Fransa’nın güneyinde, Mèze fosil yatağında yürütülen kazı çalışmaları, paleontoloji alanında önemli bir keşfe imza attı. Bilim insanları, dinozorların nesli tükenmeden önceki döneme ait, büyük bir yuvalama alanı tespit etti. Yapılan kazılarda, 100’den fazla sağlam dinozor yumurtası bulundu ve alanın daha geniş bir bölgeye yayıldığı ifade ediliyor.
Tek bir katmanda 3 farklı dinozor türü
Musée-Parc des Dinosaures ekibinin 30 yılı aşkın çalışmaları sonucunda, alanda en az üç farklı dinozor türüne ait yumurtalar tespit edildi. Kazı alanında en sık rastlanan yumurtalar, yuvarlak ve yaklaşık 20 santim çapında olup, Geç Kretase döneminde Güney Avrupa’da yaşayan dev otçullara aittir.
Ayrıca, titanozor yuvalarının yanında bulunan daha küçük ve oval şekilli yumurtalar, bu alanın bir kreş olarak kullanıldığını göstermekte. Üçüncü yumurta tipi ise küçük bir etçil dinozora ait olup, farklı bir kabuk mikroskobik yapısına sahiptir.
Üç farklı dinozor türünün yumurtalarının bulunduğu tek katman, bu alanın ortak bir yuvalama bölgesi olduğunu kanıtlıyor. Farklı dinozor gruplarının her üreme mevsiminde bu güvenli alanı kullandıkları görülüyor. Ayrıca, bazı yumurtaların hiç bozulmadan korunması, içlerinde fosilleşmiş embriyonik kalıntıların bulunma olasılığını artırıyor.
Antik felaket yumurtaları kil tabakasına hapsetti
Yumurtaların milyonlarca yıl boyunca bozulmadan kalmasının nedeni, bölgede yaşanan ani bir doğal afet. Müze direktörü Alain Cabot’un belirttiğine göre, dinozorlar, yumurtalarını çukurlara bıraktıktan sonra üzerlerini çürüyen bitkiler ve çamurla kapladılar. Bu süreçte, çürüyen bitkiler kuluçka için gerekli ısıyı sağladı.
Bölgeyi etkileyen büyük bir sel, yumurtaların üzerini kalın bir kil tabakasıyla kapladı. Bu hızlı örtü, yumurtaların fosilleşme sürecini başlatarak onları dış etkenlerden korudu. Aksi halde, yumurtalar günümüze ulaşamayabilirdi.
30 yıllık keşif hikayesi: Amatör yürüyüşten dünya markasına
Mèze fosil yataklarının keşfi, Alain Cabot’un 1996 yılında amatör bir jeoloji meraklısı olarak yürüyüş yaparken bulduğu kabuk parçalarıyla başladı. Cabot, 1998’de dünyanın en küçük dinozor yumurtasını buldu ve bu buluş, yeni bir yumurta türü olan Prismatoolithus caboti’nin tanımlanmasını sağladı.
1999’da aynı katmanda, Fransa’da daha önce izine rastlanmamış olan Struthiosaurus’a ait kemikler bulundu. Mèze fosil yatakları, iskelet kalıntıları ile yumurta tiplerinin aynı alanda bulunması sayesinde, hangi yumurtanın hangi türe ait olduğunu belirlemede bilim insanlarına büyük bir güven sağladı.
