ABD yönetimi, Varşova’da kayıtlı Shelbit Technologies ile şirketin İranlı yöneticisi Siavash Kayvanpour’u, İran’ın yaptırımları aşmasına yardımcı olduğu değerlendirilen uluslararası bir ağla bağlantılı oldukları gerekçesiyle yaptırım listesine aldı. Gazeta Wyborcza’nın haberine göre ağ, farklı ülkelerdeki şirketler ve dijital varlıklar üzerinden dikkat çekmeden ödeme yapılmasını sağlayan yapılar kullanıyordu.
ABD makamlarının değerlendirmesine göre söz konusu ağda Avrupa ve Orta Doğu’da faaliyet gösteren bağlantılı şirketler yer aldı. Shelbit Technologies’in bu yapı içindeki rolü, şirketin doğrudan para transferleri gerçekleştirmesinden çok, Avrupa Birliği içinde kayıtlı bir işletme görünümü sağlamasıyla ilişkilendiriliyor.
Şirket 2024’te İranlı yöneticiye geçti
Polonya’da kayıtlı Shelbit Technologies’in başına 2024 yılında İran vatandaşı Siavash Kayvanpour geçti. Şirket, Gürcistan, Dubai ve Tahran’daki yapılarla bağlantılı daha geniş Shelbit grubunun bir parçasıydı.
Haberde, Shelbit grubuyla ilişkilendirilen ağ üzerinden yaptırımları aşan işlemlerin toplam hacminin 4 milyar dolara kadar ulaşmış olabileceği aktarıldı. Bu işlemlerin İran Merkez Bankası ile bağlantılı fonları ve yasa dışı çevrim içi kumar faaliyetlerinden elde edilen paraları içerdiği belirtildi.
Bazı dijital adreslerin ise İran Devrim Muhafızları Ordusu ile bağlantılı olduğu öne sürüldü. Bu bağlantılar, ABD makamlarının yaptırım kararında dijital varlıkların ve farklı ülkelerde kurulan şirketlerin nasıl kullanıldığına ilişkin değerlendirmelerin bir parçası olarak yer aldı.
AB’de kayıtlı şirket görünümü
Polonya merkezli şirketin ağ içinde doğrudan para transferi yaptığına dair bir bilgi bulunmuyor. Shelbit Technologies’in olası işlevi, Avrupa Birliği’nde kayıtlı bir şirket olarak ağın güvenilir görünmesine katkı sağlamak ve finans kuruluşlarında hesap açılmasını kolaylaştırmak şeklinde tarif ediliyor.
Şirket ayrıca Polonya’da sanal para birimleriyle faaliyet gösteren işletmelerin yer aldığı resmi sicile kaydedilmişti. Bu kayıt, şirketin Avrupa’da faaliyet gösteren yasal bir işletme olduğu izlenimini güçlendirmiş olabilir.
Ancak kaynakta, bu sicile kaydın şirketin yaptırımları ihlal eden işlemlere doğrudan katıldığını kanıtladığı belirtilmiyor. Shelbit Technologies’in yaptırım ağı içindeki rolüyle ilgili değerlendirme, şirketin kayıt yeri, kurumsal bağlantıları ve yöneticisi üzerinden yapılıyor.
Aynı Varşova adresi kullanıldı
Gazeta Wyborcza’nın aktardığına göre bu olay, son on ay içinde Polonya’daki sanal varlık şirketleriyle ilgili ortaya çıkan ikinci benzer vaka oldu. Daha önce Polonya’daki şirket sicilinde Huione Crypto adlı bir yapı tespit edilmişti.
Huione Crypto’nun, ABD tarafından yaptırım uygulanan Kamboçyalı bir kartelle bağlantılı olduğu belirtilmişti. Shelbit Technologies ile Huione Crypto’nun Varşova’da aynı adreste kayıtlı olduğu bilgisi de haberde yer aldı.
İki şirket arasındaki ortak adres, Polonya’daki şirket kayıtlarının ve sanal varlık alanındaki işletme yapılandırmalarının inceleme konusu olmasına neden olan ayrıntılardan biri olarak aktarıldı. Kaynakta, aynı adreste kayıtlı olmalarının ötesinde iki şirket arasında doğrudan bir hukuki veya operasyonel bağ kurulduğuna ilişkin ek bilgi bulunmuyor.
ABD makamlarının yaptırım kararı, İran’ın finansal kısıtlamaları aşmak için dijital varlıklar, farklı ülkelerde kurulmuş şirketler ve çevrim içi kumar gelirleriyle bağlantılı ödeme kanallarını kullandığı değerlendirmesine dayanıyor. Shelbit Technologies’in Varşova’daki kaydı ve Polonya’daki sanal para sicilinde bulunması, bu yapının Avrupa ayağına ilişkin temel unsurlar arasında gösteriliyor.
Şirketin yaptırım listesine alınmasıyla birlikte Shelbit grubu, yöneticisi ve bağlantılı olduğu belirtilen yapılar ABD makamlarının İran yaptırımlarının uygulanması kapsamında yürüttüğü işlemlerde yer aldı. Polonya’daki kayıtlar ve şirketlerin faaliyetleriyle ilgili haberin aktardığı bilgiler bu çerçevede inceleniyor.
