Son aylarda Avrupa genelinde artan toplumsal gerilimlerin perde arkasında Rusya merkezli bir dezenformasyon ağının bulunduğu iddiası, sızdırılan belgelerle yeniden gündeme geldi. Söz konusu belgeler, Rusya Devlet Başkanlığı İdaresi ile bağlantılı olduğu bilinen SDA adlı firmanın Batı ülkelerinde yürüttüğü psikolojik operasyonları detaylandırıyor. Belgelerde özellikle Fransa ve Almanya’da dini ve etnik gruplar arasında çatışma çıkarmayı hedefleyen taktiklerin yanı sıra, Ukrayna liderliğini itibarsızlaştırmaya yönelik kapsamlı kampanyalar da yer alıyor.
Sızdırılan dosyalar, Rusya Devlet Başkanlığı İdaresi’nin üst düzey yetkililerinin SDA’nın operasyonlarını doğrudan yönettiğine işaret ediyor. Belgelerde adı geçen ve ‘Sofia’ kod adıyla anılan üst düzey bir yetkilinin, Kremlin yönetiminde görevli olduğu belirtiliyor. Bu isim daha önce ABD ve AB yaptırımlarına hedef olan SDA’nın başındaki isimlerle doğrudan iletişim halinde. Daha önce 2024 yılında da benzer bir sızıntıyla gündeme gelen firma, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde aşırı sağ partileri desteklemek ve Ukrayna’ya yönelik Batı desteğini azaltmakla suçlanmıştı.
Paris’teki Domuz Başı Eylemlerinin Arkasında Rusya mı Var?
Sızdırılan belgelerdeki en çarpıcı bölümlerden biri, Fransa’nın başkenti Paris’te geçtiğimiz yıl yaşanan domuz başı saldırılarıyla ilgili. Olayda bir grup Sırp vatandaşı, Paris’teki bir camiye domuz başı bırakmış, ayrıca Holokost Müzesi ve sinagoglara yeşil boya atmıştı. Mahkeme kararlarına göre bu eylemlerin amacı, Müslümanlar ve Yahudiler arasında dini ve etnik nefreti körüklemek ve Almanya ile Fransa’da istikrarsızlık yaratmaktı. Belgeler, bu tür eylemlerin ‘bilişsel saldırı’ stratejisinin bir parçası olarak planlandığını ortaya koyuyor.
SDA’nın sızdırılan planlama belgelerinde, Batılı ülkelerde ‘kontrol ettikleri internet platformları üzerinde bilişsel darbeler’ gerçekleştirmeyi hedefledikleri açıkça ifade ediliyor. Belgelerde ‘belirgin bir şekilde Rusya yanlısı mesajlar kullanmaktan kaçınılması’ gerektiği de vurgulanıyor. Aynı belgelerde, NATO ülkelerinde kitlesel protesto eylemlerinin desteklenmesinin önemli bir yardımcı tedbir olarak görüldüğü ve bu amaçla yurt dışında yaşayan özel bir kontenjanın kullanıldığı belirtiliyor.
Ukrayna ve Ermenistan Liderlerine Yönelik Dezenformasyon
Belgeler, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’a yönelik kapsamlı kara propaganda kampanyalarının ayrıntılarını da içeriyor. Bunlardan biri, Paşinyan’ın Marsilya’da lüks bir villa satın aldığı yalanı üzerine kurulu. SDA’nın kendi raporuna göre bu kampanya dünya çapında 10 milyondan fazla kişiye ulaşmış. Bir diğer kampanya ise Zelenski’nin annesi için Dubai’deki Burç Halife’de bir daire satın aldığı iddiasını yaymış ve 86 milyonun üzerinde görüntülenme elde etmiş. Belgelerde, bu iddiaların daha sonra doğrulama platformlarınca çürütüldüğü de not edilmiş.
Bu kampanyaların sadece sosyal medyayla sınırlı kalmadığı, Batılı kanaat önderlerinin de kullanıldığı anlaşılıyor. Belgelerde, ‘Sofia’ kod adlı yetkilinin, emekli bir Fransız generali Dominique Delawarde ve emekli ABD’li general Paul Vallely ile bağlantılı olduğu yazışmalara yansımış. Delawarde’nin Rus devlet ajansı TASS’a verdiği ve Ukrayna savaşının ‘Rusya’nın koşulları altında’ sona ereceğini söylediği röportaj, belgelerdeki bilgilerle örtüşüyor. Vallely için ise İsrail medyası üzerinden yayın yapma planları yapıldığı ve bu planın yüzde 90 başarı şansı olduğu belirtiliyor.
2026 Hedefleri: Yapay Zeka ve Medya Projeleri
Sızdırılan belgeler, SDA’nın 2026 yılı için de somut planları olduğunu gösteriyor. ‘Projeler 2026’ başlıklı bir dosyada sekiz ayrı proje sıralanıyor. Bunlar arasında Batılı düşünce kuruluşlarını etkilemeyi amaçlayan çok dilli bir internet sitesi, Almanya’ya yönelik yapay zeka destekli bir ‘bilgi tabanı’, neredeyse 10 bin kanaat önderini izleyen bir veritabanı ve Fransa’daki muhalif isimlerin takibini sağlayan ‘Opinion Tracker’ adlı araç yer alıyor.
Özellikle dikkat çeken bir diğer plan ise ‘Mitteleuropa’ (Orta Avrupa) adını taşıyor. Bu plan, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun eski topraklarında yer alan devletler arasında yakın siyasi ve ekonomik ilişkiler kurarak Visegrad Grubu’nu dağıtmayı ve yerine ‘Viyana Anlaşması’nı (Avusturya, Macaristan, Slovakya) getirmeyi hedefliyor. Belgelere göre bu proje kapsamında Macaristan ve Slovenya’daki son seçimleri etkileme girişimleri de bulunuyor.
Güvenlik Zafiyetleri ve İç Çekişmeler
Belgelerin sızması, aynı zamanda SDA bünyesinde güvenlik endişelerini de artırmış durumda. 2024’te yaşanan sızıntının ardından ‘Sofia’ kod adlı yetkilinin, firma sahibi İlya Gambaşidze’ye toplantılarda neden not tutulduğunu sorduğu görülüyor. 2025 yılındaki yazışmalarda ise ofis bilgisayarlarındaki kamera ve mikrofonların fiziksel olarak sökülmesi, Rus yapımı VPN hizmetlerine geçilmesi gibi önlemler konuşuluyor. Hatta Gambaşidze’nin ofisteki hareketlerinin bile takip edildiğine dair ifadeler yer alıyor.
İngiltere, bu ay başında SDA’ya yönelik yeni yaptırımlar duyurdu. Açıklamada, ‘Kremlin propagandasına hizmet eden’ 49 kişinin (yazar, çevirmen, video yapımcısı) hedef alındığı belirtildi. İsveç’teki Psikolojik Savunma Araştırma Enstitüsü’nden uzman James Pamment, bu operasyonların ‘pervasız bir tırmanış’ olduğunu ve Avrupa’daki mevcut toplumsal gerilimleri alevlendirme potansiyeli taşıdığını vurguluyor.
