NATO’nun eski Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, görev süresini anlattığı “On My Watch: Leading NATO in a Time of War” kitabında Türkiye ile yaşadığı krizleri detaylandırdı. Türkiye’nin 2015’te Rusya’ya ait Su-24 uçağını düşürmesi ve 2022’de İsveç ile Finlandiya’nın NATO üyelik süreci arasındaki olaylara dikkat çekti.
Stoltenberg, “İttifak içinde derin bir anlaşmazlık vardı,” diyerek Türkiye’nin bu çatışmaların merkezinde yer aldığını belirtti. Türkiye’nin Suriye’deki operasyonları ve YPG’ye karşı eylemleri, NATO içinde gerginliğe yol açtı.
Almanya’nın Türkiye’yi desteklemesine karşın, İtalya ve Fransa’nın temkinli bir tutum sergilediğini ifade etti. 2019’da Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine düzenlediği harekatın, NATO içerisinde önemli bir kriz yarattığını vurguladı.
MASA ÇEVRESİNDE MÜDAHALELER
Stoltenberg, Erdoğan’ın toplantılarda sürekli olarak “YPG teröristtir, onlara karşı savaşıyoruz,” diyerek dikkat çektiğini yazdı. Erdoğan, “Bir terör örgütünü başka bir terör örgütüyle yenemezsiniz; bu Afganistan’da da oldu,” diye uyardı. Ancak toplantılar, sıkça gelen yiyeceklerle kesildi. Erdoğan, aniden “Mısır sever misin?” diye sorunca Stoltenberg olumlu yanıt verdi ve masaya koçanlarla tuzlu mısırlar geldi.
Liderler mısır yerken masada, Erdoğan bir espri yaparak, “Protokol departmanıyla Taliban arasındaki farkı biliyor musun? Taliban’la pazarlık yapılabiliyor,” dedi.
ERDOĞAN’IN TUTUMU VE DİPLOMASİ
Stoltenberg, İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katılım sürecindeki diplomatik krizi de anlattı. Erdoğan, başlangıçta iki ülkenin üyeliğine olumlu bakmasına rağmen, PKK ve FETÖ’ye karşı harekete geçilmediği gerekçesiyle süreci dondurdu.
Uzun müzakerelerin ardından, Stoltenberg ile Erdoğan’ın baş başa kaldıkları bir toplantıda, Erdoğan’ın masadan kalkabileceğinden endişe ettiğini belirtti. Stoltenberg’in “Bir şey ister misiniz? Kahve, sandviç?” sorusuna Erdoğan, “Ben o kadar ucuz değilim,” diyerek gülümseyerek yanıt verdi. Buna karşın, masaya gelen küçük sandviçleri iştahla yediğini ekledi.
ANLAŞMA VE TARTIŞMALAR
Görüşmeler sonunda, YPG ve FETÖ’nün kınandığı bir metin üzerinde anlaşmaya varıldı. Ancak eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İsveç ve Finlandiya’nın daha net adımlar atması gerektiği yönünde ısrarcı oldu. Bunun üzerine Stoltenberg, “Mevlut, susman gerek,” diyerek Çavuşoğlu’na tepki gösterdi.
Stoltenberg, metni üç kez yüksek sesle okuduğunu ve Erdoğan’ın son bir onay vererek “Tamam,” dediğini, ardından odada alkışların koptuğunu aktardı.
