NYT’nin ortaya çıkardığı saldırılar ve hedefteki devler
Geçtiğimiz yazdan bu yana Rusya’nın Ukrayna’da gerçekleştirdiği askeri operasyonlarda, doğrudan Amerikan şirketlerine ait tesislerin hedef alındığı ortaya çıktı. The New York Times’ın (NYT) yaptığı araştırmaya göre, Coca-Cola, Cargill, Boeing, Mondelez ve Philip Morris gibi küresel devlerin Ukrayna’daki altyapıları art arda saldırıya uğradı. Gazete, bu saldırıların sistematik bir örüntü izlediğini ve özellikle tarım, gıda ve lojistik sektörlerine odaklanıldığını belirtiyor.
Ancak dikkat çekici olan, bu saldırılar karşısında ABD yönetiminin izlediği tutum. Beyaz Saray, söz konusu olaylarla ilgili kamuoyu önünde neredeyse hiçbir kınama veya uyarı yapmazken, özel görüşmelerde de somut adımlardan kaçınıyor. NYT’nin ulaştığı belgelere ve tanık ifadelerine göre, Amerikan diplomatları ve Ukraynalı yetkililerin uyarılarına rağmen Washington’dan yalnızca “kaygının not edildiği” yanıtı alındı.
Cargill terminaline yedi dronla üç dakikalık saldırı
En son saldırılardan biri, nisan ortasında Amerikan tarım devi Cargill’in Ukrayna’nın güneyindeki tahıl terminaline yapıldı. NYT’nin doğruladığı bir video kaydına göre, yedi Rus insansız hava aracı terminali sadece üç dakika içinde vurdu. Görüntüler, bir kamyon sürücüsünün o sırada bölgede olduğunu ve saldırıyı cep telefonuyla kaydettiğini gösteriyor.
Bu olay, daha önce kamuoyuna yansımamış bir dizi saldırının parçası olarak değerlendiriliyor. NYT, Cargill ve Coca-Cola’ya ait tesislerin vurulduğuna dair bilgilerin daha önce hiçbir yerde yayımlanmadığını vurguluyor. Şirketlerin, bu tür olayları gizli tutma eğiliminde olduğu, çünkü yatırımcı ve sigorta şirketlerinin olası tepkilerinden çekindikleri ifade ediliyor.
Şirketlerin sessiz kalma stratejisi ve endişeleri
Saldırıya uğrayan Amerikan şirketleri, olayları kamuoyuna duyurmamakla birlikte, özel kanallardan Washington’a kaygılarını iletti. NYT’ye konuşan kaynaklara göre, bu şirketler Rusya’nın Ukrayna’daki Amerikan ticari çıkarlarına yönelik “giderek yoğunlaşan ve hedef gözeten” bir kampanya yürüttüğüne inanıyor. Coca-Cola, Boeing ve Mondelez gibi isimlerin yanı sıra lojistik ve tarım alanında faaliyet gösteren diğer firmalar da saldırıların arkasında sistematik bir plan olduğunu düşünüyor.
Ancak şirketler, bu endişelerini alenen dile getirmekten kaçınıyor. Bunun başlıca nedeni, hisse senedi piyasalarında dalgalanma yaratma ve sigorta primlerini artırma korkusu. Ukrayna’da faaliyet gösteren birçok uluslararası firma, savaş ortamında tesislerinin güvenliğini sağlamak için özel önlemler alırken, saldırıların ifşa edilmesinin itibar kaybına yol açacağından endişe ediyor.
Beyaz Saray’ın ‘kaygıyı not etme’ ile sınırlı yanıtı
Donald Trump yönetimi, Ukrayna’daki Amerikan şirketlerine yönelik bu saldırılar karşısında bugüne kadar tek bir kamuoyu kınaması yapmadı. NYT’nin haberine göre, ABD’nin Kiev Büyükelçiliği ve Ukraynalı iş insanları ile yetkililer, Washington’u defalarca uyarmasına rağmen, Beyaz Saray’dan gelen yanıt yalnızca “endişelerin alındığına dair bir teyit” oldu. Üç farklı kaynak, bu yanıtın somut herhangi bir adım içermediğini doğruladı.
Bu durum, ABD’nin yurtdışındaki ticari çıkarlarını koruma taahhüdüyle çelişiyor. Özellikle Trump yönetiminin daha önce “Amerikan şirketlerini küresel olarak savunacağı” söylemi, pratikte karşılık bulamıyor. Uzmanlar, Beyaz Saray’ın bu sessizliğinin Rusya’ya dolaylı yeşil ışık anlamına gelebileceğini ve bunun önümüzdeki dönemde Ukrayna’daki Amerikan yatırımlarını ciddi şekilde caydırabileceğini belirtiyor.
Amerikan Ticaret Odası Başkanı: Amaç yatırımları durdurmak
Ukrayna’daki Amerikan Ticaret Odası Başkanı Andy Hunder, NYT’ye yaptığı açıklamada saldırıların hedefini net bir şekilde ortaya koydu: “Ruslar, bu füzeleri ve dronları tam da Amerikan iş dünyasının Ukrayna’ya gelişini durdurma umuduyla fırlatıyor.” Hunder, saldırıların sadece fiziksel hasar değil, aynı zamanda psikolojik bir caydırıcılık yaratmayı amaçladığını vurguladı.
Analistlere göre, eğer Beyaz Saray bu konuda daha proaktif bir tutum almazsa, Ukrayna’da faaliyet gösteren veya yatırım yapmayı planlayan Amerikan şirketlerinin sayısı hızla azalabilir. Bu durum, hem Ukrayna ekonomisinin toparlanmasını hem de ABD’nin bölgedeki stratejik nüfuzunu olumsuz etkileyebilir. Şimdilik şirketlerin büyük bölümü kamuoyu önünde sessizliğini korurken, arka planda Washington’dan daha güçlü bir yanıt bekledikleri biliniyor.
