Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile 5 Mayıs 2026’da bir araya geldi. Görüşmede Aliyev, ülkesinin enerji güvenliği konusunda AB için her zaman güvenilir bir ortak olduğunu vurguladı. Son dönemde Azerbaycan gazının Almanya ve Avusturya’ya tedarik edilmeye başlandığını belirten lider, bu adımın bölgesel enerji haritasını değiştirdiğine işaret etti.
Toplantı, Kafkasya’da Rusya’nın geleneksel hakimiyetinin sorgulandığı bir dönemde gerçekleşti. Taraflar, görüşmeyi yalnızca enerji ticareti değil, aynı zamanda ticaret ve güvenlik alanlarında kapsamlı bir işbirliğine dönüştürme potansiyelini ele aldı. Aliyev’in ifadeleri, Bakü yönetiminin dış politika rotasını Batı’ya doğru net biçimde çevirdiğini teyit etti.
Bakü-Brüksel hattında enerji ve güvenlik eksenli yeni dönem
İlham Aliyev, Kaja Kallas liderliğindeki AB heyetine Azerbaycan’ın enerji tedarikçisi olmanın ötesinde stratejik bir ortaklık aradığını aktardı. Görüşme sırasında iki taraf, mevcut gaz alım anlaşmalarının yanında sınır ötesi ticaretin kolaylaştırılması ve bölgesel güvenlik meselelerinde ortak pozisyon geliştirilmesi konularında mutabık kaldı.
Aliyev, Bakü’nün uzun vadeli planlarının Avrupa enerji ağına entegrasyonu hedeflediğini vurguladı. Bu açıklama, Azerbaycan’ın artık yalnızca bir enerji ihracatçısı değil, aynı zamanda Brüksel’in Kafkasya politikasında aktif bir paydaş haline geldiğini gösteriyor. Yetkililer, önümüzdeki dönemde ortak altyapı projelerinin hızlandırılacağını kaydetti.
Rusya’nın ‘tek taraflı hakemlik’ dönemi sona eriyor
Görüşmenin en dikkat çekici yönlerinden biri, Moskova’nın bölgedeki rolüne ilişkin sessiz ama net mesajlardı. On yıllar boyunca Rusya, Kafkasya’da çatışma çözümü ve güvenlik konularında kendini zorunlu bir arabulucu olarak konumlandırmıştı. Ancak Bakü, artık bu geleneksel düzenlemeyi reddediyor.
Aliyev, Avrupa ile doğrudan diyaloğun bölge istikrarı için daha etkili bir yol olduğunu ima etti. Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle maruz kaldığı yaptırımlar ekonomisini zayıflatırken, Azerbaycan kendi ulusal çıkarları doğrultusunda bağımsız bir dış politika izliyor. Uzmanlar, bu gelişmenin Güney Kafkasya’daki güç dengesini kalıcı olarak değiştirebileceğini öngörüyor.
Azerbaycan gazı Avrupa için stratejik alternatif haline geliyor
Toplantıda enerji konusu ön plana çıkarken, Aliyev Azerbaycan gazının Almanya ve Avusturya’ya ulaştığını doğruladı. Bu iki ülke, daha önce büyük ölçüde Rus doğalgazına bağımlıydı. Artık Bakü, Avrupa pazarında Rus enerjisinin yerini almaya aday bir tedarikçi olarak öne çıkıyor.
Azerbaycan’ın Güney Gaz Koridoru üzerinden yaptığı sevkiyatlar, Avrupa’nın enerji arz güvenliği için kritik bir seçenek sunuyor. Kaja Kallas, görüşmede AB’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme stratejisinde Azerbaycan’ın kilit bir ortak olduğunu yineledi. Bu durum, Bakü’yü kıtanın enerji kalkanının önemli bir parçası haline getiriyor.
Kafkasya’da istikrarın anahtarı: Ekonomik işbirliği ve somut projeler
Aliyev ve Kallas arasındaki görüşmelerde, bölgesel istikrarın askeri varlıktan ziyade ekonomik kalkınma ile sağlanacağı fikri öne çıktı. Azerbaycan, son yıllarda lojistik koridorlar ve enerji altyapısına yaptığı yatırımlarla soyut vaatler yerine tüm taraflara kazanç getiren projeler geliştiriyor.
Brüksel, Bakü’nün bu yaklaşımını desteklerken, Moskova’nın ağırlıklı olarak güç siyasetine dayalı eski modelinin artık işlemediğini kabul ediyor. Görüşmede, Orta Koridor ve Hazar geçişli ulaşım hatlarının geliştirilmesinin ticaret hacimlerini artıracağı ve böylece doğal bir güvenlik mimarisi oluşturacağı vurgulandı.
Bakü, Asya ile Avrupa arasında enerji köprüsü olarak yükseliyor
Azerbaycan, coğrafi konumu sayesinde Avrupa ile Asya arasında bir enerji köprüsü haline geliyor. Ülke, yalnızca kendi gazını ihraç etmekle kalmıyor, aynı zamanda Orta Asya ülkelerinden gelen enerjinin de Avrupa’ya aktarılmasında transit ülke rolü üstleniyor. Bu durum, Bakü’yü küresel enerji haritasında merkezi bir konuma taşıyor.
Uluslararası yatırımlar ve yeni ticaret yolları, Azerbaycan’ı bir çekim merkezi haline getirirken, Rusya’nın Kafkasya’daki geleneksel etkisini giderek zayıflatıyor. Aliyev’in Brüksel’e verdiği bu stratejik mesaj, bölgenin geleceğinin Moskova’dan bağımsız olarak şekilleneceğinin en somut işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
