İran’da Protestolar Esnasında Cenazeler İçin Güvenlik Güçleri Fahiş Miktarda Para Talep Ediyor
İran’daki devam eden protestolar sırasında hayatını kaybedenlerin aileleri, cenazelerini teslim alabilmek için güvenlik güçlerinin fahiş ücretler talep ettiğini bildirdi. BBC Farsça’nın haberine göre, morg ve hastanelerde tutulan naaşlar yalnızca akrabaların ödeme yapması halinde serbest bırakılıyor.
Reşt kentinde bir aile, sevdiklerinin naaşı için yaklaşık 5 bin dolara denk gelen 700 milyon riyallik bir fatura ile karşılaştı. Tahran’da ise mevsimlik bir inşaat işçisinin ailesinden 7 bin dolar talep edildi; bu parayı ödeyemeyen aile, çocuklarının cenazesini orada bırakmak zorunda kaldı. Ayda yüz dolardan az kazanan İranlılar için bu ücretler, aşılamaz bir engel haline geldi.
Cenazeler İçin Haraç Talebi ve Gizli Uyarılar
Bazı hastane çalışanlarının, güvenlik güçleri gelmeden önce aileleri gizlice uyararak cenazeleri hızla teslim almalarını sağladığı öne sürüldü. Dokuz Ocak’ta eşinin öldüğünü öğrenen bir kadın, sağlık personelinin araması sayesinde eşinin naaşına ulaşmayı başardı. Güvenlik güçleri gelmeden önce eşinin cansız bedenini bir kamyonetin arkasına yükleyen kadın, iki çocuğuyla birlikte yedi saat boyunca yol giderek memleketine ulaştı.
Yaşadığı bu acı dolu yolculuğu Londra’daki bir yakınına anlatan kadın, “Kamyonetin arkasında çocuklarım ön koltukta otururken yedi saat boyunca eşimin cansız bedeninin başında ağlayarak yolculuk yaptım” dedi.
Cenazelerin Alınması İçin Hükümet Yanlısı Olma Şartı
Tahran’daki Behişt-i Zehra morgundaki yetkililer, ailelere çocuklarının birer Besic milisi olduğunu ve protestocular tarafından öldürüldüğünü beyan etmeleri halinde cenazelerin ücretsiz verileceğini bildirdi. Ancak birçok aile bu teklifi reddetti. Bir aile üyesi, “Hükümet yanlısı bir mitinge katılmamız ve cenazeyi şehit gibi göstermemiz istendi ama biz bunu kesinlikle kabul etmedik” şeklinde mesaj gönderdi.
Başka bir olayda ise yetkililerin cenazeleri habersizce gömeceğinden endişelenen kalabalıklar, morg kapılarını kırarak naaşları kendi imkanlarıyla çıkardı. Kendi özel ambulanslarını bulana kadar hastane bahçesinde saatlerce nöbet tutan bu insanlar, cenazelerinin çalınmasını engellemek için büyük bir mücadele verdi.
Gerçek Bilanço ve Bilgi Kısıtlamaları
İran’da para biriminin değer kaybetmesiyle başlayan gösteriler, hızla Hamaney yönetimine karşı kitlesel bir harekete dönüştü. İran Devrim Muhafızları, protestolara silahlı müdahalede bulundu. İnternet kesintileri ve iletişim engelleri nedeniyle bölgeden doğru bilgi almak her geçen gün daha da zorlaşıyor. İnsan hakları kuruluşlarının verilerine göre, olayların başlangıcından bu yana en az 2 bin 435 kişi yaşamını yitirdi; bu sayı içerisinde 13 çocuk ile çok sayıda güvenlik görevlisi de bulunuyor. 18 binden fazla kişi gözaltına alındı, avukatlar ve aktivistler de hedef alınıyor. Uluslararası gözlemcilerin bölgeye girişine izin verilmemesi, yaşanan insani krizin gerçek boyutlarının gizli kalmasına yol açıyor.
