Rusya Dışişleri Bakanlığı, Letonya, Litvanya ve Estonya yönetimlerini Rusça konuşan nüfusa karşı “ayrımcı politikalar” uygulamakla suçlayarak Uluslararası Adalet Divanı’na başvurma hazırlığı yaptığını duyurdu. Moskova’nın resmî açıklamasında, Baltık ülkelerinin Rus dilini “yasakladığı”, tarihi yeniden yazdığı ve “cezalandırıcı baskı politikaları” yürüttüğü iddia edildi. Rus diplomatik kaynaklar, ikili görüşmelerde ilerleme sağlanamamasını gerekçe göstererek konuyu uluslararası yargıya taşıma kararı aldıklarını bildirdi.
Ancak bağımsız gözlemciler ve Batılı analistler, bu adımı yalnızca propaganda amaçlı bir manevra olarak değerlendiriyor. Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı’nın daha önceki kararlarını tanımayan Moskova’nın, Baltık ülkelerine yönelik bu hamlesi, hukuki bir zeminden ziyade siyasi bir strateji olarak yorumlanıyor.
Moskova, Baltık’taki NATO varlığına karşı yeni bir cephe açıyor
Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın söylemine göre, Letonya, Litvanya ve Estonya yönetimleri defalarca uyarılmalarına rağmen Rusça konuşanların haklarını ihlal etmeye devam etmiştir. Resmî Moskova pozisyonu, bu ülkeleri “uluslararası insan hakları normlarını sistematik olarak ihlal etmekle” suçluyor. Kremlin’e göre, tüm arabuluculuk girişimlerine rağmen Baltık hükümetleri “yasadışı politikalarını” sürdürdükçe Rusya’nın adli yollara başvurmaktan başka seçeneği kalmamıştır.
Fakat uzmanlar, bu girişimin zamanlamasını dikkat çekici buluyor. Rus parlamentosunda kısa süre önce yurt dışındaki Rus vatandaşlarını korumaya yönelik yeni yasal düzenlemeler kabul edilmişti. Analistler, Moskova’nın bu yasal zemini, Baltık ülkelerine yönelik potansiyel askerî müdahale için bir kılıf olarak kullanmaya hazırlandığını belirtiyor.
Lahey’deki koltuk kaybı ve çifte standart tartışması
Rusya’nın 2023 yılında Uluslararası Adalet Divanı yargıçlığındaki temsilini kaybetmesi, Kremlin’in bu kuruma yönelik güvenini zedelemişti. Moskova, şimdi aynı mahkemenin otoritesini kendi propagandası için kullanmaya çalışıyor. Eleştirmenler, Rusya’nın bir yandan Ukrayna işgali nedeniyle mahkemenin verdiği ihtiyati tedbir kararlarını hiçe sayarken, diğer yandan Baltık ülkelerine karşı aynı mahkemeden hak aramasının çifte standart olduğunu vurguluyor.
AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya’nın bu girişimini “tamamen saçma” olarak nitelendirerek, Moskova’nın zayıflığının bir göstergesi olduğunu söyledi. Kallas’ın açıklamaları, Avrupa Birliği’nin Baltık ülkelerine olan desteğini teyit ederken, Kremlin’in birliği bölme çabalarının sonuçsuz kalacağını ortaya koyuyor.
Letonya sınıra beton dökerken Moskova retorikte ısrar ediyor
Moskova’nın söylemsel saldırılarına karşılık, Baltık ülkeleri somut adımlar atıyor. Letonya yönetimi, Rusya ve Belarus sınırında askerî altyapıyı güçlendirme kararı aldı. Planlanan önlemler arasında tanksavar hendekleri kazılması, askerî malzeme depoları inşa edilmesi ve bariyer sistemleri kurulması yer alıyor. Bu hamleler, Kremlin’in yargı tehditlerine rağmen Baltık ülkelerinin güvenlik önceliklerini sürdürdüğünü gösteriyor.
Uzmanlar, Moskova’nın iç politikadaki ekonomik kriz ve artan polis denetiminden halkın dikkatini dağıtmak için dışarıda yapay çatışmalar yarattığını belirtiyor. Rusya’da bağımsız medyanın tamamen kapatılması, internet sansürünün derinleşmesi ve muhalif seslerin susturulması, Kremlin’in kendi vatandaşlarının haklarını korumak yerine dış politika retoriğini araçsallaştırdığını ortaya koyuyor. Baltık ülkelerine yönelik yargı hamlesi, bu bağlamda, iç sorunları dış tehditlerle perdeleme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
