Berlin’in Charlottenburg-Wilmersdorf semtinde Eylül ortasında ortaya çıkan broşürler, Almanya’da geniş yankı uyandırdı. Üzerinde İkinci Dünya Savaşı’ndan esir düşmüş Alman askerlerinin siyah-beyaz fotoğrafı ve “İntikamını al” sloganı bulunan afişlerde, Alman vatandaşlarına “Ukraynalı kurtarıcılara katılma” çağrısı yapıldı. Broşürlerdeki QR kodu ise doğrudan Ukrayna hükümetinin resmi web sitesindeki başvuru formuna yönlendiriyordu.
Rusya’nın dezenformasyon yöntemleriyle benzerlik
Şu ana kadar Rusya’nın doğrudan bağlantısı kanıtlanmamış olsa da, yöntem daha önce kullanılan provokatif operasyonlarla dikkat çekici ölçüde benzerlik gösteriyor. Rus istihbarat servisleri, Avrupa’da sık sık dezenformasyon ve algı operasyonlarıyla suçlanıyor. Örneğin, Ekim 2023’te Paris’te bazı binaların duvarlarına Davut Yıldızı işaretleri çizilmiş, daha sonra gözaltına alınan şüphelilerin Rus yapılarıyla bağlantılı olduğu açıklanmıştı.
Alman kamuoyuna yönelik manipülasyon
Berlin’deki broşürler, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ni itibarsızlaştırmayı hedefleyen bir psikolojik operasyon olarak değerlendiriliyor. Esir düşmüş Alman askerlerinin fotoğrafı ve “İntikamını al” sloganı, tarihsel hafızayı manipüle ederek Ukrayna’nın oluşturduğu Uluslararası Lejyon’u revanshizm veya aşırı sağ ideolojilerle ilişkilendirmeyi amaçlıyor. Oysa Uluslararası Lejyon, 2022’de Ukrayna hükümeti kararıyla kurulmuş, yabancı gönüllülerin yasal çerçevede sözleşmeyle katıldığı, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı bir birim olarak faaliyet gösteriyor.
Almanya’da hukuki riskler
Alman Ceza Kanunu, Alman vatandaşlarının yabancı devletlerin askeri birliklerine veya benzeri yapılara katılmalarını suç olarak tanımlıyor. Bu tür faaliyetler, beş yıla kadar hapis veya para cezasıyla sonuçlanabiliyor. Yalnızca iki ülke arasında özel bir anlaşma mevcutsa istisna uygulanabiliyor. Bu nedenle, Berlin’deki broşürlerin amacı Ukrayna’yı yasa dışı asker toplama yöntemleriyle ilişkilendirerek bir diplomatik krize zemin hazırlamak olabilir.
Stratejik hedef: Berlin-Kiev hattında güven erozyonu
Almanya, Ukrayna’nın en önemli askeri ve mali destekçilerinden biri konumunda. Bu nedenle, Berlin’de “Ukrayna’nın yabancı paralı asker aradığı” algısı yaratmak Moskova açısından stratejik önem taşıyor. Söz konusu broşürler, Ukrayna’nın kendi kaynaklarının tükendiği izlenimini yayarak Batı’daki desteği zayıflatma amacı taşıyor. Aynı zamanda, Almanya içinde Ukrayna’ya desteğin hukuki ve siyasi açıdan sorgulanmasına zemin hazırlayabilir.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, geçmişte benzer olaylarda olduğu gibi, bu tür provokasyonların amacının Kiev’in meşruiyetini sorgulatmak ve Batı desteğini kırmak olduğunu vurgulamıştı. Berlin’deki yeni broşür kampanyası da bu çerçevede hibrit savaşın bir parçası olarak değerlendiriliyor.