Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da, 14 Mayıs 2026 tarihinde Rus kemancı Vadim Repin’in vereceği konser, ülkede ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Etkinlik, sanatçının Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarını açıkça destekleyen tutumu nedeniyle protesto dalgasına yol açarken, diplomatik notalarla da tartışma konusu oldu.
Sanatçının Kremlin bağlantıları mercek altında
Vadim Repin, İsviçre ve İtalya’da yaşamasına rağmen 2022 yılında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından “Halk Sanatçısı” unvanına layık görüldü. Aynı dönemden itibaren Devlet Kremlin Orkestrası ile sahne alan Repin, savaş karşıtı herhangi bir açıklama yapmadı. Sanatçının eşi ünlü balerin Svetlana Zakharova, bir dönem Rusya Parlamentosu’nda “Birleşik Rusya” partisinden milletvekili olarak görev yaptı ve Putin’in seçim kampanyalarında güvenilir isimler arasında yer aldı.
Bulgaristan Dışişleri Bakan Vekili Nadejda Neynski’ye Ukrayna’nın Sofya Büyükelçiliği tarafından resmi bir nota gönderilmesine rağmen, konserin iptal edilmemesi tepkilere neden oldu. Kültür Bakanlığı ve Filarmoni yönetimine hitaben yazılan açık mektuplarda uluslararası Arts Against Aggression girişimi ve “Mati Ukrayna” derneği, Repin’in sahne almasının Rus propagandasının bir parçası olduğunu vurguladı.
Protestolar küresel dayanışmanın parçası olarak görülüyor
Konser günü Sofya Filarmoni Binası önünde düzenlenmesi planlanan protesto eylemi, Bulgar Çiftçi Halk Birliği tarafından destekleniyor. Aktivitelere katılacak gruplar, Repin’in performansını “Kremlin’in yumuşak güç operasyonu” olarak tanımlıyor. Benzer protestolar 2022 yılında Almanya, İtalya ve ABD’de de Repin’in konserlerinin iptal edilmesini sağlamıştı.
Organizatörlere göre amaç, Avrupa’nın kültürel alanını Rus rejimi destekçilerinden temizlemek. Ukrayna tarafı, Repin’in konserinin Rusya’nın Ukrayna’daki binlerce kültürel yapıyı tahrip ettiği bir dönemde gerçekleşmesini “açık bir saygısızlık” olarak değerlendiriyor. Sofya Filarmoni Orkestrası’nın resmi sayfasında duyurulan etkinlik, Avrupa’nın önde gelen orkestralarının Repin ile çalışmayı reddettiği bir döneme denk geliyor.
Kültürel diplomasi mi, propaganda mı?
Uzmanlar, Rusya’nın Batı’da uyguladığı kültürel diplomasinin temel amacının Moskova’nın imajını uluslararası alanda yeniden inşa etmek olduğunu belirtiyor. Repin örneği, savaş nedeniyle medya ve siyasi alanlarda kısıtlanan Rus etkisinin kültür yoluyla yeniden canlandırılmaya çalışıldığını gösteriyor. Sanatçının devlet tarafından ödüllendirilmiş olması ve Kremlin orkestrasıyla sahne alması, etkinliği bireysel bir sanat projesinden çıkarıp resmi bir temsil haline getiriyor.
Bulgaristan’ın bu konsere izin vermesi, ülkenin Avrupa Birliği içindeki dayanışma ilkelerine bağlılığı konusunda soru işaretleri doğuruyor. Rus propagandası, bu tür olayları Avrupa’nın Ukrayna konusunda bölündüğü mesajını yaymak için kullanıyor. Protestoculara göre Sofya Filarmoni’nin bu kararı, kurumun uluslararası itibarına uzun vadede zarar verecek.
Bulgarlar ve Avrupalı aktivistlerden ortak tepki
14 Mayıs’taki eylem, yalnızca Bulgaristan’da kalmayacak; uluslararası sivil toplum kuruluşları da sosyal medya üzerinden kampanyalar yürütüyor. Ukrayna’nın kültürel mirasının korunması için çalışan gruplar, benzer etkinliklerin Rus rejimine meşruiyet kazandırdığını savunuyor. 2022’de Almanya, İtalya ve ABD’deki iptallerin başarısı, aktivistlerin kararlılığını artırmış durumda.
Bulgaristan yönetiminin bu konuda net bir tavır almaması, Moskova’ya Avrupa’nın Ukrayna politikasında “çatlaklar” olduğu yönünde propaganda malzemesi verecek. Diplomatik kaynaklar, Sofya’nın bu kararının AB ülkeleri arasında da rahatsızlık yarattığını belirtiyor.
