Hollandalı yarı iletken üreticisi Nexperia, Çin’deki montaj tesisine yonga plakası (wafer) sevkiyatlarını durdurdu. Bu karar, dünya genelindeki otomobil üreticileri için endişe verici bir çip arzı daralmasını daha da kötüleştirebilir.
ÖDEME KOŞULLARINA UYULMADI
29 Ekim tarihinde Nexperia’nın geçici CEO’su Stefan Tilger imzalı gönderilen mektupta, Guangdong eyaletine bağlı Dongguan kentindeki tesise yönelik tedariklerin 26 Ekim’den itibaren askıya alındığı bilgisi verildi. Tilger, bu kararın “yerel yönetimin, üzerinde anlaşılan sözleşmesel ödeme koşullarına uymamasının doğrudan sonucu” olduğunu ifade etti.
HOLLANDA HÜKÜMETİ DEVREYE GİRDİ
Nexperia, 30 Eylül tarihinde Hollanda hükümetinin şirketin kontrolünü Çinli sahibi Wingtech Technology’den devralmasının ardından, Çin’deki iştirakiyle anlaşmazlık yaşamıştı. Hollanda hükümeti, teknolojinin Wingtech tarafından kullanılabileceği endişesiyle şirketin Çinli CEO’sunu görevden almıştı.
Hollandalı üretici, Çin’deki biriminin yerel müşterilere yarı iletken tedarik etmeye başlamasının ardından, tüm satışların sadece Çin yuanı ile yapılmasını şart koşmuştu. Daha önce ödemeler ABD doları gibi yabancı para birimleriyle yapılıyordu.
SÖZLEŞME ŞARTLARI YERİNE GETİRİLMEZSE SATIŞ BAŞLATILMAYACAK
Nexperia, otomotiv ve tüketici elektroniği sektörlerinde yaygın olarak kullanılan büyük miktarda çipi Hollanda’da üretmektedir. Bu çiplerin yaklaşık %70’i Çin’de paketlenip çoğunlukla distribütörlere satılmaktadır.
Mektupta şu ifadeler yer aldı: “Ticari olarak mümkün olduğu sürece sevkiyatlara devam ettik, ancak mevcut akışı sürdürmek artık gerekçelendirilemez. Sözleşmesel yükümlülükler tamamen yerine getirilmedikçe wafer tedarikini yeniden başlatamayız. Nexperia, müşterilerimize arzın devamı için alternatif çözümler geliştiriyor.”
Şirket, bu kararın Dongguan tesisinden veya Çin pazarından tamamen çekilme anlamına gelmediğini vurgulayarak, soruna çözüm bulma konusunda kararlı olduklarını belirtti.
Ayrıca, Nexperia’nın finansal olarak Wingtech’ten bağımsız olduğunu ve ondan sermaye temin etmediğini de açıkladı.
HOLLANDA HÜKÜMETİNDEN AÇIKLAMA
Nexperia sözcüsü, mektubun gönderildiğini doğruladı ancak başka bir yorumda bulunmadı. Nexperia Çin ve Wingtech yetkilileri ise Reuters’a yanıt vermedi.
Hollanda hükümeti sözcüsü, wafer sevkiyatının durdurulmasının “şirketin kendi ticari kararı” olduğunu ifade etti. Devlet müdahalesinin yalnızca “üretim kapasitesinin korunmasına yönelik” olduğunu açıklarken, günlük operasyonlarla bir ilgisi olmadığını belirtti.
Sözcü ayrıca, Hollanda’nın Avrupa ülkeleri, Avrupa Komisyonu ve Çinli yetkililerle birlikte “yapıcı bir çözüm için görüşmeler yürüttüğünü” söyledi.
OTOMOTİV ÜRETİCİLERİ ALARMA GEÇTİ
Mahkeme belgeleri, Hollanda hükümetinin el koyma kararının, ABD’nin Wingtech’e ihracat kısıtlaması getirmesinin ardından alındığını ortaya koydu. Hollandalı yetkililer, gerekçe olarak “yönetim zafiyetlerini” gösterdi.
Çin Ticaret Bakanlığı, 4 Ekim’de Nexperia’nın Çin’den çip ihraç etmesini yasaklamıştı.
Otomotiv endüstrisi temsilcileri, bu gelişmenin üretim üzerindeki potansiyel etkileri konusunda alarma geçti. Stellantis, perşembe günü yaptığı açıklamada durumu izlemek için bir “kriz masası” (war room) kurduğunu duyurdu.
Japon otomobil üreticisi Nissan ise, Kasım ayının ilk haftasına kadar üretim için yeterli çipe sahip olduğunu açıkladı.
Bu arada, iki hafta öncesine kadar birkaç Çin kuruşuna mal olan bazı Nexperia ürünlerinin fiyatı, son günlerde 2 ila 3 yuan’a çıkarak 10 katına yükseldi.
