37 yaşındaki Chen Zhi, Kamboçya’da dolandırıcılık ve insan kaçakçılığı yoluyla milyarlar kazanan bir iş insanı olarak dikkatleri üzerine çekti. Seyrek sakalları ve yumuşak yüz hatlarıyla birçok küçük yatırımcıyı kendine çekerek güven inşa eden Chen’in gerçekte bir suç şebekesi yöneticisi olduğu ortaya çıktı.
Chen, Kamboçya’da insanlardan yüzbinlerce dolar çalan karmaşık bir dolandırıcılık ağı kurmuştu. Kazandığı paraları kripto para birimlerine çevirmeyi başaran Chen, 14 milyar dolar (587 milyar TL) varlığıyla tarihin en büyük kripto vurgununa imza attı. Kaçmaya çalışan Chen’in daha fazla kaynağa sahip olduğu tahmin ediliyor; şu an için ABD Hazine Bakanlığı, Chen Zhi’nin peşindedir.
Kamboçya’nın Yıldızıydı
Chen’in kurucusu olduğu Prince Group, resmi web sitesinde onu vizyoner bir girişimci ve saygın bir hayırsever olarak tanıtıyor. Şirket, Chen’in liderliği altında Prince Group’un başarılı bir Kamboçya markası haline geldiğini öne sürüyor.
Ancak Chen’in hikayesi, tipik bir iş insanı öyküsünden uzak. Çin’in Fujian eyaletinde doğan Chen, kariyerine küçük bir oyun şirketinde başladıktan sonra 2010’ların başında Kamboçya’ya göç etti. O dönem Kamboçya, Çinli yatırımcıların ilgisini çeken bir emlak patlaması yaşıyordu.
2014 yılında Kamboçya vatandaşlığını alan Chen, Prince Group’u kurarak emlak, bankacılık ve havacılık sektörlerine adım attı. Hızla büyüyen emlak piyasasında zenginleşerek ülkenin en zenginleri arasına girdi.
Kamboçya’ya Danışman Bile Oldu
Chen’in Prince Group şirketi, hızla Kamboçya’nın en büyük yatırım gruplarından biri haline geldi. 2018’de Güney Kıbrıs pasaportunu alarak uluslararası kimliğini güçlendirmiş, ardından Vanuatu vatandaşlığına geçmişti.
Phnom Penh’de lüks alışveriş merkezleri ve Sihanoukville’de 16 milyar dolarlık “Işıklar Körfezi” ekolojik şehir projesini hayata geçirdi. Kamboçya’ya yaptığı bağışlarla da hayırsever olarak öne çıktı.
Chen, Kamboçya hükümeti tarafından 2020’de “Neak Oknha” unvanıyla onurlandırıldı ve Başbakan Hun Sen’in danışmanlığına kadar yükseldi. Ancak, Chen kamuoyundan uzak kalmayı tercih etti. Gazeteci Jack Adamovic Davies, “Onunla çalışmış herkes sakin ve karizmatik biri olduğunu söylüyor,” dedi.
Balon Patlayınca, Kan Akmaya Başladı
2019’da Sihanoukville’deki emlak balonu patladı ve yasadışı çevrim içi kumar faaliyetleri çöktü. Bu dönemde, ABD ve İngiltere Chen’in servetinin insan kaçakçılığı ve dolandırıcılıktan kaynaklandığını iddia etmeye başladı.
Proje skalasında düşüşler yaşanmasına rağmen, Chen yatırımlara devam etti; İngiltere’de milyonlarca dolarlık gayrimenkuller ve ABD’de lüks mülkler edindi. Bu gelişmelerin ardından, her iki ülke Chen Zhi’ye bağlı 128 şirket ve 17 kişiye yaptırımlar uyguladı.
Sırra Kadem Bastı
Bugün Chen Zhi kayıplara karışmış durumda. ABD ve İngiltere’nin yaptırımları sonrasında birçok şirket Prince Group ile ilişkilerini kestiler. Güney Kore 64 milyon doların dondurulmasına karar verirken, Singapur ve Tayland’da da soruşturma başlatıldı.
Kamboçya Merkez Bankası, Prince Bank’taki mevduat sahiplerine güvenceler vermek zorunda kaldı. Ülke ekonomisinin yarısına yakınını dolandırıcılık ağları oluşturduğu iddiaları gündemde.
Bir zamanların etkili ismi Chen Zhi, şimdi sessizce kayboldu.
