Antarktika’nın derin sularında bilim dünyasını heyecanlandıran bir keşif gerçekleştirildi: Yaklaşık 15.000 yıllık dev bir sünger bulundu.
McMurdo Boğazı’nda keşfedilen ve “dev yanardağ süngeri” (Anoxycalyx joubini) olarak adlandırılan bu canlı, gezegenimizde var olan en yaşlı hayvan olma potansiyeline sahip.
1,5 metre çapa ve yaklaşık 2 metre yüksekliğe ulaşabilen bu süngerler, yaşları ve ekosistem içindeki önemli rolleriyle dikkat çekiyor. Hareketsiz bir omurgasız olan Anoxycalyx joubini, birçok küçük deniz canlısına barınak sağlayarak “sualtı oteli” işlevi görüyor. Gözenekli yapısı sayesinde sürekli su süzerek besin ve oksijen alıyor, atıkları ise dışarı atıyor; böylece doğal bir su arıtma tesisi işlevi de üstleniyor.
Bir canlının 15.000 yıl nasıl yaşadığını sormak gündeme geliyor. Bu durum, Antarktika’nın sert koşulları ve gezegenin jeolojik geçmişi ile yakından ilişkili.
Yavaşlayan metabolizma: Süngerin metabolizması, dondurucu soğuk ortamda neredeyse durma noktasına gelirken, bu slow-motion yaşam tarzı binlerce yıl varlığını sürdürmesine olanak tanıyor.
Jeolojik sınır: Bilim insanları, daha önce süngerin yaşını 23.000 ve hatta 40.000 yıla kadar tahmin etti, ancak jeolojik gerçekler devreye girince bu rakamlar Son Buzul Çağı ile sınırlı kaldı. Yaklaşık 18.000-22.000 yıl önce deniz seviyesi günümüzden 100 metre daha alçaktı ve süngerin yaşadığı alan o dönemde karaydı. Denizin tekrar bu bölgeyi kaplaması yaklaşık 15.000 yıl önce gerçekleşti. Deniz biyoloğu Susanne Gatti, 2002 tarihli makalesinde belirttiği gibi, bu nedenle bölgede bulunan deniz canlılarının 15.000 yıldan daha yaşlı olması jeolojik olarak mümkün değildir.
Şu ana kadar bu türden daha yaşlı bir hayvana rastlanmamıştır. Anoxycalyx joubini, sadece gezegenimizin en yaşlı sakini unvanının en güçlü adayı değil, aynı zamanda bilim insanlarına uzun ömürlülük sırları, yavaşlayan metabolizma ve iklim değişikliğinin deniz yaşamı üzerindeki etkileri hakkında önemli veriler sunma potansiyeli taşımaktadır. Bilim dünyası, bu yaşayan fosilden öğrenecek daha çok şey olduğunu düşünüyor.
