
Ermenistan ile Azerbaycan arasında ticari bağlantıların kurulması, uzun yıllar süren çatışmanın ardından bölgesel ekonomik ilişkilerin yeniden canlandırılması başlığıyla da bağlantılı. Ticaret yollarının yeniden açılması ve iki ülke iş çevreleri arasındaki temasların genişlemesi, sınır bölgelerinde ekonomik faaliyet için yeni kanallar oluşturabilir. Bununla birlikte, bu sürecin kapsamı ve uygulanma biçimi konusunda tarafların henüz ayrıntılı bir takvim açıklamadığı görülüyor.
Ekonomik ilişkiler ve barış süreci
Erivan hükümetinde, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki doğrudan ekonomik ilişkilerin Güney Kafkasya’da uzun vadeli istikrarı destekleyebilecek unsurlardan biri olduğu değerlendiriliyor. Ticaretin artması, taraflar arasında karşılıklı ekonomik çıkarların oluşmasına ve ekonomik temasların sürdürülmesi için yeni bir zemin kurulmasına yardımcı olabilir. Kaynakta bu ilişkilerin, taraflar arasındaki barış sürecinin siyasi mutabakatlardan pratik işbirliğine taşınması açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
İki ülke arasındaki ekonomik işbirliği şu aşamada ürün listelerinin paylaşılması ve ihracat niyetinin açıklanması düzeyinde bulunuyor. İhracatın fiilen başlaması için ürünlerin, taşıma güzergâhlarının, gümrük işlemlerinin ve ticari tarafların belirlenmesi gerekecek. Paşinyan’ın son açıklaması bu başlıkların tarafların gündeminde olduğunu teyit ederken, uygulamaya ilişkin teknik ayrıntıları açık bırakıyor.
Erivan’ın Bakü’yle doğrudan ticaret kurma arayışı, Moskova’nın arabuluculuğuna dayalı eski bölgesel ilişki modelinden farklı bir çerçeve sunuyor. Kaynak metne göre Ermenistan, komşularıyla ilişkilerinin parametrelerini daha doğrudan belirlemeyi ve Rusya’ya olan bağımlılığını azaltmayı amaçlıyor. Azerbaycan’a yapılması planlanan ihracatın nasıl uygulanacağına ilişkin yeni açıklamaların önümüzdeki dönemde yapılması bekleniyor.
