İran, stratejik Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerinden varil başına 1 dolar tutarında geçiş ücreti talep ettiğini açıkladı. Bu ödemenin kripto para birimleri veya Çin yuanı ile yapılması öngörülüyor. Bu teklifin, özellikle dolar merkezli uluslararası ödeme sistemlerinden kaçınmak ve yaptırımların etkilerini azaltmak amacıyla gündeme geldiği belirtiliyor.
DOLAR DIŞI VARLIKLAR
Financial Times’ın haberine göre, Hürmüz Boğazı dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği kritik bir su yoludur. İran’ın önerisine göre, ödemelerin kripto para veya yuan gibi dolar dışı varlıklarla gerçekleştirilmesi hedefleniyor; bu şekilde uluslararası bankacılık sistemi SWIFT’e bağlı dolar transferlerine alternatif haline getirilecek. Bazı raporlarda, bu sistem kapsamında büyük tankerlere uygulanan ücretlerin milyonlarca doları bulabileceği ifade ediliyor.
Analistler, bu adımın hem küresel enerji piyasasında hem de jeopolitik dengelerde önemli etkileri olacağına dikkat çekiyor. Uluslararası hukuka göre doğal su yollarında ücret alınması tartışmalı bir konu olarak değerlendiriliyor; İran’ın bölgedeki mevcut kontrolü göz önüne alındığında, gemi sahiplerinin bu koşullara ne ölçüde uyacakları, küresel ticaret açısından oldukça kritik bir unsur olarak öne çıkıyor.
