Türkiye’de Arıcılık Faaliyetleri ve 20 Mayıs Dünya Arı Günü
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 20 Mayıs Dünya Arı Günü nedeniyle yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye’deki arıcılık faaliyetlerinin önemini vurguladı.
Arıcılığın Gıda Güvenliğine Katkısı
Bakan Yumaklı, arıların ve diğer tozlayıcıların ekosistem, biyolojik çeşitlilik ve gıda güvenliği açısından taşıdığı kritik öneme dikkat çekerek, “Tozlaşmanın yaklaşık yüzde 75’inin arılar ve diğer polinatörler tarafından sağlandığı dikkate alındığında, arıcılık faaliyetleri yalnızca bal üretimi ile sınırlı olmayıp sürdürülebilir tarım ve gıda arz güvenliğinin temel unsurlarındandır” dedi.
Yumaklı, Türkiye’nin zengin bitki örtüsü, farklı iklim bölgeleri ve yüksek genetik çeşitliliğe sahip arı varlığıyla dünya arıcılığında önemli bir potansiyele sahip olduğunu ifade etti. Her yıl düzenlenen Dünya Arı Günü etkinlikleri ile arıların tarımsal üretimdeki rolü, arı ürünlerinin ekonomik değeri ve arıcılığın geliştirilmesi konularında farkındalığın artırılmasının amaçlandığını belirtti.
2025’te Bal Üretimi ve Arıcılık İşletmeleri
2025 verilerine göre Türkiye’de 96 bin 646 arıcılık işletmesi ve 8 milyon 817 bin 155 arılı kovan bulunduğunu belirten Bakan Yumaklı, 97 bin 253 ton bal üretimi gerçekleştirildiğini bildirdi. Türkiye, koloni sayısında ve bal üretiminde dünyada ilk üçte, AB’de ise birinci sırada yer almaktadır.
Yumaklı, “Ülkemizde 39 adet coğrafi işaretli bal çeşidi bulunmakta olup bunlardan Bingöl balı ve Yenice ıhlamur balı AB’den coğrafi işaret almış iki bal çeşidimizdir” diye ekledi. Dünya çam balı üretiminin yaklaşık yüzde 90’ının Türkiye’de gerçekleştiğini belirten Yumaklı, bunun yüzde 70-80’inin Muğla ilinde olduğunu ifade etti.
Arı Ürünlerinin Çeşitlendirilmesi
Bakan, gen kaynaklarını koruma destekleri kapsamında, izole bölgelerde yerli arı ırklarını koruyan yetiştiricilere ilave destek verildiğini açıkladı. Kırsal kalkınma destekleri çerçevesinde arıcılık yatırımları için hibe ve teşviklerin sağlandığını belirtti. Propolis, polen, arı sütü gibi bal dışındaki arı ürünlerinin üretimini artırma çalışmalarına da devam ettiklerini vurguladı.
Yumaklı, “Organik tarım mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren arıcılarımıza da sertifikalı üretim yapmaları şartıyla arılı kovan başına destekleme ödemesi yapılmaktadır. Ayrıca teknik eğitimler ve uygulamalı kurslar da düzenlenmektedir” dedi.
Arı Genetik Kaynaklarının Korunması
Türkiye’nin arı genetik kaynakları açısından önemli bir merkez olduğunu vurgulayan Bakan Yumaklı, Anadolu ve Kafkas arısı gibi yerli arı ırklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla üniversitelerle iş birliği içinde ıslah çalışmaları yürütüldüğünü belirtti.
Yumaklı, “Ekonomik arı yetiştiriciliğinde damızlık materyalin niteliği önem arz ediyor. Bölgesel ekotiplerin kalıtsal düzeylerini koruyarak yapılacak ıslah çalışmaları sonucunda ana arı üretiminde materyal olarak kullanılmaları büyük önem taşımaktadır” dedi.
Verim Artışı ve Gelecek Hedefleri
Yürütülen ıslah programları ile damızlık ana arı üretiminin artırıldığını belirten Bakan Yumaklı, “Islah çalışmalarımızla arıcılarımızın en kaliteli arıyı en düşük maliyetle üretip kullanabilmeleri sağlanacak, bunun üretime yansımasıyla arıcılıkta verim artışı sağlanacak” dedi.
Türkiye’nin sertifikalı damızlık ana arı üretimi ve ihracatı yapabilen bir konuma ulaşmasının hedeflendiğini ifade eden Yumaklı, “Ulusal Damızlık Sistemi’nin devreye alınmasıyla, arı ıslah programlarının etkin ve işlevsel bir yapıya kavuşması sağlanacaktır” şeklinde konuştu.
