Güney ÖZTÜRK
İspanya, 9 Eylül 2025’te yaptığı açıklama ile İsrail’e yönelik tüm askeri ihracat lisanslarını iptal etti. 700 milyon Euro’luk roket sistemi ve 287,5 milyon Euro’luk Spike füzesi anlaşmaları geçersiz kılındı. Kraliyet Kararnamesi ile bu ambargo kalıcı hale getirildi. İsrail ordusuna yakıt taşıyan gemilere liman erişimi ve silah taşıyan uçaklara hava sahası kullanımı yasaklandı.
TİCARİ YAPTIRIMLAR
Madrid, Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerinden ürün ithalatını da yasakladı. Gazze’deki şiddet olaylarından sorumlu tutulan İsrailli Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir ile Maliye Bakanı Smotrich hakkında ülkeye giriş yasağı getirildi. Tel Aviv Büyükelçisi geri çağrıldı. 2023-2025 döneminde iki ülke arasındaki 2,9 milyar Euro’luk ticaret durduruldu.
KÜLTÜRDE DE BOYKOT
Sosyalist Başbakan Pedro Sanchez, “Rusya men edildiyse, İsrail de edilmeli” diyerek uluslararası spor organizasyonlarına yapılan boykot çağrısında bulundu. Vuelta bisiklet turunda İsrailli takıma karşı yapılan protestolar organizasyonu durdurdu. İsrail’in 2026 Eurovision’a katılması halinde, İspanya bu yarışı boykot etme kararı aldı. İspanya, “Büyük Beş” içerisinde boykot açıklayan ilk ülke oldu, sanatçılar festivalleri terk etti ve kültür alanındaki boykotlar genişlemeye devam etti.
DİPLOMATİK TANSİYON
Sanchez, “İsrail’le aynı resme çıkmayacağız” ifadesini sürekli bir gündem maddesi haline getirdi. İspanya milli futbol takımının 2026 Dünya Kupası’ndan çekilme ihtimali de değerlendiriliyor. Sanchez, parlamentoda yaptığı konuşmada, “Bu bir soykırımdır, tekrar edin: Soykırım!” şeklindeki sözleriyle dikkat çekti. Netanyahu’ya doğrudan seslenerek, “Hastaneleri bombalayıp çocukları açlıktan öldürmek savunma değildir,” dedi. 28 Mayıs 2024’te Filistin Devleti’ni tanıyan Madrid, BM Yardım Fonu’na 10 milyon Euro ayırdı ve 150 milyon Euro insani yardım taahhüdünde bulundu.
‘Bu barbarlığa sessiz kalmayız’
Sanchez, Fransa ve Suudi Arabistan’ın öncülüğünde BM çatısı altında düzenlenen Gazze’deki iki devlete çözüm konferansında, “Gazze’deki tek umut, dünyanın onları unutmadığını bilmektir. İki devletten biri soykırım mağduruyken, iki devletli bir çözüm mümkün değildir. Tarih bizi yargılayacak ve barbarlığa sessiz kalana karşı hükmü amansız olacaktır. İspanya, bu canavarlığa ortak eden sessizliğe ‘Hayır’ diyor,” ifadelerini kullandı.
Hangi ülke ne tepki verdi?
İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinden Katar, Suudi Arabistan ve BAE dahil 57 ülke, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarını kınadı ve “Ateşkes ve çözüm” çağrısında bulundu. İspanya, bu konuda en sert tutumu sergileyerek Avrupa’da öncü bir ülke haline geldi. Avrupa Birliği, İsrail’e yönelik ticari yaptırım tasarısı hazırlıyor. İtalya ve Fransa, İsrail’i turizm fuarından men etti. İngiltere, iki İsrailli bakana yaptırım uyguladı ve bazı silah satış lisanslarını askıya aldı. Norveç’in 2 trilyon dolarlık devlet varlık fonu, 11 İsrail şirketindeki yatırımlarını sonlandırdı. Pek çok ülke, Filistin’i tanıma yönünde adımlar attı.
