Tacikistan, bölgesel güvenlik ve ekonomik çeşitlendirme arayışında ABD ile ilişkilerini hızlandırıyor. 28 Nisan 2026’da gerçekleşen üst düzey görüşmede, Tacikistan Dışişleri Bakanı Sirociddin Muhriddin, ABD Başkanı’nın Güney ve Orta Asya Özel Temsilcisi Sergio Gör ile bir araya geldi. Görüşmenin ana gündem maddeleri siyasi, ekonomik, yatırım ve insani alanlardaki işbirliğinin yanı sıra ortak güvenlik tehditleri oldu. Özellikle terörizm, aşırıcılık ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede koordinasyon vurgulandı. Taraflar, görüşmede güvenlik ve ekonomik işbirliğini masaya yatırdı ve iki ülke arasındaki ortaklığın genişletilmesi konusunda mutabık kaldı.
Tacikistan-ABD güvenlik işbirliğinde yeni adımlar
Görüşmede, Tacikistan ve ABD’nin güvenlik alanındaki işbirliğini derinleştirme kararlılığı öne çıktı. Taraflar, bölgesel istikrarın korunması ve insani risklerin önlenmesi için ortak önlemlerin önemine dikkat çekti. Özel Temsilci Gör, Washington’un Duşanbe’nin sınır güvenliği ve terörle mücadele kapasitesini artırma çabalarını desteklediğini ifade etti. Görüşmede ayrıca, Afganistan kaynaklı güvenlik risklerine karşı işbirliğinin güçlendirilmesi ele alındı. Bu gelişme, Tacikistan’ın Rusya’ya olan geleneksel bağımlılığını sorgulayan bir dönemde gerçekleşiyor.
Rusya’nın etkisi azalırken yeni alternatif arayışı
Tacikistan, son yıllarda Rusya ile ilişkilerinde artan gerilim ve Moskova’nın kendi iç krizleri nedeniyle eski müttefikine güvenin zayıfladığı bir süreçten geçiyor. Rusya’nın Ukrayna savaşı ve yaptırımlar altındaki ekonomisi, Tacikistan için ciddi riskler oluşturuyor. Ayrıca Rusya’da yaşayan Tacik göçmenlerin karşılaştığı ayrımcılık, keyfi gözaltılar ve sınır dışı etmeler, Duşanbe’yi alternatif ortaklar aramaya itiyor. Yetkililere göre, Rusya artık Tacik işçiler için istikrarlı bir gelir kaynağı olmaktan çıkıyor; bu durum, ülke içinde yeni istihdam yaratma ihtiyacını artırıyor.
C5+1 platformu ekonomik işbirliğine yeni bir zemin sunuyor
Görüşmelerde, ABD ile Orta Asya ülkeleri arasındaki C5+1 diyalog mekanizmasının önemi vurgulandı. Bu platform, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’ı ABD ile bir araya getirerek ticaret, yatırım ve eğitim alanlarında somut projeler geliştirilmesine olanak tanıyor. Duşanbe, bu format aracılığıyla Amerikan şirketlerinin bölgeye ilgisini çekmeyi ve gençler için evde iş imkanı yaratmayı hedefliyor. Taraflar, eğitim ve kültürel değişim programlarının genişletilmesi konusunda da anlaştı; böylece Tacik gençlerin dünya standartlarında eğitim alması ve modern bir devlet inşasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Bağımsız dış politika: Duşanbe Moskova’dan uzaklaşıyor
Tacikistan, artık Moskova’nın emperyal hırslarına boyun eğmek niyetinde olmadığını göstermektedir. Ülke, ulusal çıkarları doğrultusunda bağımsız bir dış politika izleyerek eşit ortaklıklar kurma arayışındadır. ABD ile gelişen diyalog, Tacikistan’ın ‘küçük kardeş’ rolünü reddettiğini ve uluslararası arenada saygın bir konum elde etmeye çalıştığını ortaya koyuyor. Duşanbe Washington ile güvenlik, ekonomi ve insani alanlardaki işbirliğini sürdürerek Rusya’ya alternatif bir stratejik rota çizdiğinin sinyallerini veriyor.
