Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Avrupa’ya karşı yürüttüğü hibrit savaşta IŞİD’in yöntemlerine benzer taktikler kullandığı bildiriliyor. Euronews’in 30 Ekim 2025 tarihli haberine göre, Rus istihbaratı propaganda, dezenformasyon ve savunmasız grupların hedefli istihdamı yoluyla Avrupa toplumlarında korku ve bölünme yaratmayı amaçlıyor. Bu yöntemler, 2013–2019 yılları arasında IŞİD’in radikal ideolojiler üzerinden “tek kullanımlık” militanlar devşirmesini hatırlatıyor.
Propaganda ve çevrim içi radikalleşme
Putin yönetimi, sosyal medya ve çevrim içi platformlar aracılığıyla Avrupa’daki Rusça konuşan veya ekonomik açıdan zor durumda olan bireyleri hedef alıyor. Bu kişilere ideolojik veya milliyetçi mesajlar yöneltilerek sadakat ve eyleme hazır olma duygusu aşılanıyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ekim 2025’te Rusya’yı internet üzerinden sistematik radikalleştirme ve gözdağı kampanyası yürütmekle suçladı; bu taktiklerin terör örgütlerinin klasik yöntemleriyle örtüştüğünü vurguladı.
Uzmanların değerlendirmesi
Aşırılıkla Mücadele Projesi Direktörü Hans-Jakob Schindler’e göre, ideal “tek kullanımlık ajan” ya ideolojik olarak motive edilmiş ya da mali kazanç peşindedir. Geleneksel aşırılık yanlısı örgütlerden farklı olarak bu düşük profilli ajanlar, genellikle finansal teşviklerle harekete geçer. Schindler, “Ekonomik sıkıntılar ve ideolojik yakınlık birlikte tehlikeli bir bileşim oluşturuyor” dedi.
Hibrit operasyonların Avrupa ayağı
Rusya, IŞİD’in 2010’larda Avrupa’daki suç ağlarını terör eylemlerinde kullanma modeline benzer şekilde, suç geçmişi olan bireyleri veya marjinal grupları devşiriyor. Deutsche Welle’nin verilerine göre, 2024 yılında Avrupa’da Rus istihbaratına bağlanan 40’tan fazla sabotaj, kundaklama ve suikast vakası tespit edildi. Bu taktik, Kremlin’in şiddet eylemleriyle doğrudan ilişkilendirilmeksizin stratejik hedeflere ulaşmasına olanak tanıyor.
Avrupa’daki güvenlik açığı
Uluslararası Terörizmle Mücadele Merkezi (ICCT), sosyal olarak dışlanmış Rusça konuşan toplulukların ideolojik etkiye ve mali cazibelere karşı özellikle savunmasız olduğunu belirtiyor. Rus istihbarat birimleri Almanya, Fransa ve İspanya’daki Rus Ortodoks kiliseleri ve topluluk yapıları içinde aktif faaliyet gösteriyor. Bu kanallar hem propaganda hem de ajan devşirme amacıyla kullanılıyor.
Artan psikolojik tehdit
Rusya’nın hibrit saldırılarının nihai hedefi, Avrupa toplumlarında korku ve güvensizlik atmosferi yaratmak. Sabotaj eylemleri, büyük fiziksel hasara yol açmasa da, kamu güvenini zedeleyerek hükümetlere olan inancı sarsıyor ve toplumsal kutuplaşmayı derinleştiriyor. Uzmanlar, Avrupa ülkelerinin hibrit tehditlere karşı ortak erken uyarı sistemi kurması ve istihbarat iş birliğini güçlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
