İngiliz Futbol Ligi (EFL) ile İskoçya Profesyonel Futbol Ligi (SPFL), bu sezon Rusya’da yayınlanan maçlarının gerekli izinler olmadan dağıtılmış olabileceği gerekçesiyle soruşturma başlattı. Liglerin açıklamalarına göre Rusya merkezli ücretli yayın platformu Football TV, EFL’nin sezonun ilk iki haftasında oynanan bazı karşılaşmalarını ve İskoçya Premier Ligi’nde Celtic, Rangers ve Hearts’ın yer aldığı maçları yayınladı.
EFL ve SPFL, söz konusu yayınların hangi kaynaktan alındığını ve Football TV’ye nasıl ulaştığını belirlemeye çalışıyor. Kuruluşlar, izinsiz yayınların durdurulması için çalışma yürütürken Football TV’ye ve servise maçlara erişim sağlayan kişi veya kuruluşlara karşı hukuki yollara başvurma hakkını saklı tuttu.
Gelişme, İngiliz ve İskoç liglerinin Rusya’daki yayın haklarını geri çekmesinden dört yıl sonra yaşandı. Ligler, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı geniş çaplı işgalinin başlamasının ardından Mart 2022’de ülkedeki yayınları durdurdu. O tarihten bu yana EFL ve SPFL, Rusya’da maç yayınlamak üzere herhangi bir hak paketi satmadı.
Yayın hakları için soruşturma
İngiliz ve İskoç futbol kuruluşları, mevcut sezondaki yayınların geçerli bir lisansa dayanmadığından şüpheleniyor. EFL ve SPFL’nin incelemesi, maç görüntülerinin doğrudan liglerden ya da yetkili bir yayıncıdan alınarak mı dağıtıldığını, yoksa başka bir kaynaktan mı aktarıldığını ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
İngiltere’deki lig organizasyonunun Rusya’daki yayın hakları daha önce Football TV ile yapılan bir anlaşma kapsamında yürütülüyordu. İskoçya’daki lig karşılaşmaları ise Şubat 2022’den önce Match TV üzerinden Rus izleyicilere ulaştırılıyordu. Ancak iki lig de işgalin başlamasının ardından bu yayın düzenlemelerini sonlandırdı.
Bu nedenle, yeni sezonda Football TV üzerinden gösterilen karşılaşmaların mevcut bir EFL veya SPFL lisansına dayanmadığı değerlendiriliyor. Yayın sinyali, maç görüntüleri ve liglere ait ticari unsurlar üzerindeki hakların izinsiz kullanılmış olabileceği soruşturmanın temel başlıkları arasında yer alıyor.
Liglerden hukuki adım sinyali
EFL ve SPFL, yayınların kaynağının tespit edilmesinin ardından hukuki süreci değerlendirecek. Liglerin Football TV’ye karşı dava açma ihtimali bulunurken, servise içerik sağlayan ya da yayın akışına erişim sunan diğer aktörlerin de incelemeye dahil edilebileceği belirtildi.
İngiliz ve İskoç liglerinin karşılaşmaları, yayın hakları anlaşmaları kapsamında belirli bölgelere ve platformlara dağıtılıyor. Bu sistemde bir karşılaşmanın hangi ülkede, hangi yayıncı tarafından ve hangi koşullarda gösterileceği lisans sözleşmeleriyle belirleniyor. Rusya’da hak satışı yapılmamasına rağmen maçların ücretli bir dijital servis üzerinden izleyiciye sunulması, söz konusu sözleşmeler bakımından ayrıca inceleniyor.
İngiliz futbolundaki gelişmeye ilişkin ayrıntılar The Guardian’ın haberinde de yer aldı. Ukraynaca yayımlanan Resonance haberinde de EFL ve SPFL’nin Rusya’daki yayınları araştırdığı aktarıldı.
Avrupa spor yayıncılığı açısından etkisi
Yayın hakları, futbol liglerinin temel gelir kalemleri arasında bulunuyor. Yetkili yayıncılarla yapılan anlaşmalar, liglerin ve kulüplerin maç görüntülerinden gelir elde etmesini sağlarken yayıncıya da belirli bir bölge veya platform için münhasır erişim sunuyor. İzinsiz yayınlar, bu düzenin dışında gelir elde edilmesine ve lisanslı yayıncıların sözleşmelerinin fiilen değersizleşmesine yol açabiliyor.
Football TV’nin yayınladığı belirtilen karşılaşmaların kapsamı ve içerik kaynağı henüz EFL ile SPFL tarafından kesinleştirilmiş değil. İnceleme tamamlanmadan, yayınların hangi teknik yöntemle elde edildiği veya servise kimler tarafından aktarıldığı konusunda resmi bir sonuç açıklanmadı.
Ligler, soruşturmanın bir sonraki aşamasında yayın akışının izlenmesi, kullanılan sinyalin kaynağının belirlenmesi ve Rusya’daki dağıtım zincirinin incelenmesi üzerinde duruyor. Bu çalışmaların ardından Football TV’nin yayınları hangi hak veya erişim mekanizması üzerinden aldığına ilişkin daha ayrıntılı bilgi sağlanması bekleniyor.
EFL ve SPFL’nin Rusya’daki yayınları durdurmak için yürüttüğü girişimler sürerken, iki kuruluşun olası hukuki başvurulara ilişkin nihai kararını soruşturmanın bulgularına göre vermesi bekleniyor.
