İran’da elektrik kesintileri, savaş öncesinde yaşamı ve sanayiyi olumsuz etkiliyordu. Günlerce süren kesintiler, metro ve tren hatlarını kapatıyordu. Ancak savaşın patlak vermesiyle birlikte bu krizin boyutu daha da büyüdü. Beklenmedik bir şekilde, elektrik akışı aniden yeniden sağlandı ve karartmalar sona erdi.
Gerçek şu ki, elektrik akışını sağlayan şey, İran’ın kripto madenlerine uygulanan kısıtlamalardı. Ülkenin devlet destekli kripto tesislerini kapatmasıyla birlikte, aniden bin megavat elektrik şehirlere ulaştı.
1 MEGAWATT ELEKTRİK HARCIYOR
Uzmanlar, İran’ın sübvansiyonlu elektriğinin, ülkeyi kripto madenciliği için dünyanın en cazip bölgelerinden biri haline getirdiğini belirtti. Ancak kripto madenciliği için gerekli altyapı, artan baskı altındadır. İsrail’in İran enerji sektörüne yönelik askeri operasyonları, elektrik şebekesinde ciddi kesintilere neden olabilmektedir.
Ülkede yaklaşık 700 bin madencilik cihazı, ulusal enerji şebekesinden bin megavata yakın elektrik çekmektedir. Hükümet, 2019 yılında endüstriyel kripto madenciliğini yasal hale getirerek, lisanslı tesislerin devlet denetimi altında çalışmasını sağlamıştır.
50 KAT KAZANÇ SAĞLIYOR
Kripto ödeme geçidi Ari10’un yöneticisi Jakub Zurawinski, bu sistemi “sübvansiyonlu elektriği küresel olarak ticarete konu olabilen dijital varlıklara dönüştüren bir devlet destekli mekanizma” olarak tanımlıyor. Hükümet, endüstriyel elektriği kilovat-saat başına sadece 1 TL olarak fiyatlandırmakta, bu da bir Bitcoin üretim maliyetini yaklaşık 60 bin TL’ye düşürmektedir. Bitcoin’in güncel değeri ise yaklaşık 1.7 milyon TL’dir.
Küresel ortalama maliyetin 4 milyar TL civarında olduğu göz önüne alındığında, İran bu durumdan yaklaşık 50 kat kazanç sağlamaktadır. Bu sistem, uluslararası bankacılık kısıtlamalarını aşarak yıllık tahmini 50 milyar TL gelir elde etmektedir. Ancak devlet elektrik işletmecisi Tavanir, bu üretimin ülkedeki güç açığının yüzde 20’sinden sorumlu olduğunu aktarmaktadır.
Savaş nedeniyle kripto madenlerinin kapatılması, şehirlere elektrik akışının yeniden sağlanmasına yol açtı. Ancak bu gelişme, İran’ın en önemli gelir kaynağının da sona ermesine neden oldu.
