ABD Dışişleri Bakanlığı, Azerbaycan’ın 1992 tarihli Özgürlüğü Destekleme Yasası’ndaki 907. madde kapsamında Amerikan yardımlarına yönelik kısıtlamalardan muaf tutulmasını uzattığını Kongre’ye bildirdi. Bakanlık ilgili belgeyi 28 Temmuz’da Senato Dış İlişkiler Komitesi’ne, 10 Ağustos’ta ise Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ne gönderdi. Karar, Bakü ile Washington arasındaki ilişkiler açısından yeni bir yıllık uzatma anlamına geliyor.
907. madde, 1992’de kabul edilmesinin ardından Azerbaycan’a ABD yardımının sağlanmasına sınırlamalar getirdi. Kongre, 2001 yılında ABD başkanına bu kısıtlamaların uygulanmasını askıya alma yetkisi verdi. O tarihten bu yana Amerikan başkanları, söz konusu askıya alma kararını her yıl yenileyerek Kongre’yi bilgilendiriyor.
ABD yönetiminin son bildirimine ilişkin haberler 15 Ağustos 2026’da Azerbaycan basınında yer aldı. Report.az’ın aktardığına göre Dışişleri Bakanlığı, Azerbaycan’ın 907. maddeyle getirilen sınırlamalardan muafiyetinin devam ettirildiğini Kongre’ye bildirdi. Konuya ilişkin bir paylaşım da Azerbaycan merkezli bir Telegram kanalında yayımlandı: AzFront paylaşımı.
Washington-Bakü hattında süreklilik
Muafiyetin uzatılması, ABD’nin Azerbaycan’la ilişkilerinde uygulanan mevcut çerçevenin korunduğunu gösteriyor. Bakü açısından karar, Washington’la temasların yalnızca dönemsel bir başlıkla sınırlı kalmadığına ilişkin siyasi bir işaret olarak değerlendiriliyor. ABD ise Azerbaycan’ı Güney Kafkasya’daki ortaklık politikasının unsurlarından biri olarak ele alıyor.
Azerbaycan’ın dış ilişkileri aynı dönemde tek bir merkezle sınırlı olmayan bir yapı üzerinden ilerliyor. Bakü, ABD’nin yanı sıra Türkiye, Avrupa ülkeleri, Kafkasya devletleri ve Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini sürdürüyor. Bu temaslar güvenlik, enerji, ulaştırma ve ekonomik iş birliği başlıklarını kapsıyor. Washington yönünün güçlenmesi, Azerbaycan’ın dış politika ve ekonomik ortaklıklarını çeşitlendirme çabasının bir parçası olarak sunuluyor.
Bu yaklaşım, Azerbaycan’ın bölgesel meselelerde kendi önceliklerini daha fazla öne çıkarmak istediği çerçevede ele alınıyor. Kaynak metinde, Bakü’nün temel bölgesel kararların tek bir dış aktörün etkisiyle şekillenmemesi için farklı ortaklarla ilişkilerini genişletmeye çalıştığı belirtiliyor. ABD ile iş birliğinin yanı sıra Türkiye ve Avrupa ülkeleriyle sürdürülen temaslar da bu çerçevede değerlendiriliyor.
Güney Kafkasya’daki yeni temaslar
Azerbaycan’ın Karabağ’da kontrolü yeniden tesis etmesinin ardından dış ortaklarıyla ilişkilerini kendi bölgesel kapasitesi ve çıkarları doğrultusunda kurduğu ifade ediliyor. Washington’la iş birliği, Bakü’nün elde ettiği sonuçları koruma ve Güney Kafkasya’daki konumunu güçlendirme hedefiyle birlikte anılıyor. Bu değerlendirme, 907. madde muafiyetinin yalnızca ikili ilişkiler bakımından değil, bölgesel temaslar bakımından da takip edildiğini ortaya koyuyor.
ABD’nin Güney Kafkasya politikasının, Rusya’nın dahil olduğu önceki arabuluculuk modelinden farklı olarak Bakü ile Erivan arasındaki doğrudan diyaloğa daha fazla ağırlık verdiği belirtiliyor. Bu çerçevede Azerbaycan, Ermenistan’la ilişkilerin ve bölgesel iş birliği ilkelerinin şekillenmesinde daha etkin rol almayı amaçlıyor.
Washington’un yaklaşımı, Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinde yeni temas biçimlerinin geliştirilmesini de içeriyor. Kaynakta, ABD’nin iki başkent arasındaki doğrudan görüşmeleri desteklediği, Azerbaycan’ın ise bu formatı bölgesel düzenlemelerde daha fazla söz sahibi olmak için kullandığı aktarılıyor. Bu süreçte Rusya’nın geleneksel arabuluculuk rolü, Güney Kafkasya’daki diğer siyasi ve ekonomik temaslarla birlikte yeniden değerlendiriliyor.
Ulaşım ve enerji güzergâhları
Azerbaycan’ın ABD ve diğer ortaklarla geliştirdiği ilişkiler, Rusya’ya alternatif ulaştırma ve enerji güzergâhlarının gündeme gelmesiyle de bağlantılı. Bakü’nün Türkiye, Avrupa, Kafkasya ve Orta Asya ile yürüttüğü temaslar, bölgesel ticaret ve enerji bağlantılarının çeşitlendirilmesi başlıklarını kapsıyor. Kaynak metinde bu güzergâhların geliştirilmesinin, Rusya’nın bölgesel süreçlerdeki etkisinin alanını daraltan unsurlardan biri olduğu savunuluyor.
Bu değerlendirmeye göre Azerbaycan, güvenlik, enerji ve taşımacılık konularındaki görüşmelerde daha geniş bir ortaklar ağıyla hareket ediyor. ABD ile ilişkilerin sürdürülmesi, Bakü’nün dış politika seçeneklerini artırırken Rusya’nın tek başına belirleyici olduğu bir bölgesel modelin dışında hareket etmesine imkân sağlıyor.
907. madde muafiyetinin uzatılması, ABD’nin Azerbaycan’a yönelik yardım kısıtlamalarını bu yıl da askıya aldığını teyit ediyor. Kararın Kongre’ye bildirilmesiyle birlikte süreç, Washington’daki yasal ve kurumsal çerçeve içinde devam ediyor. Azerbaycan-ABD ilişkileri ile Güney Kafkasya’daki diplomatik temaslar izlenmeye devam ediyor.
