Finlandiya’da 17. Yüzyıldan Kalma Hahtiperä Batığı Yeniden Hayat Buldu
Finlandiya’nın Oulu kentinde, 17. yüzyıla ait olduğu düşünülen Hahtiperä batığı, yenilikçi bir projeyle yeniden hayat buldu. Aalto Üniversitesi’nden araştırmacılar, batıktan çıkarılan ahşap parçalarını ilerici tekstil teknolojileri kullanarak iki özel elbiseye dönüştürdü. Bu çalışma, arkeolojik kalıntıların korunması ve değerlendirilmesine yönelik çarpıcı bir yaklaşım sergiliyor.
OULU’NUN EN ESKİ BATIĞI OLARAK KABUL EDİLİYOR
Hahtiperä batığı, 2019’da gerçekleştirilen kazılarda gün yüzüne çıkarıldı. Uzmanlar, bu gemiyi Oulu bölgesinde bulunan en eski batık olarak değerlendirerek, yaklaşık üç asır önceki denizcilik faaliyetlerine dair önemli bilgiler sağlıyor.
Kazının ardından devam eden yıllar süresince inceleme ve koruma çalışmaları gerçekleştirildi. Elde edilen malzemelerin büyük kısmı titizlikle analiz edilerek kayıt altına alınırken, bazı ahşap parçalarının belirgin bir kullanım amacı bulunmuyordu.
FİKİR, ARKEOLOGLARIN BİR SORUSUYLA DOĞDU
Projeye ilham veren düşünce, Finlandiya Kültürel Miras Ajansı’ndan deniz arkeoloğu Minna Koivikko’nun, bu işlevsiz görünen parçaların yeniden değerlendirilebileceğine dair soruları ile ortaya çıktı. Bu bakış açısı, tarihi malzemenin farklı bir alanda kullanılmasına imkan tanıdı.
TARİHİ AHŞAP, TEKSTİL LİFİNE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
Aalto Üniversitesi’nin araştırmacıları, ahşabı kumaşa dönüştürmek amacıyla kendi geliştirdikleri Ioncell teknolojisinden faydalandı. Selüloz bakımından zengin bu malzemeler, yüksek kaliteli tekstil liflerine dönüştürülerek, yüzyıllardır toprak altında kalan ahşabın yeni bir form kazanmasını sağladı.
Araştırmacılar, malzemenin doğal yapısının büyük ölçüde korunduğunu ve ortaya çıkan ipliğin ahşabın doğal kahverengi tonunu muhafaza ettiğini ifade etti.
İKİ ÖZEL ELBİSE TASARLANDI
Projede üretilen liflerden iki ayrı elbise ortaya çıktı. Tasarım sürecini Aalto Üniversitesi’nden Prof. Anna-Mari Leppisaari üstlendi. Elbiselerden biri üniversitede sergilenmek üzere hazırlanırken, diğeri Oulu Sanat Müzesi koleksiyonuna dahil edildi.
Leppisaari, tarihi malzemeden elde edilen ipliğin endüstriyel makinelerde nasıl performans göstereceği konusunda başlangıçta endişeleri olduğunu ancak üretim sürecinin sonucundan memnun kaldığını belirtti.
AMAÇ SADECE KIYAFET ÜRETMEK DEĞİLDİ
Araştırmacılara göre, projenin amacı moda ürünü ortaya koymaktan çok daha fazlasıydı. Çalışma; bilim, teknoloji ve tasarımın işbirliğiyle tarihi eserlerin farklı yöntemlerle korunabileceğini ve yeni anlamlar kazanabileceğini göstermeyi hedefledi.
SÜRDÜRÜLEBİLİR MODAYA YENİ BİR BAKIŞ
Bu girişim, arkeolojik değeri olmasının yanı sıra sürdürülebilir tekstil üretimi açısından da kritik bir örnek teşkil ediyor. Ioncell teknolojisi, çevresel etkisi yüksek olan geleneksel ham maddelere olan bağımlılığı azaltmayı amaçlayarak geleceğin tekstil çözümleri arasında gösteriliyor.
Hahtiperä batığından elde edilen ahşap parçaları, geçmişin bir kalıntısı olmanın ötesine geçerek, arkeoloji, sürdürülebilirlik ve modayı birleştiren özgün bir sanat ve tasarım projesinin parçası haline geldi.
